II SA/Rz 867/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-09-08
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) wnioskodawcom, którzy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zadeklarowane dochody rodziny przewyższały koszty postępowania sądowego, a wydatki na utrzymanie samochodu nie zostały uznane za niezbędne. Wnioskodawcy nie przedstawili również pełnej dokumentacji potwierdzającej ich sytuację majątkową.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę kładki. W ramach skargi złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy MS i JL, uznając, że ich sytuacja materialna nie uzasadnia zwolnienia. Wnioskodawcy wnieśli sprzeciw od tego postanowienia, argumentując, że po pokryciu niezbędnych wydatków nie pozostają im wolne środki na koszty sądowe.Rozstrzygnięcie
Utrzymać zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu MS i JL od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2016 r. sygn. II SA/Rz 867/16 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi IS, SS, MS i JL na decyzję [.] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [.] z dnia [.] maja 2016 r. nr [.] w przedmiocie nakazu rozbiórki kładki nad potokiem - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
W skardze na opisaną w sentencji decyzję wszyscy skarżący zawarli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Na wezwanie Sądu wniosek ten złożyli na urzędowym formularzu PPF. Na wezwanie referendarza dodatkowe informacje nadesłali MS i JL.
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił MS i JL przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, a zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2016 r. pozostawił wniosek IS i SS bez rozpoznania.
Odmawiając prawa pomocy MS i JL referendarz sądowy uznał, że nie wykazali przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej zwanej: "Ppsa". Z ujawnionych danych wynikało, że sytuacja materialno-bytowa wspólnie gospodarującej rodziny jest dobra. Łączny dochód rodziny określono na poziomie 5586 zł, a suma zadeklarowanych wydatków wyniosła około 3700 zł. Każdego miesiąca rodzina mogła zatem dysponować wolną kwotą w wysokości około 1500 zł. Nie uznano ponadto za wydatki konieczne tych przeznaczanych na utrzymanie samochodu osobowego, tj. 350 zł na utrzymanie BMW z 2006 r. i spłatę raty kredytu w kwocie 520 zł. Wnioskodawcy nie wykorzystują także posiadanej nieruchomości rolnej. Nie udzielili również w pełni odpowiedzi na wezwanie skierowane do nich w trybie art. 255 Ppsa, m.in. w zakresie wyciągów z rachunków bankowych.
Z zachowaniem ustawowego terminu MS i JL od orzeczenia tego wnieśli sprzeciw. Podali, że po pokryciu wszystkich opisanych wydatków nie pozostają już im wolne środki, które mogliby przeznaczyć na koszty sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
Skarżący ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi wynoszącego w niniejszej sprawie 500 zł. W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa ich obowiązkiem było wykazanie, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analiza oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym przemawiają za uznaniem, że wnioskodawcy przesłanek z powołanego przepisu nie wykazali. A zatem zaskarżone postanowienie uznać należało za prawidłowe. Zadeklarowane dochody rodziny przewyższają koszty postępowania sądowego i umożliwiają poczynienie stosownych oszczędności bez uszczerbku dla podstawowego utrzymania rodziny. Zaś wydatków na utrzymanie samochodu (BMW z 2006 r.) nie można zaliczyć do niezbędnych dla podstawowego utrzymania. Niejasne jest natomiast oświadczenie, że poza wydatkiem na utrzymanie samochodu (350 zł) na dojazd do pracy wydatkują 600 zł. Skarżący nie przedstawili także wyciągów z rachunków bankowych, które pozwoliłyby na pełniejszą analizę ich sytuacji majątkowej, a nie podali, że rachunków takich nie posiadają, choć przy posiadanym zobowiązaniu kredytowym byłoby mało prawdopodobne. Nie ujawniono także, na jaki cel kredyt ten zaciągnięto. Podkreślić wobec tego należy, że inicjując postępowanie sądowe skarżący winni liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów związanych z ich udziałem w sprawie, stosownie do art. 199 Ppsa. Dlatego przed wystąpieniem z wnioskiem o prawo pomocy w pierwszej kolejności powinni czynić starania w celu wygospodarowania niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania we własnym zakresie, a dopiero w razie niemożności podołaniu temu zwrócić się o pomoc ze środków publicznych.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło