II SA/Rz 861/10
WyrokWSA w Rzeszowie2011-01-19
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, uwzględniając osoby zmarłe i nieznane z miejsca pobytu, co skutkowało naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę czynnego udziału stron (art. 10 k.p.a.) oraz prawidłowego ustalenia stron (art. 28 k.p.a.), poprzez prowadzenie postępowania bez ustalenia następców prawnych zmarłej strony oraz bez ustanowienia przedstawiciela ustawowego dla strony nieznanej z miejsca pobytu. Skutkowało to wadą postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co uzasadniało uchylenie decyzji organu pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającą decyzję Burmistrza Miasta D. o ustaleniu warunków zabudowy dla dobudowy ganku. SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia stron postępowania, gdyż wśród stron postępowania znalazła się osoba zmarła (Z. H.) oraz osoba nieznana z miejsca pobytu (S. H.). Skarżąca K. S. kwestionowała zasadność uchylenia decyzji, argumentując, że organ pierwszej instancji nie miał obowiązku aktualizowania danych osobowych, a konsekwencje prawne niepowiadomienia organu o zmianie miejsca pobytu obciążają stronę. Wskazała również na potrzebę budowy ganku dla jej własnego zamieszkania i uniknięcia szykan.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant ref. stażysta Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] czerwca 201 Or. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. po rozpoznaniu odwołania E. J. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia [...] marca 201 Or. nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie ganku wejściowego do budynku mieszkalnego na działce nr 685/1 przy ul. B. w D..
W odwołaniu E. J. nie wskazała kierunku weryfikacji zaskarżonej odwołaniem decyzji. Podała, że budowa dodatkowego ganku wejściowego uniemożliwi dojazd do zajmowanej części budynku ulokowanego na działce nr 685/1, zablokuje drogę dojazdową do działki nr 684/1, dostęp do piwnicy, studni, i głównego zaworu gazu. Dodatkową uciążliwością jest ulokowanie wnioskowanego ganku na przyłączu wodnym odwołującej. Jako współwłaścicielka działki nie wyraża zgody na dobudowę ganku do wspólnej części nieruchomości.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO podało, że na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, iż organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż stan faktyczny sprawy i okoliczności istotne dla sprawy nie zostały jednoznacznie wyjaśnione. Z załączonej kopii mapy ewidencyjnej wynika, że działka nr 685/1 bezpośrednio graniczy z działką nr 684/1, której współwłaściciele, a to Z. H., K. H., S. H. winni być stronami tego postępowania. Osoby te były powiadomione o wszczęciu postępowania. Organ pierwszej instancji ustalił, że Z. H. zmarła w 1994r. a S. H. przebywa prawdopodobnie w USA, ale miejsce jego pobytu nie jest znane (notatka służbowa z dnia 10.02.201 Or. karta nr 9). W wyniku zaniedbania organu stroną postępowania stała się osoba nieżyjąca oraz nieznana z miejsca pobytu. Organ nie ustalił prawidłowo stron postępowania gdyż uniemożliwił następcom prawnym i osobom nieznanym z miejsca pobytu udziału w postępowaniu, co narusza art. 10 § 1 k.p.a. i stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Takie naruszenie stanowi podstawę do uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych przyczyn SKO nie mogło rozpoznać merytorycznie odwołania.
W skardze do Sądu skarżąca K. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że nie widzi w działaniu organu pierwszej instancji zaniedbań w zakresie powiadomienia zmarłej Z. H., gdyż do kompetencji organu nie należy aktualizacja danych osobowych w urzędach i instytucjach państwowych. Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności to na S. H. ciążył obowiązek powiadomienia organu o tymczasowym miejscu pobytu i podania adresu do korespondencji. Nie wskazał pełnomocnika do czynności cywilnoprawnych, dlatego konsekwencje prawne nie leżą po stronie organu wydającego decyzję. SKO nie jest stroną postępowania. Poprzez ewidentne zaniedbanie po śmierci Z. H. pozostali współwłaściciele, następcy prawni, rodzina nie dokonała prawnego podziału majątku, dlatego SKO nie ma prawa obarczać organ pierwszej instancji o uchybieniach w sprawach cywilnych, gdyż kompetencje w tym zakresie posiada rodzina i pozostali współwłaściciele. Przyjmuje się, że rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego nieruchomości (wyrok NSA z 21.01.1998r. LEX nr 41837). Wskazała też na tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 kwietnia 2009r. sygn. akt II SA/Bk 96/09 oraz inne wyroki sądów administracyjnych w zakresie spełnia wymaganych etapów doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a. dla przyjęcia domniemania doręczenia. Wyjaśniła, że wybudowanie osobnego wejścia pozwoli zamieszkać skarżącej w jej własnym domu i uniknięcia szykan ze strony E. J. Oświadczyła, że aktualnie nie może sprzedać własnego mieszkania, wykonać na własny koszt oddzielnego wejścia do mieszkania, jest szykanowana i dlatego wynajmuje mieszkanie, aby czuć się bezpiecznie. Wskazała na konstytucyjne zasady ochrony własności prywatnej i wolności każdego obywatela Polski.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. SKO we właściwym zakresie ustaliło stan faktyczny istotny dla sprawy oraz poprawnie wskazało i zrekonstruowało treść norm stanowiących podstawę prawną wydanej decyzji.
Stosownie do treści art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mając na względzie ów przepis, jak również art. 10 i 61 § 1 i 4 k.p.a. organ I instancji za strony postępowania uznał między innymi współwłaścicieli działki (nr 684/1) sąsiadującej z działką objętą zamierzeniem inwestycyjnym (nr 685/1), tj. Z. H., K. H. oraz S. H. W toku podjętych w postępowaniu czynności ustalono, że Z. H. zmarła w 1994 roku, natomiast S. H. przebywa prawdopodobnie na terenie USA, jednakże jego miejsce pobytu nie jest znane - okoliczności te nie są kwestionowane przez żadną ze stron. Wystąpienie opisanej konfiguracji procesowej przed organem I instancji zobowiązywało go do podjęcia czynności czyniących zadość wymogom wynikającym z zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu - art. 10 k.p.a. W stosunku do Z. H. oznaczało to konieczność ustalenia następców prawnych, a w stosunku do S. H. obowiązek ustanowienia przedstawiciela ustawowego w trybie art. 34 § 1 k.p.a. Niepodjęcie tych czynności przez organ I instancji spowodowało, że prowadzone przez niego postępowanie obarczone było wadą, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i w konsekwencji zrodziło konieczność wyeliminowania wydanej przez niego decyzji z obrotu prawnego. Uwzględniając wyłożone kwestie stwierdzić należy, że decyzja wydana przez SKO jest zgodna z prawem. Postępowanie administracyjne przed Burmistrzem Miasta D. toczyło się bez ustalenia następców prawnych Z. H., a ponadto bez przedstawiciela ustawowego nieobecnego S. H. Oznacza to, po pierwsze, że krąg stron postępowania administracyjnego nie został ustalony w sposób prawidłowy i pełny, a po drugie, że w stosunku do S. H. nie podjęto działań pozwalających przyjąć, że jego interesy były należycie chronione. Nie znajdują uzasadnienia podnoszone w skardze argumenty, że okoliczności stanowiące podstawę uchylenia decyzji Burmistrza Miasta D. były od niego niezależne i niezawinione. Sąd zwraca uwagę, że zasada zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu ma charakter obiektywny, co oznacza, że do przyjęcia, iż została ona naruszona nie jest wymagane przypisanie organowi jakiejkolwiek winy bądź zaniedbania. Wiążące w tym względzie jest obiektywne ustalenie, że którakolwiek ze stron postępowania, na jakimkolwiek jego etapie, nie brała w nim czynnego udziału.
Mając całość powyższego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło