II SA/Rz 856/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-07-16
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów w takich sprawach?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, ponieważ skarżący jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego jest zasadny, gdyż sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Postępowanie główne zostało zakończone oddaleniem skargi. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w całości i postanowiono ustanowić radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
16.07.2010 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 16.07.2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].09.2009 r., nr [...], wydane w przedmiocie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, -postanawia- 1) umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowić radcę prawnego z urzędu.
Skarżący J. S. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 856/09 złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA), żądanie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie radcy prawnego. Sprawa o sygn. akt II SA/Rz 856/09 dotyczy skargi wyżej wymienionego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej.
Postępowanie przed WSA zostało zakończone na mocy wyroku o oddaleniu skargi J.S. z 3.03.2010 r., sygn. II SA/Rz 856/09.
Stwierdzono, co następuje :
Granice procesowego żądania J. S. dotyczą dwóch instytucji składających się na prawo pomocy, tj. częściowego zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia radcy prawnego. Oznacza to, że skarżący powinien udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (zob. art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności, należy zauważyć, iż ustawodawca w treści art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zwolnił z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych skarżących w sprawach z zakresu opieki i pomocy społecznej. Sprawy udzielania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały unormowane w ustawie z 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). W rezultacie, skarżący w granicach sprawy o sygn. II SA/Rz 856/09, był i jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego wszelkich kosztów sądowych, Jego wniosek w tym względzie należy uznać za bezprzedmiotowy. Zniesienie z mocy prawa obowiązku ponoszenia kosztów sądowych powoduje ten skutek, że skarżący nie może zostać zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego, opłat kancelaryjnych a także zwrotu poniesionych przez Sąd wydatków.
Nie podlega umorzeniu postępowanie w granicach wniosku o ustanowienie fachowego pełnomocnika wykonującego zawód radcy prawnego. W toku postępowania rozpoznawczego ustalono następujące okoliczności życia J. S.: strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący utrzymuje się z renty w wysokości 1050 zł; nie posiada pojazdów mechanicznych, telefonów komórkowych oraz rachunków bankowych. Potrzeby mieszkaniowe strona zaspokaja dzięki mieszkaniu o pow. 75 m². Dysponuje także nieruchomością rolną o pow. 1,3 ha bez drogi dojazdowej. Wnioskodawca złożył do wniosku PPF oświadczenie, iż cierpi na choroby wymagające leczenia.
Wymieniona wyżej Strona wykazała w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na ustanowieniu radcy prawnego. Utrzymanie o charakterze koniecznym skarżącego byłoby zagrożone, jeżeli z skromnej renty musiałby wygospodarować kwoty potrzebne na pokrycie wynagrodzenia radcowskiego. W szczególności nie byłby w stanie kontynuować niezbędnego dla swego stanu zdrowia leczenia. Niewątpliwie strona wymaga zabiegów leczniczych (np. zakupu leków), o czym świadczy dokładny opis dolegliwości zdrowotnych zawarty w pkt 11 wniosku PPF. Wnioskujący nie może zaoszczędzić na wydatkach zaliczanych do zbędnych. Należy przypomnieć, iż J. S. nie dysponuje pojazdami mechanicznymi oraz telefonami komórkowymi. Ustalone okoliczności zobowiązują rozpoznającego wniosek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wypada też dodać, iż ustanowienia fachowego pełnomocnika przepisy p.p.s.a. nie uzależniają od stopnia skomplikowania sprawy czy posiadanej przez stronę wiedzy prawniczej. Ponadto, na etapie postępowań odwoławczych WSA nie może odmówić przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. Wyłącznym kryterium oceny wniosku są okoliczności majątkowe i rodzinne wnioskującej osoby fizycznej, a te, w przypadku J. S., nakazują w sposób pozytywny odnieść się do jego prośby o udzielenie prawa pomocy.
W świetle przedstawionych argumentów zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Bez prawa pomocy strona poniosłaby uszczerbek na poziomie swego koniecznego utrzymania. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło