II SA/Rz 865/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r.sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów -skargę oddala- II SA/Rz 865/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania H. K. i P. T. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] VI 2005 r. Nr [...] odmawiającej wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów wsi R., polegającej na utworzeniu odrębnej działki ewidencyjnej z dawnej parceli gruntowej 576/13 utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 20 ust. 1 i 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. nr 100, poz. 1086/. Jak wynika z akt administracyjnych, po rozpatrzeniu wniosku J. T., H. K., P. C., K. B., J. K., Starosta Powiatu [...], decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Nr [...] odmówił wyodrębnienia w operacie ewidencji gruntów wsi R. gruntu odpowiadającego dawnej parceli gruntowej 576/13. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji wydał decyzję kasacyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a w uzasadnieniu wskazał, iż załączona kopia mapy ewidencyjnej wsi R. w skali 1:2000 zawiera nieaktualne dane. Decyzję tą zaskarżono do NSA, a po rozpoznaniu skargi T. L. wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2002 r. skargę oddalono, albowiem stwierdzone uchybienia winny być uzupełnione w ponownie prowadzonym postępowaniu. Po kolejnym ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta opisaną na wstępie decyzją ponownie odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów wsi R., polegających na wydzieleniu drogi dojazdowej z południowej części działek nr 629 i 630/1 odpowiadającej dawnej parceli gruntowej nr 576/13. W odwołaniu od tej decyzji ponownie zakwestionowano rozstrzygnięcie organu I instancji i domagano się przywrócenia drogi dojazdowej do działek nr, nr 611/7, 612, 613, 617, 618, 619, 620 i 621/1, ponieważ ich zdaniem droga dojazdowa istniała do 1997 r., a następnie została zaorana przez właścicielkę działki nr ew. 630/1 – T. L. H. K. – właścicielka działki nr 618 – twierdzi, iż droga ta była drogą wspólną przebiegającą przy działkach nr 617/7, 612, 613, 617, 618, 619 i 620 i właśnie do tych działek przynależy. Niegdyś droga ta została wycięta z tych pól przez jej dziadka T. S., który podówczas był właścicielem całego areału. Po rozpoznaniu odwołania utrzymano w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Jak wynika z akt administracyjnych, parcela gruntowa 576/13 powstała z podziału pgr 576/2, 576/3, 576/4, 576/5, 576/6, 576/7 została ujawniona w lwh nr [...] gm. kat. R. na podstawie dekretu z 1926 roku na rzecz osób fizycznych. W operacie ewidencji gruntów założonym na mapie w skali 1:2880 w 1964 roku została wpisana w pozycji rejestrowej nr 403 utworzonej na rzecz Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej. W związku z przeprowadzeniem kompleksowych uwłaszczeń nieruchomości rolnych na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, parcela gruntowa nr 576/13 zmieniła oznaczenie na działkę 1282. W odnowionym operacie ewidencji gruntów z 1976 r. na bazie mapy zasadniczej w skali 1:2000 działka nr 1282, będąca drogą, nie została ujawniona. Na pierworysie mapy zasadniczej istnieje jej kontur /linia przerywana/ przebiegający przez działki 629, 630/1. W celu porównania stanów hipotecznego ewidencyjnego i na gruncie opracowano mapę uzupełniającą i stwierdzono, że działka 1282 weszła w skład działek przyległych. W dniu 26 czerwca 2002 r. dokonano oględzin w obecności zainteresowanych stron i stwierdzono, iż granica pomiędzy działkami nr 629 i 630/1, a działkami przylegającymi od strony południowej jest granicą sporną. Zainteresowane strony, obecne na gruncie, nie wskazały jej przebiegu jednoznacznie. W myśl przepisów prawa podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w związku z ewentualnymi błędami i omyłkami stanowi jedynie dokumentacja geodezyjna sporządzona w wyniku pomiaru kontrolnego działki, a może on być dokonany pod warunkiem jednoznacznego wskazania granic przez zainteresowane strony. Przeprowadzone postępowanie na gruncie dowiodło, iż stan przedstawiony ma mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 jest zgodny ze stanem użytkowania, a nikt nie potrafi jednoznacznie wskazać przebiegu szlaku drogowego. Żądanie wykazania spornej drogi jest roszczeniem własnościowym i może ten spór rozstrzygnąć jedynie sąd powszechny. Ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach władających gruntami. Decyzję tą zaskarżyła H. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W motywach skargi podkreśliła, iż jest niedopuszczalne, aby "działka zniknęła", a teraz oni muszą ponosić koszty udowodnienia, że kiedyś faktycznie istniała działka odpowiadająca dawnej parceli gruntowej 576/13. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ponownie przytaczając argumentację z uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne w oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji obejmują badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie tychże aktów następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania tego rodzaju wad i uchybień Sąd się nie dopatrzył, wobec tego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Skarżąca domagała się wykazania w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencyjnego wsi R. drogi odpowiadającej dawnej parceli gruntowej nr 576/13 graniczącej z północną stroną ich działek. Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że w czasie założenia ewidencji gruntów wsi R. w 1964 r. na bazie mapy katastralnej w skali 1:2880 przedmiotowa droga została wykazana jako parcela gruntowa nr 576/13 we władaniu Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej. W 1975 r. w czasie przeprowadzonych kompleksowych uwłaszczeń gospodarstw rolnych dokonano zmiany oznaczenia parcelowego na system działkowy i pgr 576/13 stanowiąca drogę zmieniła oznaczenie na działkę nr 1282 i w części opisowej operatu ewidencyjnego wykazana została na rzecz Gminy [...]. W wyniku odnowienia operatu ewidencyjnego wsi R. na bazie mapy zasadniczej w skali 1:2000 w części opisowej oraz kartograficznej nie wykazano drogi dojazdowej oznaczonej nr 1282. Poświadczenie Sądu Rejonowego w R. Wydział Ksiąg Wieczystych przedstawia wykaz hipoteczny lwh [...] gm. kat. R. urządzony dla pgr 576/13 zamknięty z urzędu. Zatem dokument ten utracił moc prawną i w postępowaniu administracyjnym w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Zamknięte wykazy hipoteczne zachowują walor dowodowy w innym postępowaniu, np. o ustalenie prawa własności przed sądem powszechnym. Stan ewidencyjny działek przyległych od północy i południa do dawnej drogi wykazał iż stan ewidencyjny tych działek jest zgodny ze stanem prawnym zaistniałym po uwłaszczeniach i wykazanym w księgach wieczystych. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone na gruncie dowiodło, iż stan przedstawiony na obowiązującej mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 jest zgodny ze stanem użytkowania. Na gruncie brak jest widocznego szlaku drogowego. Nie jest też możliwe wykazanie, do której z działek przedmiotowa parcela gruntowa będąca drogą została dołączona. Na tle tak sformułowanego żądania zasadnym jest przybliżenie charakteru i zasad prowadzenia ewidencji. Zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. nr 100, z 2000 r., poz. 1086, ze zm./ ewidencja gruntów i budynków stanowi zbiór informacji o gruntach i budynkach ze wskazaniem danych wymienionych w art. 20 tej ustawy, obejmujących m.in. położenie, granice, powierzchnię gruntów, a także danych dotyczących ich właścicieli, a w niektórych również wypadkach podmiotów władających gruntami i budynkami. Z przepisu tego wyraźnie wynika funkcja informacyjno-techniczna ewidencji. Służy ona planowaniu przestrzennemu, wymiarowi podatków i świadczeń, a także oznaczeniu nieruchomości w księgach wieczystych, statystyce publicznej i gospodarce nieruchomościami – art. 21 ustawy. Powinna być utrzymana w stanie aktualności. Procedurę zaś prowadzenia ewidencji określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. nr 38, poz. 454/. Wprowadzenie zmian nazwane przez ustawodawcę aktualizacją dokonywane jest na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych /§ 46 rozporządzenia/. Ewidencja gruntów nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów, ani nie nadaje takich praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające. Organy administracyjne prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są kompetentne do załatwiania spraw związanych ustaleniem własności lub rozstrzyganiem sporów o własność. Oznacza to, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie dotyczące zmian w operacie ewidencyjnym mogą jedynie rejestrować stan prawny nieruchomości wynikający z określonych przepisami dokumentów urzędowych. Wobec braku dokumentów, które uzasadniałyby wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów na obecnym etapie Sąd na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ skargę oddalił.