II SA/Rz 863/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. T. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 września 2018 r. w sprawie ze skargi R. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym - postanawia - odmówić przywrócenia terminu. II SA/Rz 863/18 U Z A S A D N I E N I E R. T., reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata G. B., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Wyrokiem z dnia 20 września 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 863/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę strony. W dniu 28 września 2018 r. (data nadania pocztowego) pełnomocnik skarżącego zwrócił się do tut. Sądu o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że w dniu 27 września 2018 r. przygotowywał wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienie wyroku, aby złożyć go bezpośrednio do Sądu. Z uwagi na silny ból głowy w godzinach dopołudniowych udał się do lekarza, albowiem ból uniemożliwiał mu normalne funkcjonowanie. Wniosek pozostawił na biurku. Po wizycie u lekarza i zażyciu leków udał się do domu w celu powrotu do zdrowia. Podniósł, że "występujący ból przez cały dzień, wyłączył go z normalnego funkcjonowania, w tym należytego rozpoznania sytuacji". Wyjaśnił, że dopiero w dniu następnym tj. 28 września 2018 r. po przyjściu do biura powziął informację, że wniosek leży na biurku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), określanej dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu musi spełniać warunki określone w art. 87 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W świetle ugruntowanego w tej kwestii orzecznictwa sądowoadministracyjnego panuje jednolity pogląd, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu może być skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. postanowienie NSA z 12 września 2013 r., sygn. akt II FZ 717/13; postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., sygn. akt II FZ 988/13, postanowienie NSA z 27 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 223/14). W niniejszej sprawie w piśmie z dnia 28 września 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 863/18. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 września 2018 r. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Stanowisko, zgodnie z którym mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swego pełnomocnika, jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i nie ulega wątpliwości (por. m.in. postanowienia NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., I OZ 958/13; czy z dnia 19 grudnia 2012 r., I FZ 566/12, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: www.cbois.nsa.gov.pl, zwanej dalej: CBOSA"). Skoro pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności, uznać należy, że to na skarżącym, jako mocodawcy, ciążyło w niniejszej sprawie ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania reprezentującego go pełnomocnika. W orzecznictwie akceptowany jest pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany w sposób uwzględniający wszystkie okoliczności sprawy oraz obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, co oznacza, że jedynie stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności całkowicie od strony niezależne i nieprzewidywalne. O ich wystąpieniu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, tj. nie miała możliwości przezwyciężenia niezależnych od niej okoliczności powodujących niemożność dotrzymania terminu do dokonania określonej czynności (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2014 r. I GZ 517/14, Lex nr 1546013). Przywrócenie terminu ma więc charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia: 24 października 2016 r., I FZ 267/16; CBOSA). W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i wymaga leżenia w łóżku, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą. Jej wystąpienie samo w sobie nie wyklucza bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez skarżącego osobiście lub przy pomocy innej osoby (por. wyroki NSA z dnia: 17 lutego 2010 r. II GSK 367/09, czy z 15 lipca 2009 r. II OSK 1162/08, CBOSA). Wskazane powyżej kryteria ujmowane są szczególnie surowo względem osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98). Osoby te zobowiązane są bowiem do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik reprezentujący stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na jej rzecz z równą starannością, tak jakby działał na własną rzecz. Od fachowego pełnomocnika wymagać można prawidłowego zorganizowania pracy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009 r., II GZ 184/09, CBOSA). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że przyczyną niedochowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku była jego niespodziewana choroba. Sąd nie kwestionuje, że pełnomocnik skarżącego zachorował niespodziewanie w dniu 27 sierpnia 2018 r., co odzwierciedla zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 27 września 2018 r., jednak złożone w biurze podawczym dopiero w dniu 5 października 2018 r. a więc nie wraz z wnioskiem z dnia 28 września 2018 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu fakt ten jednak nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. Zarówno z treści wniosku, jak i z zaświadczenia lekarskiego nie wynika bowiem, aby stan zdrowia pełnomocnika w zupełności uniemożliwiał jej wykonywanie obowiązków zawodowych. Uprawdopodobnienie braku winy pełnomocnika, nie może sprowadzać się jedynie do przedstawienia zaświadczenia lekarskiego, skoro wymaga się od niego starannego przedstawienia okoliczności i argumentacji mogącej należycie uprawdopodobnić składany wniosek. Sąd podziela stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym adwokat czy radca prawny podlega w tym zakresie bardziej rygorystycznym kryteriom oceny. W związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej obligowany jest bowiem do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami (por. m.in. postanowienie NSA z: 11 marca 2009 r. I OZ 198/09; CBOSA). Ponadto, w ocenie Sądu, z treści wniosku o przywrócenie terminu oraz zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby zaistniałe u pełnomocnika dolegliwości uniemożliwiały jej dopełnienie czynności procesowej przez osobę trzecią. Sąd zauważa, że z informacji zawartych na stronie internetowej kancelarii wynika, że pełnomocnik skarżącego prowadzi kancelarię we wspólnocie biurowej z innymi adwokatami. W tym względzie dodać należy, że pełnomocnik skarżącego, jako podmiot świadczący profesjonalne usługi reprezentacji procesowej powinien był tak zorganizować pracę kancelarii, by w razie nagłej nieobecności mogła go zastąpić inna osoba w tym posiadająca równorzędne uprawnienia. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyżej powołanego wyroku tut. Sądu. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.