II SA/Rz 860/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi E.M.-R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr SKO [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E.M.R. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 860/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r.,nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania złożonego przez przedsiębiorstwo "O.C." Spółka jawna z siedzibą w L., od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr[...], odmawiającej ustalenia warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą "zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń biurowo-magazynowych na biurowo-oświatowe" lokalu nr 11 w budynku położonym na działce nr 487/1, przy ulicy G. 22 w R., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji powołano przepis art. 138 § 2 k.p.a. Argumentując decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy i na lakonicznym stanie faktycznym sprawy oparł swoje rozstrzygniecie. W ocenie organu odwoławczego, w postępowaniu pierwszej instancji nie wyjaśniono na przeprowadzeniu jakich robót budowlanych ma polegać objęta wnioskiem zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń. Nie wyjaśniono w jakim zakresie roboty budowlane zmierzające do dokonania zmiany przeznaczenia pomieszczeń już zostały zrealizowane mimo , że przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. nr 80, póz. 717, ze zm./ zobowiązuje do tego rodzaju ustaleń. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że działalność oświatowa była już prowadzona w lokalu objętym wnioskiem, zatem należało ustalić czy zmiana zagospodarowania, której ma służyć uzyskanie pozytywnej decyzji już nie nastąpiła. Od tych ustaleń będzie można dopiero ocenić zasadność wniosku Spółki. Z w/w decyzją nie zgodziła się E.M.-R., składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o jej uchylenie. Skargę złożyła działając przez umocowanego pełnomocnika swoją matkę – S.M. W argumentach skargi wyjaśniła, że organ odwoławczy nie był w rozpatrywanej sprawie uprawniony do uchylenia zaskarżonej odwołaniem decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji i zastosowanie przez ten organ przepisu art. 138 § 2 k.p.a. nastąpiło w sposób nieusprawiedliwiony. Skarżąca uważa, że skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze dostrzegło uchybienia lub braki w postępowaniu wyjaśniającym pierwszej instancji to było obowiązane do jego uzupełnienia w niezbędnym zakresie i rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty. Zakres zgromadzonych przez organ pierwszej instancji dowodów był wystarczająco szeroki i wymagał tylko ewentualnego uzupełnienia w ramach postępowania odwoławczego. Dodatkowo wskazała na naruszenie przepisów art. 59 ust. 1 i art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 50 i art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118/ nie wskazując na czym polegało w/w naruszenie. W uzupełnieniu skargi w piśmie procesowym skierowanym do Sądu z dnia 20.01.2006 r. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji oraz wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tego wskazała, że postępowanie toczyło się z udziałem nie żyjącej już B.C. i decyzje obu instancji były kierowane do osoby zmarłej oraz że w tym postępowaniu nie brały udziału H.S., B.S., M.B., J.B., którym przysługiwał przymiot strony ponieważ w/w osoby są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej i budynku przy ul. G. 22 i z tego tytułu przysługuje im przymiot strony . W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a., nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia /art. 135 ustawy/. Kontrola zgodności z prawem decyzji przebiega w pewnej kolejności i punktem wyjścia jest w pieszej kolejności badanie czy zaskarżony akt nie jest dotknięty jedną z wad dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub do stwierdzenia nieważności. Stwierdzenie jednej z nich z mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 ustawy P.p.s.a. obligują Sąd do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego i jednocześnie zwalnia Sąd od udzielenia odpowiedzi na zarzuty podniesione w skardze. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji w takiej kolejności, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stwierdzić należy , że organy obu instancji prawidłowo procedowały w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /DZ.U Nr 80 poz. 717 ze zm./. Art. 59 ust.1 w/w ustawy między innymi stanowi, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia w drodze decyzji, warunków zabudowy. Decyzja ta konkretyzuje sposób wykonywania prawa własności w sprawie indywidualnej, zatem właściciel , współwłaściciel , użytkownik tej nieruchomości jest uprawniony do występowania w sprawie w charakterze strony na podstawie art. 28 k.p.a. Taki kierunek wykładni jest prezentowany w orzecznictwie sądowym nie tylko na tle art. 28 k.p.a. lecz także w sprawach z zakresu procesu inwestycyjno-budowlanego. Pojęcie bowiem strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzony wyłącznie z przepisów prawa materialnego , czyli z normy prawnej która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. W niniejszym postępowaniu własność lokalu w tym budynku daje w/w osobom przymiot strony tego postępowania /vide uchwała składu 5 Sędziów NSA z dnia 4 grudnia 1995 r VI SA 20/95, ONSA 1996 , Nr 2 poz. 54/. W przedmiotowej sprawie zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu ma być realizowana w budynku położonym na działce nr 487/1 przy ul. G. 22 w R. własności Gminy R., której w/ g dołączonego wypisu z rejestru gruntów Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej z dnia 4 lutego 2004 roku użytkownikami wieczystymi są Spółka Jawna "O C. – M.K. i D.K., L., H.Ł. B.Ł. Dodatkowo w postępowaniu administracyjnym; 1/ E.R.- M. przedłożyła odpis aktu notarialnego z dnia 11.03.2004 nr rep. A [...] wykazujący, że jest na jego podstawie właścicielką lokalu Nr 9 przy ul. G. 22 w R. oraz przysługuje jej prawo wieczystego użytkowania gruntu na działce nr 487/1, 2/ M.C. i A.C. na podstawie aktu notarialnego z dnia 17.02.2004 roku Nr [...] wykazujący, że są właścicielami lokalu Nr 5 przy ul. G. 22 w R. oraz przysługuje jej prawo wieczystego użytkowania gruntu na działce nr 487/1, Natomiast S.B., K.E., K.J., M.B. w dniu 14.04.2004 roku w postępowaniu administracyjnym złożyli oświadczenie wskazujące na ich uprawnienia właścicielskie do lokali mieszkalnych położonych w budynku przy ul.G. 22. Sąd stwierdził, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy inwestor złożył w dniu 2 lutego 2004 roku , natomiast zaskarżona decyzja została wydana w dniu 30 czerwca 2005 roku w oparciu o nieaktualny wypis z rejestru gruntu z dnia 4.II 2004 roku o czym dowodzą przedłożone w postępowaniu administracyjnym akty notarialne przez E.R.M. i M.C. i A.C. W tym stanie faktycznym niemożliwe jest zbadanie , czy wszystkie osoby , którym przysługuje przymiot strony tego postępowania brały w nim udział . Niemniej jednak stwierdzone zostało, że H.S., B.S., M.B., J.B., nie brali udziału w tym postępowaniu mimo, że przysługuje im przymiot strony ponieważ wykazali prawo własności do swoich mieszkań położonych w budynku Nr 22 przy ul. G. w R. /dowodzą o tym przedłożone akty notarialne/. Niezależnie od w/w uchybienia stwierdzone zostało również, że postępowanie obu instancji toczyło się z udziałem nieżyjącej od 6.04.2001 roku B.C. zamiast z udziałem jej spadkobierców /akt zgonu wydany przez USC w R. Nr [...]/. Wskazane wyżej uchybienia jakich dopuszczono się przy wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji obligują Sąd do wyeliminowania decyzji obu instancji z obrotu prawnego bowiem dotknięte są wadami dającymi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego / art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a./. W ponownym postępowaniu w pierwszej kolejności organ wezwie inwestora do sprecyzowania żądania wniosku poprzez wskazanie, czy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego dotyczy już wykonanych robót budowlanych a jeżeli nie to do ich określenia i opisania dokładnie czego one dotyczą. Od treści sprecyzowanego wniosku uzależniona będzie kwalifikacja przedmiotu sprawy i odpowiedni tryb postępowania z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego w dacie orzekania. Niezależnie organ wezwie inwestora do przedłożenia aktualnego wypisu z rejestru gruntu w celu ustalenia kręgu osób uprawnionych do udziału w tym postępowaniu i zapewnienia im czynnego udziału w każdym stadium postępowania i przed wydaniem decyzji umożliwi im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Charakter stwierdzonego naruszenia prawa / brak udziału strony w postępowaniu/ nie pozwala Sądowi na merytoryczne ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 P.p.s.a.