II SA/Rz 86/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-03-02

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący mogą zostać zwolnieni od pełnych kosztów sądowych w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie ich sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, wykazując trudną sytuację materialną i brak możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku na koniecznym utrzymaniu, mogą zostać zwolnieni od połowy pełnej wysokości kosztów sądowych. Zwolnienie od pełnych kosztów sądowych nie jest uzasadnione, gdyż uiszczenie połowy kosztów nie spowoduje uszczerbku na utrzymaniu rodziny.
Stan faktyczny
H. O. i P. O., małżeństwo tworzące trzyosobowe gospodarstwo domowe, złożyli wniosek o zwolnienie od pełnych kosztów sądowych w postępowaniu o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżący dysponują nieruchomością mieszkalną i rolną, nie posiadają zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów, a ich miesięczne dochody wynoszą 2126,20 zł. Wnosili o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżących od kosztów sądowych w połowie pełnej wysokości tych kosztów, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

2 marca 2011 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2011 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, H. O. i P. O. o zwolnienie od pełnych kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych, o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. II SA/Rz 592/10 dotyczącej kontroli decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], wydanej w przedmiocie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, - postanawia – 1) zwolnić skarżących od kosztów sądowych w 1/2 pełnej wysokości tych kosztów, 2) w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 86/11 Uzasadnienie Odrębnie złożonymi wnioskami na drukach PPF H. O. i P. O., zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. II SA/Rz 86/11 wszczętej ze skargi wyżej wymienionych o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem WSA z 3 grudnia 2010 r., o sygn. II SA/Rz 592/10. Na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów ustalono, że H. i P. O. są małżeństwem. Tworzą wraz z synem W. trzyosobowe gospodarstwo domowe. Strony uzasadniły swą procesową prośbę trudną sytuacją materialną. W ich dyspozycji pozostaje nieruchomość budynkowa o pow. 150 m² a także rolna o pow. 0,11 ha. Małżeństwo O. nie posiada zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o znacznej wartości. Podstawą utrzymania rodziny jest kwota pochodząca z zarobków w wysokości 2126, 20 zł. Na obecnym etapie postępowania przed WSA skarżący są zobowiązani do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Stwierdzono, co następuje: Strony skarżące ubiegają się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Kosztami sądowymi są opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na tak ustalone granice wniosku o prawo pomocy, skarżący powinni udowodnić, że spełniają przesłanki, o których mowa w treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). W myśl tego przepisu, prawo pomocy w zakresie częściowym może otrzymać osoba fizyczna, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku na poziomie swego koniecznego utrzymania. Żądanie stron skarżących zostanie rozpoznane jednym orzeczeniem ze względu na istnienie pomiędzy nimi współuczestnictwa materialnego. Odnosząc się do wniosku o zwolnienie od pełnej kwoty kosztów sądowych należy stwierdzić, iż wskazane w treści podania PPF przez wnioskodawców składniki majątku jak również uzyskiwane kwoty miesięcznych wynagrodzeń stron nie pozwolą ponieść pełnej wysokości kosztów sądowych. Uiszczenie pełnej wysokości wpisu sądowego (tj. 100 zł), jak również uiszczenie pozostałych pełnych kosztów niewątpliwie spowodowałoby stan, w którym rodzina z uzyskiwanych środków pieniężnych nie byłaby w stanie podołać zwykłym ciężarom utrzymania koniecznego. Skarżący poprzez swe oświadczenie dotyczące wysokości wynagrodzenia wykazali, że znaczną część swych dochodów muszą przeznaczać na bieżące utrzymanie. Wydatki konieczne trzyosobowego gospodarstwa domowego w postaci podstawowej żywności oraz kosztów utrzymania lokalu (tj. energii elektrycznej, wody, kanalizacji) powodują, że pokrycie wszystkich opłat i wydatków sądowych mogłoby negatywnie odbić się na poziomie egzystencji członków rodziny. Przedstawione we wniosku okoliczności życia skarżących wypełniają warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od pewnego ułamka pełnej kwoty kosztów sądowych. Tą część kosztów sądowych, którą wnioskodawcy powinni ponieść należy ustalić na 1/2 części pełnej kwoty tych kosztów. Określony wyżej ułamek kosztów sądowych nie wpłynie negatywnie na życie rodziny skoro wnioskujący dysponują lokalem mieszkalnym, nieruchomością oraz dochodami oscylującymi w granicach minimalnego wynagrodzenia. Członkowie rodziny cieszą się dobrym staniem zdrowia; nie wydatkują na leki i inne koszty leczenia. Rodzina posiada zaspokojone potrzeby lokalowe albowiem posiada dom o wystarczającej dla trzech osób powierzchni mieszkalnej (150 m²). Zwolnienie od połowy pełnej kwoty kosztów sądowych oznacza, że H. i P. O. na obecnym etapie postępowania uiszczą jedynie połowę należnej kwoty wpisu sądowego, tj. 50 zł. Wypada dodać, że kwota należnego wpisu sądowego jest stosunkowo najwyższym z występujących w postępowaniu przed WSA ciężarów finansowych. Na zwolnienie od ułamkowej części pełnej wysokości kosztów sądowych pozwala treść art. 245 § 4 p.p.s.a. To rozstrzygnięcie jest zbieżne z zakresem prawa pomocy, jaki skarżący uzyskali w granicach sprawy o sygn. II SA/Rz 592/10. W uzasadnieniu tego orzeczenia, utrzymanego w mocy przez NSA, stwierdzono m.in., iż strony nie poniosą uszczerbku na swym utrzymaniu koniecznym, jeżeli ze swych zasobów wydatkują kwotę 50 zł tytułem uiszczenia kosztów sądowych. Zestawiając sytuację rodzinną i majątkową jaka stanowiła podstawę ocen w sprawie prawomocnie zakończonej, nie dopatrzymy się różnic, które mogłyby wpłynąć na zdecydowane poszerzenie prawa pomocy. Do niniejszej sprawy nie ma zastosowania teza uchwały NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., o sygn. akt II GPS 2/10. W świetle argumentów uzasadnienia, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. Strony w granicach sprawy, której dotyczy skarga o wznowienie postępowania, nie korzystały z prawa pomocy w poprzez pełne zwolnienie od kosztów sądowych, a tylko w takiej sytuacji prawo pomocy rozciągałoby się na postępowanie ze skargi o wznowienie (vide: uzasadnienie uchwały NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., o sygn. akt II GPS 2/10). Z zaznaczonych wyżej względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 i 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło