II SA/Rz 86/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-02-18

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek okresowy w wysokości 500 zł miesięcznie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, którego dochody wynoszą 500 zł miesięcznie z zasiłku okresowego i który nie posiada wartościowych składników majątkowych, przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione, gdyż nawet niewielka kwota wpisu stanowiłaby dla niego i jego żony niemożliwe do poniesienia obciążenie.
Stan faktyczny
Skarżący W. G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nałożenia na niego grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku. Skarżący wraz z żoną są osobami bezrobotnymi, a ich jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek okresowy w wysokości 500 zł miesięcznie. Skarżący szczegółowo opisał zły stan zdrowia uniemożliwiający mu pracę oraz brak środków na podstawowe potrzeby. Wskazał również, że nie posiadają wartościowych składników majątkowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych. W. G. w złożonym w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wg uzasadnienia wniosku oraz zawartego w nim oświadczenia, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Obydwoje są osobami bezrobotnymi (szczegółowo opisany zły stan zdrowia skarżącego nie pozwala mu pracować), a jedyne źródło ich utrzymania stanowi zasiłek okresowy z ośrodka pomocy społecznej w wysokości 500 zł. Często brakuje im środków na zakup żywności, leków i opłaty, doraźnie korzystają z pomocy zamieszkujących oddzielnie dzieci. Nie posiadają żadnych wartościowych składników majątkowych /wg informacji udzielonych przez skarżącego dla potrzeb rozpoznania wniosków o prawo pomocy we wcześniejszych sprawach z jego skarg, tj. II SA/Rz 817/12 i II SA/Rz 818/12, zamieszkują w domu po zmarłej babce, po której nie zostały uregulowane kwestie spadkowe). Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez osobę wnioskującą braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Stosownie do powyższego, o przyznaniu w tym zakresie prawa pomocy decyduje przede wszystkim ocena możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywana z uwzględnieniem sytuacji majątkowej, dochodów i wydatków jej oraz osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (jeżeli takie są). Mając na uwadze deklarowane przez skarżącego dochody w kwocie 500 zł. miesięcznie (pochodzące w całości ze wsparcia pomocy społecznej) i odnosząc je do potrzeby zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych 2 osób, należy stwierdzić brak możliwości chociażby częściowego wygospodarowania przez niego środków na pokrycie kosztów sądowych związanych z udziałem w sprawie. Mimo że warunkujący merytoryczne rozpoznanie skargi wpis obiektywnie nie jest kwotą wysoką (w niniejszej sprawie 100 zł.), w zestawieniu z w/w dochodami, stanowiłby dla skarżącego i jego żony znaczące, wręcz niemożliwe do poniesienia obciążenie (ubocznie zwrócenia uwagi wymaga, że równolegle toczy się druga sprawa ze skargi W. G. zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 85/14, z którą potencjalnie związane są takie same koszty sądowe i w której wystąpił z analogicznym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy). W tych okolicznościach nie budzi też wątpliwości sygnalizowana potrzeba dodatkowego korzystania – oprócz wsparcia ośrodka pomocy społecznej – z pomocy dzieci, bez czego skarżący z żoną w ogóle nie byłby w stanie zapewnić sobie środków na pokrycie niezbędnych wydatków. Tym samym należy uznać, że wnioskodawca bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania nie jest w stanie opłacić we własnym zakresie związanych ze sprawą kosztów sądowych, zwłaszcza że niezależnie od bardzo niskich dochodów, nie posiada też praktycznie żadnych wartościowych składników majątkowych, przy pomocy których mógłby się z tego obowiązku wywiązać. Brak jest przy tym uzasadnionych przesłanek mogących świadczyć o tym, że w najbliższym czasie sytuacja finansowa skarżącego może ulec poprawie, co mogłoby uzasadnić przyznanie mu jedynie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Uznając w przedstawionej sytuacji wniosek skarżącego za uzasadniony w całości, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło