II SA/Rz 855/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-01-20

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pozbawionej wolności, która nie pracuje i nie posiada dochodów, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), pomimo posiadania domu i rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym?
Ratio decidendi
Osobie pozbawionej wolności, która nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli wykaże brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji osadzenia w zakładzie karnym, posiadanie domu i rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym nie ma wpływu na zdolność do poniesienia kosztów, zwłaszcza gdy wnioskodawca pozostaje w separacji z żoną, a dom stanowi własność żony.
Stan faktyczny
Skarżący S. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek był uzasadniony odbywaniem kary pozbawienia wolności, brakiem pracy i dochodów, a także posiadaniem domu i rodziny. Wcześniej jego skarga na decyzję o wymeldowaniu została odrzucona z powodu braków formalnych, a następnie skarga kasacyjna została odrzucona z powodu jej osobistego sporządzenia przez osobę nieuprawnioną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu S. J. prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 20 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę S. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] z uwagi na nieuzupełnienie przez niego pomimo wezwania jej braków formalnych, po czym kolejnym postanowieniem z dnia 7 grudnia 2010 r. odrzucił wniesioną przez niego od tego wyroku skargę kasacyjną z uwagi na jej osobiste sporządzenie, pomimo braku uprawnień. W terminie do wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia 7 grudnia 2010 r., S. J. sygnalizując zamiar jego zakwestionowania wskazał na brak możliwości opłacenia wpisu i wynajęcia prawnika. Kwalifikując powyższe jako zamiar ubiegania się przez niego o przyznanie prawa pomocy przesłano mu następnie urzędowy formularz obowiązującego w tym zakresie wniosku PPF, którym skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uzasadniając go odbywaniem kary 1 roku i 4 m-cy pozbawienia wolności, której koniec przypada na 16 marca 2011 r. W związku z tym nie pracuje i nie ma żadnych dochodów. W zawartym we wniosku oświadczeniu wskazał żonę i troje dzieci w wieku 23-29 lat jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, zaś jako posiadany majątek dom o pow. 126 m². Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata wiąże się z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, co w przypadku osoby fizycznej związane jest z wymogiem wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpatrując złożony wniosek, jako determinującą jego rozpoznanie okoliczność należy wskazać złą sytuację finansową S. J. wynikająca z faktu osadzenia w Zakładzie Karnym [...], gdzie nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Wg złożonego oświadczenia nie posiada także żadnych wartościowych składników majątkowych czy zgromadzonych zasobów pieniężnych, z których mógłby pokryć związane ze sprawą koszty postępowania. W opisanej powyżej sytuacji bez wpływu na jego zdolność do poniesienia tych kosztów pozostaje wskazanie żony i dzieci jako osób wspólnie gospodarujących. Ponieważ dla potrzeb prawa pomocy uwzględnia się dochody, wydatki oraz sytuację majątkową wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, mogłoby to mieć znaczenie w przypadku pozostawania wnioskodawcy na wolności; w obecnej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, iż może on liczyć na jakiekolwiek wsparcie z ich strony, zwłaszcza że u podstaw wniesionej przez niego do Sądu skargi znalazło się jego wymeldowanie ze wskazanego we wniosku PPF domu, stanowiącego wg akt administracyjnych sprawy własność jego żony (skarżącemu przysługuje jedynie dożywotnia służebność polegająca na prawie korzystania z jego części). Akta te potwierdzają jednak również brak jego bliższych relacji i utrzymywania kontaktów, a wręcz skonfliktowania z dziećmi i żoną, co wynika m.in. z wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie na wniosek córki działającej w imieniu jego żony, z którą od 19 maja 2004 r. pozostaje w orzeczonej przez Sąd Okręgowy [...] separacji. W tej sytuacji uzasadnione jest pozytywne ustosunkowanie się do złożonego przez S. J. wniosku. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma brak faktycznej możliwości poniesienia przez niego kosztów postępowania, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, w tym do kontroli instancyjnej wydawanych w sprawie przez Sąd I instancji orzeczeń. Podkreślenia wymaga, że ewentualne wniesienie zażalenia od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej wymaga jego sporządzenia przez osobę uprawnioną (w niniejszej sprawie przez adwokata lub radcę prawnego). Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administarcyjnego z dnia 6 października 2008 r. I FZ 371/08, "to nie ocena przydatności profesjonalnego pełnomocnika powinna stanowić o przyznaniu bądź odmowie stronie prawa pomocy w tym zakresie". W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło