II SA/Rz 854/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych postanawia ustanowić dla skarżącego adwokata. We wniesionej do WSA w Rzeszowie skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] W. Z. zwrócił się o przydzielenie mu pełnomocnika celem jego reprezentowania w postępowaniu, zwolnienie od związanych z tym kosztów oraz kosztów sądowych z uwagi na bardzo ciężką sytuacją finansową. Wniosek dot. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata zawarł w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF, powołując się w jego uzasadnieniu na zalegające w aktach administracyjnych sprawy orzeczenie o niepełnosprawności oraz wymagający leczenia onkologicznego, dermatologicznego, kardiologicznego, neurologicznego i okulistycznego zły stan zdrowia. Jako jedyne źródło dochodu wskazał zasiłek stały w kwocie 219 zł. miesięcznie, wskutek czego nie stać go na leczenie i dojazdy do lekarzy, zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (żywność, odzież, obuwie itp.), opłaty oraz spłatę ciążących na nim zobowiązań alimentacyjnych. Żyje w nędzy, a stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie jakiejkolwiek pracy. Z nikim nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, nie posiada także żadnego majątku. Rozpatrując wniosek skarżącego stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych m.in. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zatem przedmiot skargi objęty jest zakresem regulacji tego artykułu, oznacza to, że W. Z. jako osoby korzystającej z ustawowego zwolnienia nie obciążają w sprawie żadne związane z nią koszty sądowe i nie będzie wzywany do ich opłacenia. W tej sytuacji składanie wniosku o zwolnienie od nich jest całkowicie zbędne i bezprzedmiotowe. W tych okolicznościach podstawą rozpoznania wniosku u ustanowienie adwokata jest art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez osobę wnioskującą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo braku automatyzmu przy ustanawianiu zastępcy prawnego dla osoby korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy uznać, iż sytuacja materialno – bytowa skarżącego w dostateczny sposób potwierdza zasadność pozostałej części jego wniosku. Podyktowane jest to przede wszystkim wysokością środków finansowych pozostających do jego dyspozycji, obejmujących zadeklarowany we wniosku zasiłek stały (219 zł./m-c) oraz jak wynika z załączonej do skargi kserokopii decyzji z dnia 5 lipca 2011 r. o jego przyznaniu, także zasiłek pielęgnacyjny (153 zł.) i ½ dodatku mieszkaniowego; razem 477 zł./m-c (decyzja ta potwierdza też prowadzenie przez skarżącego samodzielnego gospodarstwa domowego, mimo iż jak wynika z akt sprawy zamieszkuje on wspólnie z byłą żoną). Mając na uwadze zły i wymagający specjalistycznego leczenia stan zdrowia skarżącego (znajdujący potwierdzenie w aktach sprawy, w tym orzeczeniu z dnia 6 lutego 2009 r. o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 28 lutego 2012 r., przy stwierdzeniu jej istnienia od 1974 r./.), przysługujący mu status osoby bezrobotnej (kserokopia zaświadczenia z dnia 14 września 2011 r.) oraz praktyczny brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej, nie budzą wątpliwości sygnalizowane przez niego trudności w zaspokajaniu bieżących potrzeb życiowych. Nie posiada też przy tym żadnych wartościowych składników majątkowych; w aktach administracyjnych sprawy zalega zaświadczenie o braku posiadania przez niego gospodarstwa rolnego i innych nieruchomości oraz zaświadczenia komornika sądowego, z których wynika wieloletnia bezskuteczność prób wyegzekwowania obciążających go należności alimentacyjnych. Powyższe w dostatecznym stopniu potwierdza brak możliwości ustanowienia przez W. Z. pełnomocnika z wyboru. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma faktyczny brak możliwości poniesienia przez niego związanych z tym wydatków bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania i to niezależnie od oceny celowości ustanowienia zastępcy prawnego. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2008 r. I FZ 433/08, w art. 246 P.p.s.a. przesłanka celowości ustanowienia pełnomocnika nie występuje i brak podstaw, by ją domniemywać. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.