II SA/Rz 859/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 1 października 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić J. P. kwotę 200 zł (słownie: dwustu złotych) tytułem wpisu od odrzuconej skargi. W dniu 9 lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga J. P. na opisane w sentencji postanowienia orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] (dalej: "Zespół"). Orzeczeniem tym, wydanym na podstawie art. 6b ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 1-2 i art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.) – dalej: "ustawa", organ odmówił skarżącemu ustalenia stopnia niepełnosprawności i wskazań dla celów korzystania z ulg i uprawnień. W skardze J. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, jako wniesionej z uchybieniem terminu z przyczyn niezawinionych po stronie skarżącego. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Zespołu podniósł, że od orzeczeń wydanych w trybie art. 5a ustawy nie przysługuje odwołanie, wobec czego decyzje w tym przedmiocie są ostateczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zwrócić należy uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną przed tą datą, dlatego też – w myśl art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 Ppsa, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Kontrola ta obejmuje w myśl art. 3 § 2 Ppsa, w brzmieniu sprzed nowelizacji, orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto stosownie do treści art. 3 § 3 Ppsa, Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Stwierdzić należy, że zaskarżonego orzeczenia nie sposób zakwalifikować do którejkolwiek z kategorii aktów wymienionych enumeratywnie w art. 3 § 2 Ppsa, a tym samym podlegających kontroli sądu administracyjnego. Pismo to nie jest bowiem decyzją administracyjną lub postanowieniem i nie mogło zostać zakwalifikowane jako akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, z przyczyn wywiedzionych poniżej. Podmiotami uprawnionymi do orzekania o niepełnosprawności są powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, jako odpowiednio organy I i II instancji (art. 6 ust.1 ustawy). Co do zasady, od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia (art. 6 ust. 8 ustawy). Wyjątkiem są wydawane na wniosek strony w trybie art. 5a ustawy orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3 ustawy, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. W myśl bowiem art. 5a ust. 4 ustawy, od orzeczeń tych nie przysługuje prawo wniesienia odwołania. Oznacza to, że wolą ustawodawcy było ograniczenie możliwości zaskarżania orzeczeń wydanych w tym trybie. Są to bowiem orzeczenia o charakterze dodatkowym w stosunku do orzeczeń o niepełnosprawności sensu stricto – same w sobie nie przesądzają o stopniu niepełnosprawności i jak stanowi literalnie art. 5a ust. 1 ustawy, wydawane są w przypadku, gdy osoba legitymuje się już orzeczeniem o niepełnosprawności tyle, że nie o stopniu niepełnosprawności w myśl art. 3 ustawy, lecz orzeczeniem o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS. Skoro zatem ustawodawca wykluczył możliwość weryfikacji orzeczeń wydanych na podstawie art. 5a ustawy przez sądy powszechne, przyjąć należy, że orzeczenia takie nie mogą stanowić przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej. Nie jest jednakże tak, że osoba wnioskująca o wydanie orzeczenia w tym trybie nie ma możliwości zwrócenia się z wnioskiem o jego weryfikację. W myśl bowiem art. 6c ust. 1 i 2 ustawy, Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych sprawuje nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności, a nadzór ten polega m.in. kontroli orzeczeń co do ich zgodności z zebranymi dokumentami lub z przepisami dotyczącymi orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności. Jeżeli w ramach nadzoru Pełnomocnik stwierdzi, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do zgodności orzeczenia ze stanem faktycznym lub że orzeczenie zostało wydane w sposób sprzeczny z przepisami dotyczącymi orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności, może zwrócić się do właściwego organu o stwierdzenie nieważności orzeczenia lub wznowienie postępowania (art. 6c ust. 3 ustawy). Z powyższych przyczyn Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa w zw. z art. 58 § 3 Ppsa odrzucił skargę jako niepodlegającą kognicji sądu administracyjnego. Z uwagi na niedopuszczalność skargi Sąd nie rozpoznał wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.