II SA/Rz 858/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-12-14

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, emerytka o niskich dochodach, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za uzasadniony, ponieważ sytuacja materialna wnioskodawczyni, emerytki o niskich dochodach i samotnie zamieszkującej, uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Opłacenie wpisu od skargi oraz innych przyszłych kosztów sądowych stanowiłoby dla niej nadmierne obciążenie.
Stan faktyczny
H. G., emerytka z miesięcznym dochodem 593 zł, wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia grzywny. Jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niewystarczające środki na pokrycie wydatków, w tym leków i utrzymania mieszkania. W złożonym formularzu PPF potwierdziła niski dochód i samotne zamieszkiwanie, wskazując jako jedyny składnik majątku mieszkanie o pow. 40 m².
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. H. G. w skierowanej przez siebie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] wniosła o zwolnienie jej z opłat sądowych ze względu na niską emeryturę, tj. 593 zł. miesięcznie. W piśmie z dnia 20 listopada 2009 r. (data wpływu do Sądu) wnioskując o zwolnienie od wpisu od skargi wskazała, że posiadany dochód niejednokrotnie nie wystarcza na pokrycie miesięcznych wydatków, z których znaczną część musi przeznaczyć na zakup leków. W złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF zwróciła się o przyznanie jej zwolnienia od kosztów sądowych, ponownie wskazując na niski dochód - 593 zł. miesięcznie netto, co potwierdza załączona kserokopia odcinka przekazu pocztowego emerytury za m-c grudzień 2009 r. Wnioskodawczyni ponadto wskazała, iż jest osobą samotną i nie posiada dodatkowych źródeł dochodu. Wg zawartego we wniosku oświadczenia jedynym wartościowym składnikiem posiadanego przez nią majątku jest mieszkanie o pow. 40 m². Rozpoznając założony wniosek uznano go za uzasadniony i mający oparcie w sytuacji materialno – bytowej skarżącej. Zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z powyższym przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od oceny możliwości finansowych osoby wnioskującej, z uwzględnieniem wydatków jakie ponosi na zaspokojenie swoich niezbędnych potrzeb życiowych (w przypadku jeżeli dana osoba pozostaje z innymi we wspólnym gospodarstwie domowym, uwzględnia się dochody i konieczne wydatki wszystkich domowników). Skarżąca zamieszkuje samotnie i jedynym źródłem jej utrzymania jest pobierane przez nią świadczenie emerytalne. Mimo że skarżąca nie określiła dokładnej wysokości wydatków przeznaczanych przez siebie m.in. na zakup leków i żywności oraz utrzymanie mieszkania (opłaty), a więc na swoje podstawowe i najważniejsze wydatki, zasady doświadczenia życiowego wskazują, że po ich opłaceniu nie będzie ona w stanie nawet częściowo partycypować w związanych ze sprawą kosztach sądowych bez powodowania istotnego uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Chociaż wymagany na obecnym etapie postępowania wpis od skargi (100 zł.) nie jest wygórowany, to jednak w jej przypadku jego opłacenie należy uznać za praktycznie niemożliwe i niosące zbyt duże obciążenie dla domowego budżetu. Dotyczy to także pozostałych kosztów sądowych, które mogą po jej stronie wystąpić w przyszłości, na poczet których skarżąca nie będzie w stanie poczynić żadnych oszczędności. W tym zakresie wiarygodne wydaje się jej twierdzenie, iż niejednokrotnie brakuje jej środków na pokrycie wszystkich wydatków. Jak wynika ze złożonego oświadczenia, H. G. nie dysponuje także żadnymi składnikami majątkowymi przynoszącymi dochód lub które mogłyby być spieniężone z przeznaczeniem na opłacenie kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Potwierdza to zasadność złożonego wniosku i zwolnienia skarżącej od całości związanych ze sprawą kosztów sądowych. Odmienne uznanie praktycznie pozbawiałoby ją prawa do sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło