II SA/Rz 858/08
WyrokWSA w Rzeszowie2009-04-16
Skład orzekający: Jolanta Ewa Wojtyna, Stanisław Śliwa, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji, informujące o zakończeniu postępowania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, może być uznane za decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie?Ratio decidendi
Pismo organu pierwszej instancji informujące o zakończeniu postępowania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego nie jest decyzją administracyjną, ponieważ nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy ani nie kończy sprawy w danej instancji w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. Brak w nim kluczowego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie ustalające wiążące konsekwencje prawne lub stwierdzające sytuację prawną podmiotu. W związku z tym, od takiego pisma nie przysługuje odwołanie na podstawie art. 127 § 1 k.p.a., a organ drugiej instancji prawidłowo stwierdza jego niedopuszczalność na podstawie art. 134 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący T. P. złożył wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Starosta pismem z dnia 25 sierpnia 2008 r. poinformował, że sprawa została zakończona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego i nie ma podstaw do ponownego prowadzenia postępowania. T. P. uznał to pismo za decyzję administracyjną i wniósł odwołanie do Wojewody. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając pismo Starosty za niebędące decyzją administracyjną. T. P. zaskarżył postanowienie Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania -skargę oddala-
Przedmiot skargi T. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie to postanowienie Wojewody znak: [...] z dnia [...] listopada 2008r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania wyżej wymienionego od pisma Starosty znak: [...]
z dnia 25 sierpnia 2008r.
Stan faktyczny niniejszej sprawy, ustalony w oparciu o akta administracyjne, przedstawia się następująco.
Wyrokiem z dnia 6 lutego 2002r., sygn. akt SA/Rz 1910/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie oddalił skargę T. P. na decyzję Wojewody znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatowego znak: [...] z dnia [...] czerwca 2000r. Ostatnie z rozstrzygnięć, podjęte na skutek wniosku T. P., odmawiało zwrotu nieruchomości położonej w S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 480/1 o powierzchni 0,0620 ha wobec faktu wykorzystywania tej nieruchomości zgodnie z decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr [...] z dnia 4 listopada 1967r. o jej wywłaszczeniu.
Wnioskiem z dnia 24 lipca 2008r. skierowanym do Starostwa Powiatowego T. P. wystąpił o zwrot nieruchomości tj. działki oznaczonej nr 480/1, położonej w S., wywłaszczonej na potrzeby Zespołu Elektrowni Wodnych [...]. W motywach wskazał, że przedmiotowa działka nie stanowi własności wyżej wskazanego podmiotu, tym samym powstała w sprawie nowa okoliczność, świadcząca o zbędności wspomnianej nieruchomości na cel uzasadniający jej wywłaszczenie.
Odpowiadając na powyższe żądanie Starosta w piśmie znak: [...] datowanym 25 sierpnia 2008r. podniósł, że postępowanie we wskazanej przez wnioskodawcę sprawie zakończyło się wyrokiem sądu administracyjnego z dnia 6 lutego 2002r., sygn. akt SA/Rz 1910/00. Orzeczenie to jako prawomocne jest wiążące dla Starosty, zatem ponowne prowadzenie sprawy byłoby bezprzedmiotowe. Odnosząc się do wskazanej przez T. P. "nowej okoliczności w sprawie" organ zwrócił uwagę, iż kwestia ta była już podnoszona przez wnioskodawcę w jego skardze, która zainicjowała postępowanie zakończone wspomnianym wyrokiem.
Uznając wskazaną wyżej odpowiedź Starosty za decyzję administracyjną T. P. wniósł od niej odwołanie, składając je bezpośrednio w organie II instancji tj. u Wojewody. Przytoczył w nim merytoryczne kwestie związane z wywłaszczeniem i odmową zwrotu działki nr 480/1, położonej w S.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2008r. Wojewoda - działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. – stwierdził niedopuszczalność przedmiotowego odwołania.
W motywach przedstawił przebieg zdarzeń, jakie miały miejsce w niniejszej sprawie po czym powołując się na art. 127 k.p.a. podkreślił, iż stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia organu pierwszoisntancyjnego mającego formę decyzji administracyjnej. Przytaczając następnie art.107 § 1 k.p.a. podniósł, że pismo Starosty z dnia 25 sierpnia 2008r. nie stanowi decyzji administracyjnej spełniającej wymogi z powołanego przepisu, bowiem informuje ono jedynie wnioskodawcę, iż postępowanie w sprawie, której żąda wszczęcia zostało już zakończone prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Wobec zatem braku istnienia przedmiotu zaskarżenia, należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania, w myśl art. 134 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne - o ile przepisy ustaw nie stanowią inaczej - sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego z daty podejmowania tego rozstrzygnięcia.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej następnie jako P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie Wojewody stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma Starosty. Przede wszystkim zatem zbadania wymagała kwestia, czy wspomniane pismo rzeczywiście nie miało cech decyzji administracyjnej a tym samym nie mogło stanowić przedmiotu odwołania do organu II instancji.
