II SA/Rz 866/08

WyrokWSA w Rzeszowie2009-05-20

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Jerzy Solarski, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie legalności obiektu budowlanego, wybudowanego w latach 80-tych, jest zasadne, gdy nie można jednoznacznie ustalić zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie budowy, a jednocześnie nie stwierdzono zagrożenia dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie legalności obiektu budowlanego, wybudowanego w latach 80-tych, było zasadne. Stwierdzono, że w sytuacji braku jednoznacznych ustaleń dotyczących zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz braku przesłanek do nakazania rozbiórki z uwagi na brak zagrożenia dla ludzi, mienia lub środowiska, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym, utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania było prawidłowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budynku inwentarsko-składowego wybudowanego przez M.K. w latach 80-tych. Skarżący kwestionował legalność budowy ze względu na brak dokumentów pozwalających na jej realizację. Organy administracji ustaliły, że budynek powstał w latach 1980-1987, a dla terenu nie istniał wówczas obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, który uniemożliwiałby jego lokalizację. Nie stwierdzono również zagrożeń dla ludzi, mienia lub środowiska.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Jerzy Solarski WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności obiektu budowlanego -skargę oddala- Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2008 roku, który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 i art. 105 p 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz.1071 z 2000 r.) zwanej dalej k.p.a., po rozpoznaniu odwołania K. S., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2008 roku w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budynku inwentarsko – składowego na działce nr 2088 w W., stanowiącej własność M. K. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, z którego wynika ,że przedmiotowy budynek o wymiarach 16,0m x 6,0m jest parterowy, z dwuspadowym dachem krytym dachówką cementową. Według oświadczenia jego właścicielki – M. K., budynek został przez nią wybudowany na początku lat 80 – tych , zgodnie z projektem budowlanym i na podstawie pozwolenia na budowę, jednak dokumenty te, z uwagi na upływ czasu nie zachowały się. Skarżący K. S., na którego interwencję było wszczęte postępowanie twierdzi, że budynek został samowolnie wybudowany w 1986 roku . W toku postępowania przed organem I instancji uzyskano informację z Urzędu Gminy , że dokumentacja archiwalna z lat osiemdziesiątych jest niekompletna, dlatego, z uwagi na brak dokumentów planistycznych nie można ustalić przeznaczenia terenu w okresie budowy obiektu. Pierwsza decyzja organu I instancji z [...] maja 2007 roku [...], umarzająca postępowanie, została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] września 2007 roku znak: [...] z powodu niewyjaśnienia istotnych kwestii dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności rozbieżności dotyczących charakteru i funkcji przedmiotowego budynku, braku odpowiedniej oceny tego obiektu w świetle obwiązujących przepisów prawa materialnego oraz braków w materiale dowodowym ,dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał też na szereg uchybień proceduralnych. W ponownym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające połączone z rozprawą administracyjną w terenie, uzupełnił materiał dowodowy i decyzją [...] z [...] marca 2008 roku ponownie umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że budynek wybudowany został w latach 1980 – 1986 . W tym przedziale czasowym obwiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ), które przewidywały możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, pod warunkiem, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust.1 i pkt.2 tej ustawy. Zgodnie z nimi obiekty budowlane lub ich części , będące w budowie lub wybudowane niegodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli zostanie stwierdzone, że obiekt, lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, jak też, gdy powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo też niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych czy użytkowych dla otoczenia. W ocenie organu I instancji wymienione okoliczności nie zachodzą w sprawie. Organ zaznaczył, że z uwagi na znaczny upływ czasu , niekompletność dokumentów archiwalnych oraz brak dokumentów planistycznych z lat 80- tych nie jest możliwe jednoznaczne określenie, czy lokalizacja obiektu nie narusza przytoczonego przepisu art. 37 prawa budowlanego. Uwzględniając jednak położenie działki na terenach zwartej zabudowy zagrodowej, podobny charakter zabudowy działek sąsiednich oraz plan zagospodarowania parceli wykonany na potrzeby pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego udzielonego J. K. ( mężowi właścicielki) z 15 maja 1970 roku organ uznał, że nie można twierdzić o spełnieniu w sprawie przesłanki z art. 37 ust.1 pkt.1 prawa budowlanego z 1974 r. Biorąc natomiast pod uwagę stan techniczny i lokalizację budynku w świetle regulacji rozporządzenia z 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. nr 17 poz. 62 ze zm.) przyjęto, że budynek inwentarsko – składowy nie stwarza żadnego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo pogorszenia warunków zdrowotnych czy też użytkowych dla otoczenia. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył K. S., wnosząc o jej uchylenie i kontynuowanie postępowania w zakresie ustalenia podstawy, w oparciu o którą wybudowano przedmiotowy obiekt. Odwołujący zarzucił, że organ nie odniósł się do kwestii podnoszonych w składanych przez niego pismach , jak też nie zastosował się do wskazówek udzielonych przez organ II instancji w decyzji z [...] września 2007 roku. K. S. zwrócił uwagę na niekonsekwencję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie używania różnej terminologii w odniesieniu do tego samego obiektu , który raz określany jest jako budynek inwentarski , innym razem, jako budynek inwentarsko – składowy , czasem też jako garażowo – składowy. Zakwestionował także ustalenie daty powstania tego budynku w oparciu o zeznania M. C., którym, wobec faktu , iż jest szwagierką M. K. a nadto mieszka w innej miejscowości niż ta, w której położony jest budynek, nie można dać wiary. Przede wszystkim jednak, zdaniem odwołującego, organ uchylił się od wyjaśnienia najistotniejszej kwestii przedmiotowego postępowania tj. legalności istnienia budynku inwentarsko – składowego wobec braku jakichkolwiek dokumentów zezwalających na jego budowę. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją wskazaną na wstępie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję. W postępowaniu odwoławczym organ uzupełnił postępowanie wyjaśniające i ustalił, że działka nr 2088 w W. nie jest objęta aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ustalił też, że ściana budynku od strony działki sąsiedniej, przylegającej od strony północnej nie posiada żadnych otworów okiennych ani drzwiowych. Środkowa część ściany tego budynku od strony sąsiedniej działki i znajdującego się na niej murowanego budynku gospodarczego obita jest blachą. Na sąsiedniej działce nr 2086 , naprzeciwko przedmiotowego budynku, znajduje się budynek gospodarczy murowany z dachem dwuspadowym, krytym eternitem oraz dobudowany do niego kurnik murowany z cegły, z dachem jednospadowym krytym eternitem. Ściana budynku gospodarczego na sąsiadującej działce od strony przedmiotowego budynku jest pełna, wykonana z pustaków Siporex o grubości 25 cm bez otworów okiennych i drzwiowych. Sporny obiekt usytuowany jest w odległości 1- 1,2 m od najbliżej położonej granicy działki od strony północnej ( nr 2206) oraz w odległości 2,75 m od ściany najbliższego budynku gospodarczego na tej działce. Najbliżej umiejscowiony budynek gospodarczy położony we wschodniej części działki 2208 znajduje się w odległości 3,30 – 3,40 m od spornego budynku. Organ odwoławczy ustalił w oparciu o oświadczenia stron i zeznania świadków podczas rozprawy przeprowadzonej tak przed nim, jak też wcześniej przed organem I instancji, że budowa obiektu nastąpiła w latach 1980 – 1987, które to ustalenie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem w podanym przedziale czasowym obowiązywały jednakowe przepisy prawa materialnego i rozporządzenie w sprawie warunków technicznych. Wobec braku przedłożenia przez właścicielkę jakichkolwiek dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę budynku składowo – inwentarskiego, jak też braku materiałów archiwalnych z okresu budowy, niezbędnym było zbadanie, czy obiekt powstał w zgodzie z obowiązującymi w czasie jego realizacji przepisami. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji , że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust.1 pkt. 1 prawa budowlanego z 1974 roku. Te ustalenia znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków : K. Z. oraz Z. N., które wskazują, że organ wydający pozwolenia na budowę w latach 80 – tych przewidywał i dopuszczał możliwość sytuowania budynków o takim, jak przedmiotowy, charakterze. Tym samym więc, ustalony sposób użytkowania przedmiotowego obiektu, usytuowanego na działce z istniejącą zabudową zagrodową pozwala na stwierdzenie o nienaruszeniu przepisów o planowaniu przestrzennym, obowiązujących w czasie jego powstania. Organ zwrócił także uwagę, że dla przedmiotowego terenu nie uchwalono nowych planów, które zawierałyby odmienne ustalenia od wcześniejszych, stanowiąc o innym przeznaczeniu terenu w chwili obecnej. Zdaniem organu odwoławczego budynek inwentarsko – składowy nie powoduje też niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, o których mowa w art. 37 ust.1 pkt.2 prawa budowlanego z 1974 r. Jest on bowiem oddzielony od najbliższego budynku gospodarczego na sąsiedniej działce ścianą pełną, murowaną, o cechach i parametrach ściany oddzielenia pożarowego, w związku z czym spełnione są warunki przeciwpożarowe z § 14 rozporządzenia z 1980 roku. Z tych samych przyczyn organ ten uznał, że brak jest także podstaw do podejmowania decyzji w oparciu o art. 40 , a także nie zachodzi potrzeba wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, przewidzianej w art. 42 prawa budowlanego. W zaistniałej sytuacji dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe, a zatem należało je umorzyć. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ zauważył, że w swoich pismach odwołujący podnosił sprawę własności części działki nr 2088 oraz przebieg jej granicy z działką nr 2207. Kwestie te mogą być rozstrzygnięte wyłącznie przed sądem powszechnym. W odniesieniu do różnego nazewnictwa przedmiotowego obiektu, organ wskazał, że w swojej poprzedniej decyzji uchylającej decyzję organu I instancji polecił wyeliminowanie rozbieżności w ponownym rozstrzygnięciu. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 roku , K. S. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Zakwestionował zeznania świadków Z. P. i K. Z. oraz zarzucił, że organ nie ustosunkował się do jego zarzutu dotyczącego nieoryginalności szeregu dokumentów, które były podstawą wydania rozstrzygnięć. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 20 maja 2009 roku pełnomocnik skarżącego sprecyzował skargę , zarzucając naruszenie decyzją przepisów art. 37 ust. 1, art. 40 w zw. z art. 42 oraz art. 56 ustawy prawo budowlane z 1974 roku nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że umorzenie przez organ I instancji postępowania administracyjnego , jako bezprzedmiotowego było zasadne. W ocenie skarżącego takie rozstrzygnięcie było przedwczesne, dlatego domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Odnośnie zarzutu dotyczącego nieoryginalności dokumentów wskazał, że nie ma on dla sprawy znaczenia, bowiem toczące się postępowanie przed organami ścigania zostało umorzone, a nadto – nie dotyczyło dokumentów, od których uzależnione było rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Rozpatrując sprawę w powyższych granicach Sąd stwierdził, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 roku nie narusza prawa. Sąd uznał za trafne ustalenie organów, że rozstrzygana sprawa dotyczyła wybudowanego w latach 1980 – 1987 przez M. K. budynku składowo inwentarskiego .Ta okoliczność spowodowała że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) , ze względu na treść przepisu art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – prawo budowlane ( Dz. U. Nr 20 poz. 2016 z 2003 ze zm.). Skarga K. S. oparta została na zarzucie naruszenia prawa materialnego – art. 37 ust.1 ustawy prawo budowlane z 1974 roku przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu , iż nie zachodzą przesłanki do rozbiórki przedmiotowego budynku lub też jego legalizacji w sytuacji, w której właściciel nieruchomości nie legitymuje się dokumentami na okoliczność jego wykonania zgodnego z przepisami . Kolejny zarzut dotyczy naruszenia przepisu art. 40 w zw. z art. 42 wymienionej ustawy poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, że w sprawie nie jest wymagane wydanie przez organ decyzji nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Zasadą prawa budowlanego z 1974 roku jest legalizacja samowoli budowlanej. W wypadku jednak stwierdzenia, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisu art. 37 ust.1, właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu. Sąd uznał za prawidłowe ustalenie organów, że budynek składowo – inwentarski został wybudowany bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, co oznacza, że inwestorka nie dopełniła obowiązku wynikającego z przepisu art. 28 prawa budowlanego z 1974 r. Kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje, czy zostały spełnione łącznie przesłanki wymienione w przepisie art. 37 ust.1 prawa budowlanego z 1974 r. Zastosowanie tego przepisu wymaga stwierdzenia sytuacji przewidzianych w pkt. 1 i 2 tego ustępu, tj. w wypadku, gdy 1/ obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie , który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2/ powoduje, lub w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego , na tle art. 37 ust.1 ustawy, przeważa pogląd, że niezgodność z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, jak i wystąpienie dodatkowych przesłanek uzasadniających rozbiórkę należy oceniać wg stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w okresie budowy, a warunkiem zastosowania przez terenowy organ administracji państwowej instytucji przymusowej rozbiórki jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek : - rozpoczęcie budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, - naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie budowy , brak obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość nakazania przymusowej rozbiórki na podstawie przepisu art. 37 ust.1 pkt.1 ustawy, chociażby obiekt był wzniesiony bez pozwolenia na budowę./ vide: wyrok NSA SA/Gd 860/84, I SA/1933/81 ONSA 1981/2 poz. 94/. W toku postępowania administracyjnego organy czyniły starania o uzyskanie materiałów dotyczących ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym położony jest sporny obiekt. Ponieważ w Urzędzie Gminy nie zachowały się materiały archiwalne dotyczące zagospodarowania przestrzennego w latach 80- tych, organy nadzoru budowlanego nie miały możliwości dokonania oceny zgodności obiektu z ustaleniami planu. Mimo to ustalono , że zarówno na przedmiotowej działce nr 2208, jak i na sąsiednich , w okresie budowy spornego obiektu i wcześniej, istniała zabudowa zagrodowa, a budynki na przestrzeni lat nie zmieniły ani charakteru ani funkcji. Na podstawie m.in. zeznań świadków organy ustaliły, że właściwe do wydawania pozwoleń na budowę organy zezwalały na taką zabudowę , co było zgodne z obowiązującymi wówczas przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie Sądu , organy nadzoru budowlanego podjęły w tej kwestii wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, realizując zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisie art. 7 k.p.a. Stan faktyczny sprawy nie uzasadniał również zastosowania przepisu art. 37 ust.1 pkt.2, który uzależnia nakazanie rozbiórki od zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie, a oględziny wykazały, że budynek jest w dobrym stanie technicznym , wybudowanym zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Regulacja zawarta w przepisie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 roku wiąże się ściśle z przepisem art. 40 tej ustawy, zgodnie z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji państwowej wyda inwestorowi , właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w wyznaczonym terminie zmian lub przeróbek , niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Akta sprawy wskazują, że organy nadzoru budowlanego oceniały zgodność przedmiotowego budynku z przepisami rozporządzenia MAGTiOŚ z dnia 3 lipca 1080 roku w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. Nr 17 , poz. 62 ze zm.). Obszerne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, który we własnym zakresie uzupełnił materiał dowodowy wskazuje, że nie zostały naruszone przepisy wskazanego rozporządzenia, a zatem brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 40 prawa budowlanego, skoro organ I instancji nie nałożył na inwestorkę żadnych obowiązków, gdyż nie zachodziła taka konieczność. W konsekwencji takiego stanowiska – nie doszło również do naruszenia przepisu art. 42 ustawy ,który uzależnia wydanie pozwolenia na użytkowanie od dokonania zmian lub przeróbek wykonanych w oparciu o przepis art. 40 prawa budowlanego. Sad nie podziela też zarzutu naruszenia przepisu art. 56 ustawy Prawo budowlane przez bezzasadne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności powodujące konieczność zobowiązania inwestora do przedłożenia dokumentów wymienionych w tym przepisie. Sąd zwraca uwagę na fakultatywny charakter tego przepisu, zgodnie z którym terenowy organ administracji państwowej przy wykonywaniu zadań określonych ustawą może żądać takiej dokumentacji. Ocena, czy w danej sprawie dokumentacja jest niezbędna do rozstrzygnięcia sprawy należy do organu, a takie działania mają charakter jedynie dowodowy. Dodać należy, że inspektorzy nadzoru budowlanego posiadają uprawnienia budowlane, a omawiany przepis ma zastosowanie wówczas, gdy sprawa wymaga wiadomości specjalnych. Reasumując – przepisy ustawy prawo budowlane z 1974 roku przewidywały nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego jedynie w sytuacji niezgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym lub gdy samowola powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zdaniem Sądu żadna z tych przesłanek nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. W świetle podstawowych zasad k.p.a. strona ma prawo do merytorycznego załatwienia sprawy. Instytucją procesową stanowiącą wyjątek od tych zasad jest umorzenie postępowania .jest to środek stosowany wówczas, gdy osiągnięcie celu procesu stało się nieaktualne. Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, która umorzyła postępowanie na podstawie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie umarza się, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Skarżący domagał się kontroli legalności budynku stanowiącego własność M. K. Jak wskazano wyżej, postępowanie nie wykazało naruszeń prawa, które mogłyby doprowadzić do rozbiórki obiektu. Postępowanie zatem stało się bezprzedmiotowe i jako takie zostało umorzone, które to rozstrzygnięcie jest zdaniem Sądu prawidłowe. Wskazując na powyższe, Sąd skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło