II SA/Rz 86/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-11-24
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Małgorzata Wolska, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ weterynaryjny, po uzyskaniu pozytywnego wyniku urzędowego badania stada na obecność Salmonelli, ma obowiązek przeprowadzenia dodatkowych badań na wniosek właściciela stada, zwłaszcza gdy właściciel przedstawi wyniki badań z innego laboratorium wskazujące na brak obecności bakterii?Ratio decidendi
Organ weterynaryjny nie ma bezwzględnego obowiązku przeprowadzania dodatkowych badań, jeśli nie stwierdzi braku spełnienia wymagań standardów pobierania, przesyłania lub badania próbek. W sytuacji, gdy wyniki badań urzędowych są pozytywne, a przedstawione przez właściciela wyniki badań prywatnych nie podważają wiarygodności procedury urzędowej, organ może utrzymać w mocy decyzję o uznaniu stada za zakażone. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów prawa, w tym wskazań zawartych w poprzednich orzeczeniach sądowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii uznającej stado drobiu P. S. za zakażone pałeczkami Salmonella enteritidis na podstawie urzędowych badań próbek pobranych z ściółki. P. S. kwestionował wyniki badań, przedstawiając własne badania z innego laboratorium, które wykazały brak obecności bakterii. Organy weterynaryjne odmawiały przeprowadzenia dodatkowych badań, uznając wyniki urzędowe za wiarygodne i podkreślając potencjalne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Sprawa przeszła przez WSA i NSA, które uchylały poprzednie decyzje organów z powodu wadliwości uzasadnienia i braku odniesienia się do dowodów przedstawionych przez stronę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Marcin Kamiński Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z siedzibą w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania stada za zakażone pałeczkami Salmonella enteritidis -skargę oddala-
Przedmiotem skargi P. S. jest decyzja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (WLW) z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] (PLW w [....]) z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie uznania stada za zakażone pałeczkami Salmonella enteritidis.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2012 r. pobrano do badań urzędowych wymazy podeszwowe z kurnika należącego do P. S. W wyniku badań wykryto obecność Salmonella Enteritidis. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. PLW w J. uznał stado brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) należące do hodowcy P. S. za zakażone pałeczkami Salmonella Enteritidis. Jednocześnie organ ten nakazał w pkt 1 – 5: zniszczenie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego, zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie po obróbce gwarantującej zabicie pałeczek Salmonella, jeżeli wyniki badania próbek paszy w kierunku obecności Salmonella dały wynik dodatni, zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki lub odchodów, które mogły ulec skażeniu, zniszczenie lub podanie odkażeniu pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, dokładne oczyszczenie i odkażenie pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii, w których był przetrzymywany drób ze stada zakażonego w odniesieniu do celu wspólnotowego, a także otoczenia budynków, środków transportu oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu – po wykonaniu wszystkich wymienionych wyżej czynności. Organ zakazał ponadto przemieszczania drobiu z gospodarstwa i do gospodarstwa, chyba że drób przed zakończeniem tuczu, na wniosek hodowcy, zostanie przeniesiony do rzeźni w celu poddania ubojowi.
Odwołanie od tej decyzji złożył P. S., wnosząc o jej uchylenie. Jednocześnie zażądał pobrania i zabezpieczenia dodatkowych prób celem przeprowadzenia powtórnych badań przez inne laboratorium posiadające odpowiedni certyfikat.
WLW decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśnił, że organ I instancji kierując się postanowieniami ust. 1. Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus Gallus) pobrał próby – dwie pary okładzin do badań urzędowych zgodnie z procedurą pobierania próbek opisaną w pkt 2.2. załącznika do rozporządzenia Komisji Nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia występowania Salmonella enteritidis
i Salmonella typhimurium w stadach brojlerów zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. U. UE.L.2012.71.31 – zwane dalej "rozporządzeniem Komisji Nr 200/2012). Z wytypowanego gospodarstwa stosownie do zapisów pkt 2.1.lit.b tego rozporządzenia, każdego roku właściwy organ pobiera próbki z co najmniej jednego stada brojlerów z 10 % gospodarstw liczących ponad 5 000 ptaków. Pobieranie próbek można przeprowadzać na zasadzie ryzyka i za każdym razem, gdy właściwy organ uzna, że zachodzi taka konieczność. WLW podniósł, że organ I instancji po pobraniu prób urzędowych i otrzymaniu wyniku dodatniego, wedle którego Salmonella enteritidis była obecna w badanej próbce, przeprowadził dochodzenie epizootyczne, a następnie wydał decyzję uznającą stado brojlerów za zakażone pałeczkami Salmonella enteritidis. Zaznaczył, że PLW w [...] odstąpił na mocy art. 10 § 2 K.p.a. od zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, bowiem załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzi. Jako prawidłowe ocenił, nie dokonanie przez organ I instancji dodatkowego pobierania prób, jako że zgodnie z pkt 2.2.3. (zdanie pierwsze) rozporządzenia Komisji Nr 200/2012, pobieranie próbek przez właściwy organ możliwe jest tylko w określonych sytuacjach. Właściwy organ upewnia się mianowicie, przeprowadzając w razie potrzeby dodatkowe badania lub analizę dokumentacji, czy wyniki nie są zmienione ze względu na obecność środków przeciwdrobnoustrojowych lub innych substancji hamujących wzrost bakterii. W niniejszej sprawie powyższy przypadek nie zachodził. Otrzymany dodatni wynik Salmonella enteritidis uzyskany został w wyniku badania urzędowego. Próbki pobrane zostały przez właściwy organ w sposób zgodny z prawem. Zabezpieczone próbki dostarczone zostały we właściwy sposób, z zachowaniem wymaganego czasookresu (w ciągu 24 godzin od ich pobrania) do zatwierdzonego przez Głównego Lekarza Weterynarii laboratorium, gdzie przebadane zostały akredytowaną metodyką badawczą, na którą laboratorium ma wyznaczenie. Ten wynik należało uznać za ostateczny i brak było podstaw do przeprowadzenia dodatkowych badań. Jako niezasadny organ uznał zarzut naruszenia regulacji rozporządzenia Nr 2160/2003.
Na skutek wniesionej skargi przez P. S. sprawa była przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. II SA/Rz 231/13 uchylił decyzję WLW z dnia [...] stycznia 2013 r. Sąd uznał, że uzasadnienie organu II instancji nie spełnia wymogów zawartych w art. 107 § 1 K.p.a. Przede wszystkim mimo, że skarżący dostarczył PLW w J. dokumentację w postaci wyników badań przeprowadzonych przez dwa różne podmioty, z których wynikało, że w pobranym w fermie wyżej wymienionego materiale nie stwierdzono obecności pałeczek Salmonella enteritidis, organ nie dość, że nie odniósł się do tego faktu, to jeszcze nie dołączył przedmiotowego materiału do akt sprawy. Taką praktykę Sąd uznał za niedopuszczalną. Również podniesienie w odpowiedzi na skargę okoliczności, rozważań i ocen, które powinny być umieszczone w uzasadnieniu decyzji (postanowienia) organu Sąd uznał za wadę postępowania skutkującą potrzebą eliminacji takiego aktu z obrotu prawnego. Zdaniem orzekającego składu rację ma skarżący twierdząc, że powzięcie przez organy wiedzy odnośnie do rozbieżnych wyników badania tego samego stada brojlerów winno było skutkować podjęciem stosownych czynności zmierzających do zweryfikowania prawidłowości tychże badań i ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Zaznaczono także, że wbrew twierdzeniom WLW, dokonania dodatkowego pobrania prób do badań nie zabraniają regulacje rozporządzenia Komisji (UE) Nr 200/2012.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od ww. orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 2325/13 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez WLW.
Jako prawidłowe ocenił stanowisko Sądu I instancji, że pkt 2.1.lit b zdanie drugie załącznika do rozporządzenia Komisji (UE) nr 200/2012 daje organowi podstawę do przeprowadzenia ponownych badań w sytuacji, gdy organ ten uzyskał wiedzę o wynikach badań zleconych przez stronę odmiennych od wyników badań wcześniej wykonanych przez organ. NSA zaznaczyło, że skoro pobieranie próbek można przeprowadzać na zasadzie ryzyka i za każdym razem, gdy właściwy organ uzna, że zachodzi taka konieczność, to nie można skutecznie twierdzić – tak jak wywodzi organ – że przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r. nie dają podstaw do przeprowadzenia ponownych badań w przypadku zgłoszenia przez właściciela stada uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowości wyników badań wcześniej przeprowadzonych przez organ. Przepisy nie precyzują, jakie okoliczności decydują o tym, że zachodzi konieczność przeprowadzenia badań, co oznacza, że organ taką konieczność przeprowadzenia badań winien ocenić indywidualnie w każdej sprawie mając na uwadze okoliczności danej sprawy.
W szczególności przedstawienie organowi przez właściciela stada wyników badań odmiennych od wyników badań przeprowadzonych przez organ rodzi uzasadnioną wątpliwość, która może być wyjaśniona w trybie powtórnego badania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w tym uwzględnieniu zgromadzonego
w sprawie dotychczas zgormadzonego materiału dowodowego i otrzymaniu negatywnej odpowiedzi od organu I instancji i odwołującego, że w sprawie nie zaszły nowe okoliczności i nie pojawiły się nowe dokumenty, WLW wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r.
Organ wyjaśnił, że bezsporne jest, że PLW w [...], kierując się postanowieniami pkt 1.5 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus Gallus)" na 2012 r. (Dz. U. poz. 550 – zwane dalej "Krajowym programem") pobrał próby w postaci 2 par okładzin do badań urzędowych zgodnie z procedurą pobierania próbek opisaną w pkt 2.2. załącznika do rozporządzenia Komisji Nr 200/2012. Z treści protokołu pobrania prób z dnia [...] listopada 2012 r. oraz pisma wyjaśniającego okoliczności pobrania tych prób z dnia [...] października 2015 r., wynika, że w dniu [...] listopada 2012 r. lekarz weterynarii osobiście pobrał na Fermie [...] w K. nr [...], materiał do badań bakteriologicznych – w tym dwie pary okładzin na buty oznaczonych "I góra" i "I dół". Odwołujący podniósł zarzuty w zakresie prawidłowości pobrania tych próbek, jednak wobec braku przedstawienia wiarygodnych dowodów, organ odwoławczy uznał je za niezasadne.
WLW zaznaczył, że materiał w tym samym dniu został dostarczony gońcem do Zakładu Higieny Weterynaryjnej w [...], gdzie rozpoczęto badanie według akredytowanej procedury PB-16. Badanie zakończono w dniu [...] listopada 2012 r. wykryciem Salmonella Enteritidis we wszystkich próbkach. Organ zaznaczył, że wynik dodatni uzyskany został w wyniku przeprowadzania badania urzędowego, próbki pobrane przez właściwy organ, w sposób zgodny z prawem, prawidłowo zabezpieczone i dostarczone we właściwy sposób, z zachowaniem wymaganego czasookresu do zatwierdzonego przez Głównego Lekarza Weterynarii laboratorium, gdzie zostały przebadane akredytowaną metodą badawczą. Nadto izolaty (wymienione decyzją) zostały przekazane do badań potwierdzających do Krajowego Laboratorium Referencyjnego Salmonellozy Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w [...], gdzie przeprowadzone badania potwierdziły rozpoznanie serowaru zidentyfikowanego w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w [...] jako Salmonella Enteritidis we wszystkich próbkach. Po pobraniu prób urzędowych i otrzymaniu wyniku dodatniego, organ I instancji prawidłowo przeprowadził dochodzenie epizootyczne i wydał prawidłową decyzję.
Jako nieuzasadnione uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 19a i art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, gdyż stan faktyczny został prawidłowo ustalony a decyzja wydana w oparciu o obowiązujący stan prawny.
Odnośnie kwestii możliwości ponownego pobrania próbek, organ, powołując się na stanowisko Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego, Krajowe Laboratorium Referencyjne Salmonellozy, wyjaśnił, że zapis pkt 2.1. lit. b) załącznika do rozporządzenie Komisji (UE) Nr 200/2012 dotyczy rocznych planów pobierania próbek przez Inspekcję Weterynaryjną a nie jednostkowego, ponownego próbkobrania będącego konsekwencją uzyskania dodatniego wyniku we wcześniejszym badaniu. Uznał zatem, że próbki do badań pobrane zostały zgodnie z ogólnymi zasadami pobierania próbek, określonymi w pkt 2.2.1 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012. Dostarczone zostały do właściwego laboratorium w czasie i warunkach określonych w pkt 2.2.4. tej regulacji. Stosownie do ust. 1.6.2 Krajowego programu w razie wykrycia w pobranych próbkach w ramach rutynowego pobierania przez powiatowego lekarza weterynarii serotypa Salmonella objętego programem, organ w drodze decyzji nakazuje podjęcie działań określonych w ust. 1.6.1.3 programu. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy te mają na celu ochronę zdrowia publicznego
i niewłaściwym jest w jego ocenie, po otrzymaniu pozytywnego dla urzędowego próbkobrania wyniku badania, przeprowadzanie kolejnych badań celem uzyskania wyniku negatywnego. Wyjątkiem jest stwierdzenie lub uzasadnione podejrzenie braku spełnienia wymaganych standardów pobierania, przesyłania czy badania próbek. Takie okoliczności nie zaistniały.
Odnosząc się do kwestii wykazania przez P. S. w właścicielskim badaniu wyniku ujemnego dla swojego stada wyjaśnił, że ściółka wykorzystywana w procesie produkcji brojlerów kurzych nie stanowi jednorodnego materiału. Jej wilgotność oraz ilość zawartego w niej kału kurzego jest zróżnicowana w zależności od miejsca jej lokalizacji w fermie. Dlatego także rozmieszczenie patogenów w ściółce jest nierównomierne i nie może zostać uznane jako środowisko standaryzowane. Sam proces pobierania próbek do badań ze środowiska chowu ptaków jest próbą losową obarczoną w znacznym stopniu niepewnością. Próbki ponownie pobrane do badań mogą więc różnić się pod względem ilości zawartych w nich patogenów chorobotwórczych. Ilość bakterii może być zatem zróżnicowana i niższa od poziomu wykrywalności danej metody badawczej.
Organ podkreślił również, że pobranie prób do badań laboratoryjnych nastąpiło przez urzędowego lekarza weterynarii. Natomiast lek. wet. R. S., pobierająca próbki w ramach badania właścicielskiego przeprowadzonego przez [...], statusu takiego nie posiada. W tej sytuacji organ nie może stwierdzić, że w przypadku przeprowadzonych badań przez tę jednostkę wszelkie wymogi gwarantujące prawidłowość pobrania materiału do badania zostały spełnione. Ze sprawozdania z badań nr [...] nie wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że materiał do badania pobrano z Fermy [...].
WLW podkreślił, że dokumenty uzyskane w ramach przeprowadzonych badań urzędowych, mają stosownie do art. 76 K.p.a walor dokumentu urzędowego, stanowiącego podstawę do wydania decyzji. Takiego charakteru nie ma sprawozdanie z badania nr [...] – jako dokument prywatny. Organ zaznaczył także, że z informacji uzyskanej z laboratorium [...] z dnia [...] października 2015 r. wynika, że próbki właścicielskie do badań objętych sprawozdaniem Nr [...] zostały pobrane w dniu [...] grudnia 2012 r. a do laboratorium dostarczone pocztą w dniu [...] grudnia 2012 r. Badanie zakończono [...] grudnia 2012 r., a doręczono organowi I instancji [...] stycznia 2013 r. Wyniki badania nie były znane organowi I instancji przed wydaniem decyzji, stąd nie odniósł się do nich w zaskarżonej decyzji. Odwołanie również nie zawierało ww. wyniku.
Zwrócono jednocześnie uwagę, że pomiędzy pobraniem tych prób
a pobraniem prób przez urzędowego lekarza minęło 21 dni, stąd organ nie może wykluczyć, że w stadzie nie były przeprowadzane zabiegi mogące mieć wpływ na uzyskany wynik.
Odnosząc się zaś do badań wykonanych w [...] Zakładach [...] w [...] organ podał, że wykonane zostały w ramach kontroli właścicielskiej. Badania te są losowe, wykonywane w ramach badań monitoringowych i dotyczyły powierzchni skórek szyi i mięsa tuszek po uboju brojlerów, zaś ich negatywne wyniki nie stoją w sprzeczności z uzyskanym wynikiem dodatnim badań urzędowych ściółki przeprowadzonych na fermie skarżącego. Nadto fakt sprzedaży kurcząt brojlerów w dniu [...] grudnia 2012 r. ze stada objętego decyzją i ich ubój uniemożliwia ponowne przeprowadzenie badań stada.
Organ zwrócił uwagę, że stwierdzenie bakterii Salmonella Enteritidis w ściółce na fermie odwołującego stanowiło potencjalne zagrożenie epizootyczne
i epidemiologiczne dla zdrowia ludzi i zwierząt. Wynik badania próbek pobranych przez urzędowego lekarza weterynarii jest ostateczny i nie może być podważany
w oparciu o wynik innego tzw. właścicielskiego. Fakt stwierdzenia Salmonella Enteritidis w próbkach świadczy o dużym stopniu zakażenia stada. Organ powołał się także na stanowisko Głównego Lekarza Weterynarii zawarte w piśmie z dnia [...] października 2015 r. w którym wskazano, że w odniesieniu do stad brojlerów
w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów Salmonella objętych programem (S.Enteritidis i S.Typhimurium), innych niż szczepionkowe lub w przypadku wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii
w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii zgodnie z Krajowym programem nie przeprowadza się w takiej sytuacji dodatkowych badań laboratoryjnych
Zdaniem organu decyzja organu I instancji jest w pełni zasadna.
Skargę na powyżej opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył P. S, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącego, kwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem:
- art. 6 K.p.a. przez zaniechanie działania na podstawie przepisów prawa, w szczególności ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 200/2012 oraz rozporządzenia (WE) Nr 2160/2003,
- art. 7 K.p.a. przez brak podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
- art. 8 K.p.a. przez naruszenie zasady działania w sposób budzący zaufanie,
- art. 9 K.p.a. przez naruszenie zasady zapewnienia stronom czynnego udziału
w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji,
- art. 10 K.p.a. poprzez nieuzasadnione odstąpienie od zapewnienia mu udziału w postępowaniu,
- art. 77 K.p.a. przez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie dodatkowego badania, pomimo powzięcia informacji o rozbieżnych wynikach badań przeprowadzonych przez akredytowane ośrodki,
- art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. przez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego, w szczególności nierozważnie faktów i zarzutów podniesionych w odwołaniu i innych jego pismach,
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej dotkniętej istotnymi uchybieniami proceduralnymi,
- art. 19a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej przez brak przeprowadzenia kontroli, mającej na celu ustalenie stanu faktycznego, mimo posiadania wiedzy o rozbieżności wyników kontroli przeprowadzonej przez organ z wynikami uzyskanymi na jego zlecenie,
- art. 19b ust. 1 pkt 2 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej przez brak przeprowadzenia kontroli doraźnej związanej z rozpatrzeniem jego skarg i wniosków,
- postanowień rozporządzenia Komisji (UE) Nr 200/2012 poprzez nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia dodatkowego badania i wadliwe pobieranie próbek,
- postanowień rozporządzenia (WE) Nr 2160/2003 przez niezapewnienie podjęcia właściwych i skutecznych środków w zakresie wykrywania i kontroli m. in. salmonelli,
- art. 153 ustawy P.p.s.a poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wydanych przez sądy administracyjne w niniejszej sprawie wyrokach, co do możliwości i konieczności przeprowadzenia dodatkowego badania urzędowego,
- art. 21, art. 64 i art. 7 Konstytucji RP przez naruszenie jego prawa własności
i zaniechanie działania na podstawie i w granicach prawa.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął ww. zarzuty podkreślając, że wielokrotnie
w toku postępowania formułował zarzuty i uwagi względem przeprowadzonych przez organ I instancji badań. Wobec bierności organu sam zlecił ich dokonanie akredytowanemu ośrodkowi – [...]. Rozporządzenie Nr 200/2012 nie zabrania przeprowadzania dodatkowych badań.
W odpowiedzi na skargę WLW w [...] organ wniósł o jej oddalenie,
podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066).
W świetle brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a." sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu decyzja) nie narusza prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wskazany wyżej obowiązek kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obejmuje także zbadanie, czy organ administracji ponownie rozpoznający sprawę po wyroku sądu administracyjnego wypełnił powinność wynikającą z art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, natomiast "wskazania" określają sposób postępowania organów w przyszłości. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu, zaś wskazania są jej konsekwencją, zwłaszcza oceny przebiegu postepowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału dowodowego zebranego w sprawie. Mają na celu doprowadzenie do wydania orzeczenia zgodnego z prawem, a zatem dążą do zapewnienia przestrzegania zasady legalności.
Kierując się tymi przesłankami i dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Materiał aktowy rozpoznawanej sprawy wykazuje, że zanim zapadła zaskarżona decyzja z dnia [...] listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r. (II SA/Rz 231/13) uchylił decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie uznania stada za zakażone pałeczkami Salmonella enteritidis, na podstawie art. 145 p 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W uzasadnieniu tego wyroku wskazał, aby organ ten w ponownym postępowaniu "uwzględnił dowody przedłożone przez P. S. w postaci wyników badań przeprowadzonych przez Laboratorium [...] w [...] oraz [...] w R., odnosząc się do nich w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, tak by odpowiadało ono wymogom z art. 107 § 3 K.p.a.". Wniesioną od powyższego wyroku skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. (II OSK 2325/13), nie wyrażając w jego uzasadnieniu innej oceny prawnej niż sąd pierwszej instancji. Zatem WLW w [...] w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji związany był oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wspomnianego wyroku II SA/Rz 231/13, pozostającą pod ochroną art. 153 P.p.s.a. i zawartych w nim wskazań, o czym wyżej już wspomniano.
Zarzuty skargi wobec decyzji wydanej po powołanych wyżej wyrokach sądów administracyjnych zasadniczo koncentrują się na kwestii naruszenia przez organ II instancji szeregu przepisów o postępowaniu administracyjnym, a także przepisu art. 153 P.p.s.a. i Konstytucji RP (art. 7, art. 21 i art. 64). Trzeba w związku z tym wskazać, że naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo też błędnej wykładni tych przepisów. Treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, iż stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
A przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk "Postępowanie sądowo – administracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 305). Postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Przede wszystkim nie jest trafny zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a., skoro ocena zasadności uznania stada za zakażone pałeczkami Salmonella enteritidis została oparta na prawidłowo wyjaśnionej przesłance materialnoprawnej, znajdując wsparcie w materiale procesowym zebranym w sprawie. Materiał ten nie daje żadnych podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, ani też iżby w ponownym postępowaniu nie była przez organ odwoławczy respektowana reguła wyrażona w art. 7 K.p.a. Przepis ten nakazuje organom administracji stanie na straży praworządności. Nakazuje też tym organom podejmowanie wszelkich braków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co jest realizowane przez przepisy normujące postępowanie dowodowe [zwłaszcza przez art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.], jak również nakazuje załatwienia sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ odwoławczy nie naruszył obowiązków proceduralnych określonych wspomnianymi wyżej przepisami K.p.a.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., który nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego (powinno w szczególności wskazywać fakty uznane przez organ za udowodnione, dowody, na których się oparł i wyjaśniać przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej) i prawnego wydawanych decyzji.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wbrew zarzutom skargi, szczegółowo wyjaśnia motywy, jakimi kierował się organ odwoławczy utrzymując w mocy wydaną w pierwszej instancji decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. Wyakcentowano, że nie jest możliwe ponowne badanie stada bo zostało już wcześniej ubite. Nadto też, że wynik ujemny uzyskany w badaniach właścicielskich nie zmienia faktu stwierdzenia Salmonella Enteritidis we wcześniejszym badaniu urzędowym. Jednocześnie w sposób dostatecznie klarowny i również szczegółowy przedstawia stanowisko organu wobec dowodów przedłożonych przez skarżącego, tj. wyników badań przeprowadzonych przez Laboratorium [...] w B. oraz [...] w R. i realizującego tym samym wskazania wyrażone przez Sąd we wcześniejszym wyroku (II SA/Rz 231/13). Dowody te, w trafnej ocenie organu odwoławczego, nie dają żadnych podstaw do zakwestionowania prawidłowości przeprowadzonych badań urzędowych ([...].11.2012 r.), zgodnie z procedurą pobierania próbek określoną w pkt 2.2 załącznika do rozporządzenia Komisji (UE) Nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia występowania Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium w stadach brojlerów zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U.UW.L.2012.71.31 z dnia 9 marca 2012 r.).
W związku z powyższym i z uwagi na uzyskanie dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych przez urzędowego lekarza weterynarii – a także nie przedstawienia przez skarżącego żadnych innych dowodów uzasadniających takie pobranie próbek (ponowne), w szczególności podważających prawidłowość zastosowanej procedury pobierania próbek i wiarygodność uzyskanych wyników badań – prawidłowym było wydanie decyzji nakazującej podjęcie działań określonych w ust. 1.6.1.3 Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus).
Zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. nie jest trafny, bowiem regulacja § 2 tegoż przepisu zezwala na odstąpienie od zasady określonej w § 1 (zasady czynnego udziału strony w postępowaniu) i na okoliczności w nim przewidziane powołał się organ.
Nie podziela Sąd zarzutu skargi, jakoby WLW przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszył art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszych wyrokach sądów administracyjnych "co do możliwości i konieczności przeprowadzania dodatkowego badania urzędowego". Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji, znajdującego odzwierciedlenie w materiale dowodowym zebranym w sprawie, nie daje żadnych podstaw do uznania, iżby ten zarzut był trafny.
Otóż w wyroku z dnia 18 czerwca 2013 r. (II SA/Rz 231/13) Sąd stwierdził, że regulacje rozporządzenia Komisji (UE) Nr 200/2012 nie zabraniają dokonania dodatkowego pobrania prób do badań (pkt 2.1 lit. b załącznika). Jednocześnie wskazał, że zgodnie ze zdaniem drugim tej regulacji "Pobranie próbek można przeprowadzać na zasadzie ryzyka i za każdym razem, gdy właściwy organ uzna, że zachodzi taka konieczność". Również w wyroku NSA (II OSK 2325/13) podkreślono, że rozporządzenie nie wprowadza zakazu powtórzenia badania.
Nie może więc budzić jakichkolwiek wątpliwości, że powtórzenie pobrania próbek jest możliwe, gdy właściwy organ uzna, że zachodzi taka konieczność, co podlegać musi indywidualnej ocenie w okolicznościach danej sprawy.
Organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę i uwzględniając dowody przedłożone przez skarżącego (wyniki badań wykonanych przez Laboratorium [...] w [...] i [...] w R.), zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyrokach sądów administracyjnych dokonał samodzielnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie niniejszej [w tym też ostatnio wymienionych], zgodnie z regułami postępowania dowodowego (w sposób określony w art. 75 i nast. K.p.a.) i nie wynika z powyższego konieczność powtórzenia badania. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do uwzględnienia wspomnianego wyżej zarzutu.
Na uwzględnienie, w świetle powyższych rozważań i ocen, nie zasługuje zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Nie jest też trafny podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów art. 21 i 64 Konstytucji RP.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło