II SA/Rz 853/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezdolnego do czynnej służby wojskowej -skargę oddala- Orzeczeniem z dnia [...] marca 2019 r. Nr [...] Powiatowa Komisja Lekarska (dalej w skrócie: "PKL") w pkt 1. przypisała rozpoznane u J. O. schorzenie i ułomność do odpowiednich jednostek chorobowych: § 13 pkt 5 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, charakteryzowanych odpowiednio w opisie jako: ostrość wzroku jednego oka co najmniej 0,5, a drugiego 0,1 do 0,4 z optymalną korekcją szkłami sferycznymi lub cylindrycznymi; w pkt 2. uznała J. O. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej – kategoria "D". W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że o uznaniu niezdolności do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju zadecydowało badanie lekarskie przeprowadzone u stawiającego się do kwalifikacji wojskowej J. O., wywiad medyczny oraz specjalistyczne badanie lekarskie. Przeprowadzone badanie i wynik ekspertyzy okulistycznej wykazało niezborność złożoną krótkowzroczną obu oczu. Wyjaśniono, że wyżej wymienionemu ustalono kategorię "D", gdyż stan zdrowia z ustaleniem wpływu zdiagnozowanego schorzenia i ułomności na sprawność ustroju dawał podstawę PKL do przypisania tego schorzenia i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej i uznania J. O. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Odwołanie od powyższego orzeczenia złożył J. O. wnosząc o ponowne przeprowadzenie postępowania celem ustalenia jego zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej. Wyjaśnił, że od ósmego roku życia czynnie uprawiał sport (m. in. karate), uczestniczy w zawodach rangi mistrzostw Polski. Aktywnie uczestniczy w rozgrywkach, ćwiczeniach taktycznych i treningach Air Soft Gun. Posiadana wada wzroku nie uniemożliwia mu uprawiania ww. dziedzin sportu i nie stanowi utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu. Odwołujący wskazał na zamiar podjęcia studiów w Wojskowej Akademii Technicznej po ukończeniu Technikum Elektronicznego (jest uczniem klasy III) i związanie swojej przyszłości z zawodową służbą wojskową. Powyższe stanowi powód konieczności uzyskania kategorii "A". Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzka Komisja Lekarska, (zwana dalej także jako: WKL), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 26 ust. 1 i ust. 2a oraz art. 28 ust. 2 i art. 30a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1459 ze zm. – zwanej dalej "ustawą") oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia z 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2018 r., poz. 258 – zwane dalej "rozporządzeniem z 24 stycznia 2018 r."), orzeczeniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] znak: [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. WKL wskazała, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią - art. 26 ust. 1 i 1a, art. 30a ust. 1-3 i art. 28 ust. 2 ustawy oraz załącznik nr 2 do rozporządzenia z 24 stycznia 2018 r. W myśl tych przepisów właściwe komisje lekarskie na podstawie badania lekarskiego ustalają fizyczną i psychiczną zdolność do czynnej służby wojskowej, osób podlegających obowiązkowi stawiennictwa do kwalifikacji wojskowej, zaliczając je do określonej kategorii zdolności. Organ odwoławczy wskazał, że rozpoznanie stanu zdrowia odwołującego i ustalenie jego zdolności do czynnej służby wojskowej – kat. D według § 13 pkt 5 wykazu chorób PKL dokonała na podstawie własnego wywiadu, badania lekarskiego i w oparciu o specjalistyczne badanie okulistyczne. Wynik badania dał organowi I instancji podstawę do rozpoznania schorzenia: niezborność złożona, krótkowzroczność obu oczu i przypisania go do odpowiadającej parametrom wyników badania okulistycznego jednostki chorobowych § 13 pkt 5 wykazu chorób. W ocenie WKL taki tryb prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznanego schorzenia jest zgodny z przepisami ustawy i zapisami rozporządzenia z 24 stycznia 2018 r. Także rozpoznanie schorzenia i przypisanie do jednostki chorobowej § 13 pkt 5 wykazu chorób, było prawidłowe. WKL wskazała, że choć ww. przepis daje możliwość alternatywnego orzeczenia wobec osoby posiadającej ww. schorzenie kat. "D" lub "E", to mimo braku uzasadnienia w orzeczeniu dlaczego PKL orzekła konkretnie kat. "D", to zdaniem organu odwoławczego wybór kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej był trafny. WKL wskazała, że z uwagi na wniosek odwołującego o ponowne przeprowadzenie postępowania, w ramach postępowania uzupełniającego skierowano wyżej wymienionego na dodatkowe specjalistyczne badania okulistyczne do Poradni Okulistycznej Obwodu Lecznictwa Kolejowego w [...]