W piśmie tym, jak już wyżej zaznaczono, Starosta poinformował T. P. - w odpowiedzi na wniosek wyżej wymienionego o zwrot wywłaszczonej nieruchomości - iż postępowanie w tym zakresie było już raz prowadzone i zakończyło się prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Zawiera ono wskazanie organu udzielającego odpowiedzi, datę, podpis osoby występującej imieniem organu, adresata oraz przedmiotową informację.
Stosownie do art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, natomiast wedle § 2 tego przepisu decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty
w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
Składniki decyzji wymienia art. 107 § 1 k.p.a. wskazując, iż akt ten powinien zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis
z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
W literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie sadowoadministracyjnym przyjmuje się przy tym, że użycie danej nazwy nie ma decydującego znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu administracyjnego. O jego prawidłowej kwalifikacji – w wypadku decyzji administracyjnej - przesądza zaś występowanie elementów stanowiących tzw. minimum decyzji (wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSP 1982, z. 9-10, poz. 169,G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan komentarz do art. 107 k.p.a. System Informacji Prawniczej Lex).
Aby więc określony dokument można było uznać za decyzję administracyjną powinien on zawierać co najmniej oznaczenie organu, adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika. Podstawowe przy tym znaczenie posiada ten przedostatni element, rozumiany jako ustalenie wiążących konsekwencji prawnych określonego stanu faktycznego albo też stwierdzenie czy stworzenie sytuacji prawnej podmiotu, do którego decyzja jest kierowana.
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy przyjąć, iż Wojewoda prawidłowo nie zakwalifikował pisma Starosty z dnia 25 sierpnia 2008r. jako decyzji administracyjnej. Nie spełnia ono bowiem wymogów z powołanego wyżej art. 107 § 1 k.p.a., przede wszystkim zaś brak w nim owego minimum obligatoryjnych elementów. Przedmiotowe pismo wskazuje wprawdzie na organ, od którego pochodzi, jak też adresata i podpis uprawnionej osoby. Nie posiada jednak elementu o znaczeniu podstawowym a mianowicie rozstrzygnięcia. Starosta w przedmiotowym piśmie udziela jedynie wnioskodawcy informacji odnośnie tego, iż wniosek jego dotyczy sprawy zakończonej już prawomocnie przed sądem, w związku czym brak podstaw do prowadzenia postępowania w tym samym zakresie. Mając na uwadze jego treść nie można zatem wysnuwać twierdzenia, iż rozstrzyga ono sprawę co do jej istoty czy też, że w inny sposób kończy sprawę w danej instancji w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. Nie określa bowiem sytuacji prawnej konkretnego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie, nie rozstrzygając o jego prawach czy obowiązkach. Pismo to ma jedynie walor informacyjny.
W związku z powyższym zasadne było działanie organu drugoinstancyjnego, polegające na stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od tego pisma. Brzmienie art. 127 § 1 k.p.a w sposób wyraźny wskazuje, iż odwołanie służy tylko od podjętej
w pierwszej instancji decyzji. W świetle zaś art. 134 organ stwierdza niedopuszczalność odwołania. Przyczyny owej niedopuszczalności mogą być dwojakiego rodzaju, natury podmiotowej i przedmiotowej. W tym ostatnim wypadku chodzi o nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia. Sytuacja taka występuje w przedmiotowej sprawie, bowiem czynność organu – pismo Starosty
z dnia 25 sierpnia 2008r. nie jest decyzją (zarówno co do nazwy, jak i treści), o której mowa w powołanym wyżej art. 127 § 1 k.p.a.
Na marginesie Sąd zwraca uwagę na niekonsekwencję w działaniach skarżącego. Składając odwołanie od pisma Starosty datowanego 25 sierpnia 2008r. podniósł on, iż uznaje je jako decyzję administracyjną. Natomiast na rozprawie przed tut. Sądem – działając przez pełnomocnika podkreślił, że w sprawie winna być wydana decyzja administracyjna.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej tak we wniosku z dnia 24 lipca 2008r., jak też w skardze oraz na rozprawie przed tut. Sądem kwestii własności działki nr 480/1 a co z tym związane kręgu stron postępowania o zwrot tej nieruchomości, należy zauważyć, iż wskazując na powyższą okoliczność strona może się ewentualnie ubiegać o wznowienie postępowania administracyjnego.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło