II SA/Rz 859/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-02-09

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z emerytury są niewystarczające na pokrycie kosztów sądowych związanych ze skargą administracyjną, pomimo posiadania majątku w postaci niewykończonego domu i nieużytków rolnych, może zostać zwolniona od tych kosztów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 PPSA?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nawet przy stałych dochodach z emerytury, wysokie wydatki na utrzymanie, leczenie i pomoc dzieciom mogą uzasadniać zwolnienie, zwłaszcza gdy posiadany majątek (niewykończony dom, nieużytki rolne) nie generuje dochodów ani nie może zostać łatwo spieniężony.
Stan faktyczny
Skarżąca A. F. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1200 zł netto, ponosząc wysokie miesięczne wydatki na utrzymanie, leczenie i inne potrzeby, a także korzystając z pomocy córek. Posiada niewykończony dom i nieużytki rolne. Sąd rozpatrywał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego kanalizacji sanitarnej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. A. F. wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł. od wniesionej przez nią skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim oświadczenia oraz oświadczenia złożonego dodatkowo na wezwanie wynika, iż utrzymuje się ona z emerytury w wysokości 1200 zł. netto (1500 zł. brutto). Jest osobą samotną, a na ponoszone przez nią w ciągu miesiąca wydatki składają się: opłaty za energię elektr., gaz, opał i telefon (odpowiednio ok. 100, 150, 400 i 100 zł.), zakup żywności (ok. 250 zł.), środki czystości i higieny (ok. 100 zł.), odzież (ok. 200 zł.), koszty leczenia (ok. 400 zł.). Skarżąca korzysta z finansowej pomocy (ok. 300 – 400 zł./m-c) mieszkających oddzielnie córek. Posiadany przez nią majątek obejmuje niewykończony, nieocieplony, nieotynkowany dom o pow. 200 m² oraz nieużytki rolne o pow. 50 arów. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych (obejmują one opłaty sądowe: wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oprócz wpisu od skargi w kwocie 500 zł. do najbardziej prawdopodobnych kosztów sądowych związanych z wniesioną skargą, które mogą (chociaż nie muszą) obciążyć A. F. w przyszłości należy: opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi – 100 zł. i wpis od skargi kasacyjnej (250 zł) w przypadku jej wnoszenia. Dokonana w oparciu o w/w kryterium ocena sytuacji materialno – bytowej A. F. wskazuje, iż mimo uzyskiwanych przez nią stałych i do tego nie należących do najniższych dochodów z pobieranej emerytury, opłacenie związanych ze sprawą kosztów sądowych przekracza jej możliwości finansowe. Wynika to przede wszystkim z wysokości ponoszonych przez nią wydatków na utrzymanie siebie i domu oraz leczenie, przy których jej dochody okazują się niewystarczające. Uzależnia ją to finansowo od pomocy otrzymywanej ze strony dzieci (córek). Mając na uwadze stosunkowo znaczną powierzchnię domu A. F. oraz opisane przez nią w uzasadnieniu formularza PPF jej problemy zdrowotne, co do zasady rodzaj i wysokość wymienionych przez nią wydatków należy uznać za odpowiadającą rzeczywistości i adekwatną do obciążających ją koniecznych kosztów utrzymania (pewne zastrzeżenia może budzić jednak zasadność wydatkowania co miesiąc kwoty ok. 200 zł. na zakup odzieży, czy relatywnie wysokie jak na 1 osobę rachunki telefoniczne). Jednak okoliczność, iż wydatki te dotyczą skarżącej jako osoby zamieszkującej samotnie generalnie potwierdzają tezę, iż poczynienie przez nią oszczędności na opłacenie chociażby części kosztów sądowych wiązałoby się dla niej ze znacznymi trudnościami, skutkując brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Wg oświadczenia wnioskodawczyni nie posiada również żadnych zasobów finansowych (oszczędności) ani wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone z przeznaczeniem na pokrycie kosztów sądowych. Bez wpływu na możliwość ich poniesienia pozostaje fakt posiadania przez nią nieruchomości rolnej, której zapewne ze względu na wiek i stan zdrowia nie jest w stanie wykorzystać. Gdyby jednak nawet okoliczności te nie stały ku temu na przeszkodzie, to i tak jej niewielki areał prawdopodobnie nie miałby decydującego znaczenia w tym zakresie, a przez to pozostawałby bez wpływu dla prawidłowego rozpoznania wniosku. Skoro zatem skarżąca z przyczyn od niej niezależnych nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, skutkuje to na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jego uwzględnieniem w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło