II SA/Rz 865/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-12-22
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która wykazała brak możliwości pokrycia kosztów ustanowienia adwokata na potrzeby skargi kasacyjnej, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych, jeśli posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i może uzyskać pomoc finansową od członków rodziny?Ratio decidendi
Strona ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie całkowitym musi wykazać, że poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego jest niemożliwe. W sytuacji, gdy strona posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, może uzyskać pomoc finansową od członków rodziny na pokrycie niewielkich kosztów (np. wpisu sądowego), a także posiada wykształcenie prawnicze, co pozwala ocenić jej potencjalne możliwości zarobkowe, odmowa całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadniona, nawet jeśli przyznano pomoc w postaci ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skargi na uchwałę Rady Gminy. Sprawa, w której złożono wniosek, została wcześniej zakończona odrzuceniem skargi. Skarżąca wskazała na brak zatrudnienia, zarejestrowanie jako osoba bezrobotna, wykształcenie prawnicze, dużą liczbę osób w gospodarstwie domowym i łączny dochód rodziny jako podstawę do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić na rzecz skarżącej adwokata oraz odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
22.12.2009 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 22.12.2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. reprezentowanej przez ojca S. S., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej, na uchwałę Rady Gminy [...], z dnia [...].07.2009 r., nr [...], wydanej w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójt Gminy, - postanawia – 1) ustanowić na rzecz skarżącej adwokata, 2) odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 11.12.2009 r., S. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. akt II SA/Rz 865/09, dotyczącej skargi w/w osoby na uchwałę Rady Gminy [...] wydaną w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy.
Sprawa o sygn. II SA/Rz 865/09 została zakończona przed WSA w Rzeszowie na mocy postanowienia WSA z 18.11.2009 r., sygn. II SA/Rz 865/09 o odrzuceniu skargi S. S.
Stwierdzono, co następuje:
S.S. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze względu na tak naznaczone granice wniosku, strona zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego (tj. opłat sądowych, wydatków sądowych oraz wynagrodzenia adwokackiego), jest niemożliwie gdyż spowoduje obniżenie zdolności ponoszenia wydatków koniecznych przez członków gospodarstwa domowego.
Według treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie dysponuje jakimkolwiek środkami na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stanowi najszerszą pomoc, jaką państwo może udzielić stronom postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskujących o prawo pomocy powinna być ustalona ze szczególną wnikliwością. Budżet państwa nie może być w sposób nieuzasadniony pozbawiany należnych dochodów. Należy podkreślić w tym miejscy, że to na wnioskodawcy ciąży ciężar udowodnienia takiej sytuacji majątkowej, która uniemożliwia choćby częściowe uczestniczenie w kosztach finansowych postępowania sądowego.
Skarżąca w treści wniosku PPF wyraziła zamiar zaskarżenia postanowienia WSA z 18.11.2009 r. sygn. II SA/Rz 865/09, do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej NSA). Koszty postępowania sądowego przed NSA obejmują koszty wpisu sądowego w wysokości 150 zł oraz wynagrodzenie adwokackie z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej.
Opisana przez stronę sytuacja majątkowa i rodzinna nie udowodnia postawionej we wniosku tezy o braku jakichkolwiek możliwości pokrycia wiążących się z procesem kosztów postępowania sądowego, czyli opłat i wydatków sądowych oraz wynagrodzenia adwokackiego. Według rozpoznającego wniosek, S. S. jest w stanie poprzez wykorzystanie własnych możliwości pokryć koszty sądowe, lecz nie jest w stanie ustanowić adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej.
Sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej została opisana dokładnie w druku urzędowym PPF. O częściowo pozytywnym dla strony skarżącej rozstrzygnięciu Jej wniosku decyduje: brak zatrudnienia i osiągania przez wnioskodawczynię stałych dochodów, liczba osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, kwota dochodów brutto osiąganych przez osoby tworzące rodzinę. Według oświadczenia skarżącej aktualnie nigdzie nie pracuje, jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Strona posiada wykształcenie prawnicze. Łączny dochód brutto rodziny stanowi kwota 3052,83 zł. Z tej kwoty musi utrzymać się aż sześć osób tworzących wspólne gospodarstwo domowe. Skromne środki, jakimi dysponuje rodzina nie mogą być dodatkowo pomniejszane na skutek pokrycia wynagrodzenia adwokackiego.
Przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie może nastąpić wyłącznie w sytuacjach szczególnych, w których strona udowodni, iż nie posiada żadnych szans na finansowe współuczestniczenie w prowadzonym postępowaniu. Takich okoliczności nie udowodniła strona. Skarżąca posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, pozostaje na utrzymaniu rodziców. W celu pokrycia ciężaru finansowego sprawy skarżąca może zwrócić się do pozostałych osób tworzących gospodarstwo domowe o udzielenie niezbędnej w Jej sytuacji pomocy finansowej. Nie można wątpić w zdolność członków rodziny S. do udzielenia stronie pożyczki w wysokości 150 zł na uiszczenie wpisu należnego z tytułu wniesienia skargi kasacyjnej. Do takiej kwoty będą sprowadzać się koszty postępowania przed NSA. Poza tym, Strona posiada wykształcenie prawnicze, co pozwala wysoko oceniać Jej możliwości w znalezieniu miejsca stałego zatrudnienia. Reasumując, pokrycie przyszłych kosztów sądowych, w tym w szczególności wpisu należnego z tytułu złożenia skargi kasacyjnej, nie będzie skutkować pogorszeniem stanu utrzymania koniecznego członków gospodarstwa domowego rodziny S.
Z przedstawionych powyżej powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz odmowę zwolnienia od całości kosztów sądowych w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło