II SA/Rz 865/08
WyrokWSA w Rzeszowie2009-04-22
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją, na którą inwestycja ta będzie oddziaływała, ma interes prawny w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel nieruchomości sąsiadującej, na którą inwestycja oddziałuje, posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organy administracji błędnie odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowionym, nieprawidłowo oceniając brak legitymacji procesowej strony. Niewłaściwe ustalenie warunków oddziaływania inwestycji na środowisko i nieruchomości sąsiednie stanowi naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżąca, będąca właścicielką sąsiedniej działki, twierdziła, że inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość i w związku z tym powinna być uznana za stronę postępowania. Organy uznały, że skarżąca nie ma interesu prawnego, ponieważ oddziaływanie występuje na wysokości, do której nie ma ona dostępu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądzając od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. L. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej: SKO / utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Rz. z dnia [...] lipca 2008 r., [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] października 2007 r., [...] umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. budowa stacji bazowej telefonii komórkowej P4 RZE [...] I na dachu budynku mieszkalnego, usytuowanej na działce nr 1156/1 położonej w obr. 215 w Rz. przy ul. U. 91. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 151 § 1 pkt 1 i art. 104 w związku z art. 145 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./. W uzasadnieniu organ podkreślił, że niedoręczenie decyzji stronie odwołującej się nie może być podstawą uchylenia umarzającej postępowanie z dnia 31 października 2007 r., gdyż J. P. nie była stroną postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej. Odwołująca nie miała interesu prawnego w tym postępowaniu, a to przesądza o braku legitymacji w rozumieniu art. 28 k.p.a. i w konsekwencji domagania się uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym.
Z rozstrzygnięciem SKO nie zgodziła się J. P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzuciła skarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazując na powyższe naruszenia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia kosztów według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 143 i art. 144 k.c. oraz art. 21 i art. 64 Konstytucji RP będąc właścicielem działki położonej w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanej inwestycji, na którą inwestycja ta będzie oddziaływała przez promieniowanie elektromagnetyczne na określonej wysokości, jest podmiotem, który ma interes prawny w toczącym się postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P4 RZE [...] I. Z tego powodu powinna brać udział w postępowaniu. Pominięcie jej stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli określony jest treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną, ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy orzekają w granicach danej sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zarówno decyzja objęta skargą, jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem prawa. Zgodzić należy się z twierdzeniem skargi, że pierwotnym zagadnieniem procesowym, które pojawia się w sprawie będącej przedmiotem skargi jest ustalenie, czy skarżąca jest stroną postępowania. Rozstrzygnięcie tej kwestii rzutuje na sposób orzekania we wznowionym postępowaniu.
Organy obu instancji konsekwentnie stoją na stanowisku, że skarżąca J. P. nie jest stroną postępowania w sprawie decyzji Prezydenta Miasta Rz. z dnia [...] października 2007 r. umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację stacji bazowej telefonii komórkowej i z tego tytułu odmawiają uchylenia tej decyzji w postępowaniu wznowieniowym stwierdzając, że zachodzą warunki określone w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli brak jest podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, czyli w istocie nie została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z formalnego punktu widzenia Prezydent Miasta Rz. poprawnie dokonuje oceny tej przesłanki we wznowionym postępowaniu, jednak zarówno ten organ jak i SKO dochodzą do błędnych konkluzji w związku z oceną sytuacji procesowej skarżącej.
Zdaniem Sądu stanowisko przyjęte w tej materii przez organy jest błędne i z tego powodu należy uznać, że ich decyzje naruszają prawo. Akta sprawy potwierdzają fakt, że J. P. jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej z działką, na której ma być realizowana budowa stacji bazowej telefonii komórkowej. Z ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym wynika, że realizowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącej, zatem oddziaływanie nie zamyka się w granicach działki nr 156/1, a tylko w takiej sytuacji można by przyjąć, że działka skarżącej jest położona poza niekorzystnym oddziaływaniem inwestycji.
Zatem poza sporem jest stwierdzenie, że stacja bazowa telefonii komórkowej oddziałuje na nieruchomość skarżącej. Ten fakt zauważają organy, jednak przyjmują, że niekorzystne oddziaływanie ma miejsce na określonej wysokości, na której pracuje antena, a przez to nie można temu zjawisku przypisać cechy niekorzystności.
Sąd takiego stanowiska nie może podzielić, gdyż przyjmuje, że w polskim porządku prawnym własność jest wartością konstytucyjną, podlegającą ochronie na co trafnie wskazuje skarżąca. Konsekwencją tego stwierdzenia jest uznanie, że w granicach społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa własności właściciel korzysta ze swojego prawa, a nie osoba trzecia /inwestor/ wyznacza granice tego korzystania. Podmiot inny niż właściciel może ingerować we własność tylko wtedy, gdy przepis ustawy dopuszcza takie działanie. Zatem nie można zgodzić się z twierdzeniem uzasadnienia decyzji I instancji, że niekorzystne oddziaływanie na działkę skarżącej odbywa się na poziomie nad powierzchnią terenu do którego nie ma ona dostępu. Pogląd taki jest błędny, gdyż nie rodzaj inwestycji jest kryterium wyznaczania dostępu do przestrzeni, w której rozciąga się prawo własności. Podstawą do naruszenia tej przestrzeni może być tylko ustawa. Dla spraw związanych z inwestycjami oddziałującymi na środowisko taką podstawą są przepisy określające sytuowanie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Właśnie takie unormowania określają dopuszczalny zakres ingerencji inwestycji w prawo własności nieruchomości sąsiadujących z takimi przedsięwzięciami. Oznacza to, że te przepisy wyznaczają ograniczenia dla właściciela czyli de facto ścieśniają sferę /zasięg/ oddziaływania inwestycji. Jednak przyjęcie takiego ograniczenia jest możliwe tylko wtedy, gdy organy w postępowaniu jednoznacznie wykażą, że inwestycja spełnia przewidziane w prawie warunki.
W sprawie będącej przedmiotem skargi te okoliczności nie zostały wykazane, gdyż organy nie ustaliły, warunków oddziaływania objętej postępowaniem inwestycji zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko /Dz.U. nr 257, poz. 2573/. Wspomnieć należy, że organy orzekając stosują prawo obowiązujące w chwili orzekania, zatem trudno uznać, że organy poprawnie zastosowały przepisy znowelizowanego § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, skoro operat /raport/ o oddziaływaniu na środowisko stacji bazowej telefonii komórkowej RZE [...] I sporządzony został w sierpniu, a nowela rozporządzenia weszła w życie 31 sierpnia 2007 r. /Dz.U. nr 158, poz. 1105 wydano w dniu 31 sierpnia 2007 r./. Doświadczenie życiowe i analiza treści raportu wskazują, że brak w nim ustaleń wymaganych treścią § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia zwłaszcza określenia dostępności ludzi w stosunku do ich odległości od środka elektrycznego wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny.
Z tych powodów zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Rz. z dnia [...] lipca 2008 r. nie odpowiadają prawu.
W ponownym postępowaniu organ dokona ustaleń sposobu oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej P4 RZE [...] I zgodnie z kryteriami określonymi w § 2 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów inwestycji. Dopiero na tej podstawie oceni interes skarżącej i wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło