II SA/Rz 859/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia oczyszczania i odkażania -skargę oddala- Przedmiotem skargi S. W. jest decyzja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (WLW) z dnia [...] czerwca 2019 r. Nr [...] znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] (PLW) z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia oczyszczenia i odkażenia. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1557), art. 42 i art. 44 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2018 r., poz. 1967 – zwana dalej "ustawą") oraz § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 lipca 2016 r. w sprawie zwalczania zgnilca amerykańskiego pszczół (Dz. U. z 2016 r., poz. 1123 – zwane dale "rozporządzeniem"). Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że dnia [...] marca 2019 r. do PLW wpłynął wniosek S. W. o przeprowadzenia przeglądu pasieki w związku z podejrzeniem wystąpienia choroby zakaźnej - zgnilca amerykańskiego. Jak ustalił organ S. W. prowadzi pasiekę zlokalizowaną w miejscowości G. w gminie [...]. Pasieka wpisana jest do rejestru Powiatowego Lekarza Weterynarii pod numerem 106. W pasiece utrzymywane było 15 pni. Przy przeglądzie pasieki właściciel stwierdził, że wszystkie rodziny pszczele osypały się podczas zimowli. Dnia [...] marca 2019 r. dokonano przeglądu pasieki. W jego trakcie potwierdzono podejrzenie, że przyczyną osypu rodzin pszczelich mógł być zgnilec amerykański. W badaniu klinicznym stwierdzono, że w ulach znajdują się ramki z rozstrzelonym czerwiem, brak jest żywych pszczół, martwe pszczoły zostały spalone przez właściciela, wylotki uli są zamknięte. Pobrane zostały próby do badań laboratoryjnych i w dniu [...] marca 2019 r. przesłano je do Zakładu Higieny Weterynaryjnej w [...] – Pracownia Chorób Ryb i Chorób Zakaźnych Zwierząt w [...]. Następnie w dniu [...] marca 2019 r. PLW wydał decyzję nr [...] znak [...] w sprawie podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej pszczół - zgnilca amerykańskiego. W decyzji zawarto stosowne do sytuacji epizootycznej zakazy. W dalszej kolejności, po otrzymaniu sprawozdania z badań z [...] kwietnia 2019 r. [...], które potwierdziły wystąpienie zgnilca amerykańskiego w przedmiotowej pasiece we wszystkich przebadanych próbkach oraz w związku z tym, że w pasiece nie było żywych zwierząt oraz część czynności została wykonana przez właściciela, PLW wydał dnia [...] kwietnia 2019 r. decyzję nr [...] o stwierdzeniu wystąpienia choroby zakaźnej. Decyzją tą nakazano przeprowadzenie oczyszczenia i odkażenia: 1) pozostałych po chorych rodzinach pszczelich uli; 2) sprzętu, narzędzi oraz odzieży ochronnej, używanych przy utrzymywaniu rodzin pszczelich; 3) sprzętu, narzędzi oraz odzieży ochronnej, używanych do pozyskiwania produktów pszczelich; 4) miejsc dotychczasowego utrzymywania chorych rodzin pszczelich. Na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał, że uwzględniając stan zastany w pasiece (brak żywych rodzin, spalenie martwych pszczół) oraz podjęte działania w wyniku wyeliminowania choroby, wystarczającym środkiem prawnym jest nakaz przeprowadzenia oczyszczania i odkażania infrastruktury przeznaczonej do utrzymywania pszczół i pozyskiwania produktów pszczelich. Podstawą prawną takiej decyzji był § 6 ust 1 pkt 3 lit. d rozporządzenia z 11 lipca 2016 r. Odwołanie od tej decyzji złożył S. W., kwestionując w szczególności pkt 1) nakazu. Wyjaśnił, że jego ule są ocieplone od wewnątrz trocinami i kąpiel w roztworze sody kaustycznej spowoduje trudności z neutralizacją sody i trudności z osuszeniem. Powyższe doprowadzi do rozwoju pleśni, w której pszczoły nie będą się rozwijać. Takie ule należy spalić. Odwołujący zawnioskował o zajęcie stanowiska w sprawie odszkodowania. WLW decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśnił, że jego zdaniem środki zapobiegawcze zawarte w nakazach decyzji są adekwatne do sytuacji stwierdzonej w pasiece. Nakazy są wynikiem dochodzenia epizootycznego, w którym stwierdzono, że ule są w dobrym stanie i wystarczającym środkiem będzie ich oczyszczenie i skuteczna dezynfekcja przy pomocy środków wskazanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 11 lipca 2016 r. organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że nie narzucono konkretnej metody prowadzenia oczyszczania i dezynfekcji, ale wskazano na szereg metod ich wykonania. To właściciel pasieki może zdecydować, która z metod będzie najlepsza dla zachowania funkcjonalności uli, odzieży i sprzętu używanego w pasiece. Organ wyjaśnił także, że zgodnie z art. 42 ust 1 pkt 1 ustawy posiadacz zwierząt obowiązany jest do niezwłocznego zawiadomienia o tym organu Inspekcji Weterynaryjnej albo najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej, albo wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W przypadku zwalczania choroby własnymi siłami podjęte czynności nie mogą być traktowane jako czynności urzędowe i straty w wyniku ich wykonania nie podlegają procedurze odszkodowawczej określonej w art. 49 ww. ustawy. Skargę na powyżej opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył S. W. zarzucając, że jest ona niewiarygodna i oparta na nierzetelnej decyzji organu I instancji. W jego ocenie decyzje są niefachowe, wydane bez oceny rzeczoznawców. Skarżący zaznaczył, że w ubiegłym roku teren, gdzie stacjonuje jego pasieka w gminie D., był zapowietrzony zgnilcem amerykańskim. Jesienią by uniknąć tej choroby podejmował działania profilaktyczne (pielęgnacyjno-profilaktyczne). Natomiast PIW nie przeprowadził we wsi G. żadnych kontroli pasiek. Skarżący wyjaśnił także, że pszczoły zazimował w dobrej kondycji ilościowej. Przez okres jesienno-zimowy nie zaglądał do uli. W lutym bieżącego roku czyszcząc dennice uznał, że pszczoły mają duży osyp. Wobec powyższego zawiózł je do badania do PIW w [...]. Po kilku dniach otrzymał informację, że pszczoły nie wykazały choroby zgnilca amerykańskiego. Skarżący wyjaśnił też, że wobec tego że pszczół ubywało i zauważył, że czerw wiosenny słaby (niektóre komórki czerwiu rozkładały się) był pewny że to choroba zgnilca amerykańskiego. Zwrócił się do PIW o zbadanie laboratoryjne pszczół. Pracownik organu pobrał wycinki z plastrów z czerwiem. Badania w laboratorium potwierdziły wystąpienie choroby zgnilca amerykańskiego. Zgodnie z zaleceniami PIW zabezpieczył ule, przed możliwością wejścia innych pszczół, by nie rozprzestrzeniać choroby. Skarżący podkreślił, że od tamtej pory nie otrzymał z PIW żadnej pomocy. Zaplanowana dezynfekcja została odwołana ze względu na brak środka dezynfekcyjnego. Skarżący wskazał nadto, że zgodnie z art. 42 pkt 1 ustawy osobiście powiadomił organ. Obecnie oczekuje powtórnego zbadania jego sprawy z udziałem rzeczoznawców i uzyskania należnego odszkodowania. W odpowiedzi na skargę WLW organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kierując się zatem kryterium legalności dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu oraz postępowania poprzedzającego jego wydanie z normami prawnymi – proceduralnymi i materialnymi – a ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bierze zatem pod uwagę argumentów natury słusznościowej lub celowościowej, badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków zawartych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych treścią zaskarżonego aktu. Zakres kontroli sądu wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję w omówionym zakresie, tj. co do jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja z dnia [...] kwietnia 2019 r. Powiatowego Lekarza Weterynarii nr [...] skierowana do S. W. nakazująca przeprowadzenie oczyszczania i odkażania pozostałych po chorych rodzinach pszczelich uli, sprzętu, narzędzi oraz odzieży ochronnej, używanych przy utrzymywaniu rodzin pszczelich, sprzętu, narzędzi oraz odzieży ochronnej używanych do pozyskiwania produktów pszczelich, miejsc dotychczasowego utrzymywania chorych rodzin pszczelich. Określone wspomnianą ostatnio decyzją, tj. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nakazy znajdują umocowanie w regulacji zawartej w § 6 ust. 1 pkt 3 lit. d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 lipca 2016 r. w sprawie zwalczania zgnilca amerykańskiego pszczół (Dz.U. z 2016 r., poz. 1123), wydanego na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2018 r., poz. 1967) i przepisów tej ustawy tyczących uprawnień decyzyjnych powiatowego lekarza weterynarii podejmowanych w celu zwalczania chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania (art. 42 i art. 44). Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. ww prawidłowo zapadła po wcześniejszym wydaniu przez Powiatowego Lekarza Weterynarii Nr [...] w dniu [...] marca 2019 r. – w związku z otrzymaniem zgłoszenia z dnia [...] marca 2019 r. S. W. o podejrzeniu wystąpienia zgnilca amerykańskiego pszczół i przeprowadzonym dochodzeniu epizootycznym (udokumentowanym protokołem z dnia [...] marca 2019 r.). W ocenie Sądu, zebrany w sprawie niniejszej materiał dowodowy jest pełny, został należycie oceniony (zgodnie z regułami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a tym samym dawał organom administracji – inspekcji weterynaryjnej – podstawę do sformułowania nakazów przewidzianych § 6 ust. 1 pkt 3 lit. d rozporządzenia wspomnianego wyżej. Ustalony stan faktyczny, a więc – ule w pasiece są w dobrym stanie (brak żywych pszczół i spalenie martwych), dotychczas podjęte działania w celu wyeliminowania choroby – nadto, jak wynika z protokołu dochodzenia epizootycznego skarżący przeprowadził dezynfekcje uli poprzez zanurzania korpusów w roztworze sody kaustycznej pozwala przyjąć, iż sformułowane w nakazach decyzji wydanej w pierwszej instancji środki zapobiegawcze adekwatne są do stwierdzonego stanu pasieki. Podsumowując zatem, analiza materiału zebranego w sprawie i wnioski wyciągnięte przez organy nie dają żadnych podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa była na wstępie niniejszych wywodów. Sąd nie podziela zarzutu, że "decyzje są nietrafne, wydane bez oceny rzeczoznawców". Otóż bowiem udział rzeczoznawców niezbędny (wymagany) jest w postępowaniu określonym w art. 49 ustawy o ochronie zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, tj. regulującym kwestie odszkodowania za zwierzęta zabite, poddane ubojowi lub padłe; odszkodowanie przysługuje w wysokości wartości rynkowego zwierzęcia, określanej na podstawie średniej z 3 kwot oszacowania przyjętych przez powiatowego lekarza weterynarii oraz 2 rzeczoznawców... (ust. 2 i 3). Wskazać też należy, że decyzja w sprawie odszkodowania wydana przez powiatowego lekarza weterynarii jest ostateczna, zaś posiadacz zwierzęcia z niej niezadowolony może wnieść powództwo do sądu rejonowego (ust. 8 art. 49 ustawy). Wydana w pierwszej instancji decyzja w żadnym zakresie nie rozstrzyga w kwestii odszkodowania, z kolei uzasadnienie zaskarżonej decyzji wspomina o "procedurze odszkodowawczej określonej w art. 49 ww ustawy", jednakże to wyjaśnienie, zresztą niepełne (np. bez wskazania regulacji ust. 8), co oczywiste, nie może być utożsamiane z rozstrzygnięciem w kwestii odszkodowania. Zawarte natomiast w skardze lakoniczne tylko stwierdzenie o oczekiwaniu na powtórne zbadanie sprawy z udziałem rzeczoznawców i uzyskanie należnego odszkodowania, z uwag na nieobecność skarżącego na rozprawie, nie pozwala wnioskować, czy w tym zakresie postępowanie trwa bądź zapadło już rozstrzygnięcie. Kwestia ta pozostaje jednak poza zakresem kontroli Sądu w sprawie niniejszej, tj. wyznaczonym treścią zaskarżonej decyzji. Z podanych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.