. Wykonana dnia [...] kwietnia 2019 r. ekspertyza okulistyczna potwierdziła u odwołującego schorzenie obuocznej wysokiej krótkowzroczności obu oczu z ostrością wzroku oka prawego 0,1 i oka lewego 0,3 korygowana szkłami cylindrycznymi. Wynik tej ekspertyzy jest zbieżny z wynikiem ekspertyzy okulistycznej zleconej przez PKL i odpowiada co do wartości ostrości wzroku charakterystyce jednostki chorobowej określonej w § 13 pkt 5 wykazu chorób. Odnośnie zarzutów odwołania i twierdzeń dotyczących planów życiowych organ odwoławczy wyjaśnił, że potencjalna możliwość studiowania na uczelni wojskowej, czy pełnienia zawodowej służby wojskowej nie zależy wprost od posiadanej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, lecz od m. in. dobrego aktualnego stanu zdrowia umożliwiającego pracę w służbach wojskowych, weryfikowanego w czasie naboru. Skargę na powyżej opisane orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył J. O. wnioskując o jego uchylenie, a także uchylenie poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. oraz przepisów prawa materialnego - § 8 ust. 1 rozporządzenia z 24 stycznia 2018 r. w zw. z załącznikiem nr 2 wykazu chorób poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie i przyjęcie, że skarżący jest niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej – kat. "D". Skarżący zawnioskował nadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego specjalisty z dziedziny okulistyki na okoliczność stanu zdrowia, a w szczególności czy ewentualne schorzenia skarżącego można zakwalifikować zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia z 24 stycznia 2018 r. do § 13 pkt 1, 2 lub 3 wykazu, z podaniem przyczyn. W odpowiedzi na skargę WKL wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w kwestionowanym orzeczeniu. Odnośnie wniosku skarżącego o przeprowadzenie kolejnego badania okulistycznego – wydanie opinii biegłego specjalisty z dziedziny okulistyki, organ wskazał, że skarżący dwukrotnie był poddawany badaniu okulistycznemu. Badania te wykonywane były w oparciu o art. 26 ust. 1a i art. 30 ust. 4 ustawy oraz zarządzenia nr 23/2019 Wojewody Podkarpackiego z 18 stycznia 2019 r. w sprawie składu komisji lekarskich powołanych do realizacji zadań związanych z przeprowadzeniem kwalifikacji wojskowej w 2019 r. na terenie województwa podkarpackiego oraz wykazu podmiotów leczniczych, w których będą przeprowadzane na zlecenie przewodniczących komisji lekarskich specjalistyczne badania lekarskie oraz badania psychologiczne i obserwacje szpitalne osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej – zał. nr 3 pkt 1 i pkt 15. Przepisy te nie zawierają wymogu by lekarze specjaliści wykonujący badania posiadali uprawnienia biegłego z zakresu poszczególnych dziedzin medycyny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kierując się zatem kryterium legalności dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu oraz postanowienia poprzedzającego jego wydanie z normami prawnymi – proceduralnymi i materialnymi – a ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bierze zatem pod uwagę argumentów natury słusznościowej lub celowościowej, badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków zawartych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych treścią zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia w omówionym zakresie, tj. co do jego zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa i w konsekwencji, zgodnie z art. 151 P.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu. Przede wszystkim nie jest trafny zarzut skargi, jakoby organy naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Należy w związku z powyższym przypomnieć, że naruszenie przepisów postępowania może w szczególności polegać na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych. Treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, iż stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli treść decyzji. Postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do uznania, że organy obu instancji naruszyły prawo w zakresie wskazanym w ww przepisie. Zebrany w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, ani też by nie były w toku postępowania respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7 K.p.a. (prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli). Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów określonych w art. 75 i nast. K.p.a., co pozwoliło organom na ocenę zebranego materiału dowodowego zgodną z regułami art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co w konsekwencji prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co jest warunkiem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Zaskarżonym orzeczeniem zostało utrzymane w mocy orzeczenie z dnia [...] marca 2019 r. Powiatowej Komisji Lekarskiej uznającej skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych do terytorialnej służby wojskowej – kategoria D, po uprzednim rozpoznaniu u niego schorzenia: niezborność złożona, krótkowzroczność obu oczu i przypisania go do odpowiadającej parametrom wyników badania okulistycznego jednostki chorobowej § 13 pkt 5 ("ostrość wzroku jednego oka co najmniej 0,5 a drugiego 0,1 do 04 z optymalną korekcją szkłami sferycznymi lub cylindrycznymi") Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz pełnienia takiej służby poza granicami państwa, stanowiącego załącznik Nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2018 r., poz. 258). Podkreślić tu należy, że zgodnie z art. 26 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1459 z późn. zm.) określenie zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 1 (ust. 1); w ramach czynności, o których mowa w ust. 1, osoby stawiające się do kwalifikacji wojskowej poddają się obowiązkowym badaniom lekarskim, a także, stosownie do potrzeb i według decyzji przewodniczącego komisji lekarskiej, badaniom specjalistycznym, w tym psychologicznym, oraz obserwacji szpitalnej (ust. 1a); osoba stawiająca się do kwalifikacji wojskowej jest obowiązana przedstawić komisji lekarskiej posiadaną dokumentację medyczną, w tym wyniki badań specjalistycznych, przeprowadzonych w okresie dwunastu miesięcy przed dniem stawienia się do kwalifikacji wojskowej (ust. 1b). Przepis art. 30a tej ustawy stanowi o ustalaniu kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej (ust. 1), zaś z ust. 2 tego przepisu wynika, że orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badan specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej. Po myśli z kolei § 8 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 24 stycznia 2018 r., wcześniej powołanego, orzekając o zdolności do czynnej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie zaliczają jednocześnie daną osobę do jednej z kategorii zdolności do takiej służby, o których mowa w art. 30a ust. 1 ustawy, według Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa, określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia tego przepisu jest chybiony, nadto w żaden sposób nie został w uzasadnieniu skargi rozwinięty, nie może więc prowadzić do wzruszenia skarżonego orzeczenia. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, że ustalenie stanu zdrowia skarżącego i ustalenie jego zdolności do czynnej służby wojskowej – kat. D nastąpiło z poszanowaniem prawa. Ustalenia te Powiatowa Komisja Lekarska dokonała w szczególności na podstawie własnego badania lekarskiego i specjalistycznego badania okulistycznego, wykonanego w dniu [...] marca 2019 r. na zlecenie Przewodniczącego tej Komisji, w NZOZ "[...]" Przychodnia Specjalistyczna w [...] Poradnia okulistyczna, z wynikiem rozpoznania schorzenia: niezborność złożona, krótkowzroczność obu oczu, przypisanego do jednostki chorobowej § 13 pkt 5 Wykazu chorób i ułomności ... powołanego już wyżej. Nadto, jak wynika z akt sprawy ekspertyza okulistyczna z dnia [...] marca 2019 r., wykonana przez okulistę M. S., na zlecenie Przewodniczącego Powiatowej Komisji Lekarskiej jest zgodna z ekspertyzą okulistyczną wykonaną na zlecenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej przez lekarza specjalistę chorób oczu B. T. w Przychodni Okulistycznej Obwodu Lecznictwa Kolejowego w [...] w związku z wnioskami zawartymi w odwołaniu wniesionym przez J. O. – a która potwierdziła u skarżącego schorzenie obuocznej wysokiej krótkowzroczności obu oczu z ostrością wzroku oka prawego 0,1 i oka lewego 0,3 korygowaną szkłami cylindrycznymi, odpowiadającą co do wartości ostrości wzroku charakterystyce określonej § 13 pkt 5 Wykazu chorób i ułomności ... Przeprowadzone zatem kilkakrotnie badania wzroku skarżącego czynią zarzuty skargi wobec organów – niewyjaśnienia stanu faktycznego, niezebrania całego materiału dowodowego, jak i naruszenia § 8 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 24 stycznia 208 r. cyt. wyżej, co wcześniej zauważona, całkowicie chybionymi. Reasumując, Sąd stwierdza, że nie ma podstaw do uznania, iż zaskarżone orzeczenie i poprzedzające go orzeczenie organu I instancji naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa była na wstępie. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia tych orzeczeń z obrotu prawnego. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.