II SA/Rz 852/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ NSA Anna Lechowska Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi S.B. R. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił B.R. przyznania uprawnień kombatanckich powołując jako podstawę prawną przepis art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. nr 42, poz. 371/. Jak wynika z akt administracyjnych w kwietniu 1940 r. wraz z całą rodziną został deportowany przez władze ZSRR do J. k/R. na W. Okoliczność tą potwierdził oświadczeniami świadków, które dołączono do akt. Po rozpoznaniu wniosku organ odmówił przyznania uprawnień kombatanckich albowiem nie zachodzą okoliczności z art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b cyt. ustawy. B. R. był przesiedlony w granicach Rzeczypospolitej z 1939 roku. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i przyznanie mu uprawnień kombatanckich podkreślił, że ustawa o kombatantach, na którą powołuje się organ, nic nie mówi o przesiedleniach w granicach Rzeczypospolitej z 1939 r. Po rozpoznaniu wniosku S. R. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2005 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, powołując jako podstawę prawną przepis art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. nr 98, poz. 1071/. Zainteresowany w kwietniu 1940 roku został deportowany przez okupanta sowieckiego z miejscowości T. na teren W. Zgodnie z przepisami art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b cyt. ustawy represjami są okresy przebywania z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR. Ustawa o kombatantach nie definiuje pojęcia "deportacja", natomiast jest ono ono interpretowane analogicznie jak na gruncie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz. U. nr 87, poz. 395/. Zgodnie z orzecznictwem przez pojęcie deportacji rozumieć należy wywiezienie poza terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 roku. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdza tego. Decyzję tą zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. R. wnosząc o jej uchylenie. W motywach skargi naprowadził iż decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów k.p.a. ponieważ nie zawiera uzasadnienia faktycznego ani prawnego. Organ nie przedstawił na jakich faktach oparł swoje rozstrzygnięcie, nie wskazuje jakie okoliczności uznał za udowodnione, a jakim dowodom odmówił uznania. Dopiero decyzja organu odwoławczego nieco szerzej wyjaśnia swoje stanowisko, zatem zmierza to do orzekania jednoinstancyjnego. Już te uchybienia winny skutkować uchyleniem decyzji organu. Poza tym bezpodstawne jest "utożsamianie pojęć deportacji z różnych ustaw". Przepis art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b rozróżnia dwa pojęcia "deportacji i przymusowego zesłania" i organ rozpoznając sprawę winien odnieść się do tych dwóch pojęć, co winno znaleźć odbicie w uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając iż odnosząc się do zarzutów skarżącego postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami. Odniósł się również do dołączonego do skargi oświadczenia świadka Tadeusza Stawarza, uznając iż pozostaje ono bez wpływu na rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd może uwzględnić skargę jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Poza tym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 cyt. ustawy/. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania bezspornym jest, iż S. R. mając 4 lata został wraz z całą rodziną wywieziony przez władze sowieckie z T. do miejscowości J. – T. w okolicach W. i z tego tytułu wywodzi swoje uprawnienia kombatanckie. Ustawa o kombatantach jest aktem prawnym o szczególnym charakterze, który po raz pierwszy stwarza możliwość uzyskania uprawnień nie tylko za działalność kombatancką, ale także za cierpienia zadane wielu obywatelom Państwa Polskiego przez władze III Rzeszy i ówczesne władze Związku Radzieckiego ze względów narodowościowych, politycznych i religijnych – tak stanowi preambuła do tej ustawy. Przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłankach i deportacji w ZSRR – art. 4 ust. 1 pkt 3 b ustawy o kombatantach. Pojęcie deportacji nie zostało zdefiniowane w cyt. ustawie i jest interpretowane analogicznie jak na gruncie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszów i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz. U. nr 87, poz. 395/. Przez pojęcie deportacji należy rozumieć wywiezienie poza terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. /patrz: wyrok SN z dnia 14.03.2002 r., III RN 161/01, wyrok NSA z dnia 18.07.2001 r., SA/Łd 659/99, wyrok NSA z dnia 6.09.1998 r., II SA/Wr 1279/97/. Skarżący S. R. został wywieziony z T. na teren W. Z tych względów skarżący nie spełnia wymogów do uznania go kombatantem w rozumieniu ustawy i na zasadzie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.