II SA/Rz 867/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-04-06
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy posiadają wspólny majątek i znaczące dochody, mogą ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, adresowaną do osób, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów postępowania sądowego. Wnioskodawcy, posiadając łączny dochód pozwalający na pokrycie wydatków związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika, a także dysponując majątkiem, nie spełniają przesłanek do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, co stanowiłoby nadużycie tej instytucji.Stan faktyczny
Wnioskodawcy, po przegranej skardze na decyzję o nakazie rozbiórki kładki, wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w celu zaskarżenia wyroku WSA. Przedstawili swoje dochody, wydatki oraz wspólny majątek. Sąd rozpoznał wniosek, analizując ich sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy wnioskodawcom.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S., J. L., I. S. i S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi I. S., S. S., M. S. i J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki kładki nad potokiem - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
Wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. S., I. S., J. L. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki kładki. Wymienieni wezwani do solidarnego uiszczenia kwoty 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za odpis powyższego orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem uiścili tę kwotę. Następnie, wnieśli o ustanowienie adwokata, wskazując na zamiar zaskarżenia wymienionego wyroku. Podali, że do wspólnego gospodarstwa domowego wchodzą jeszcze D. L. i B. L. Wszyscy mieszkają w domu o pow. 75 m.kw. Majątek rodziny to nieruchomości rolne o pow. 1,30 ha, zaś dochody to: emerytury: I. S. – 1090 zł, S. S. – 1196 zł oraz wynagrodzenia za pracę M. S. i J. L. w wysokościach odpowiednio: 1700 zł i 1600 zł. Jako stałe comiesięczne wydatki strony wskazały: wyżywienie – 1000 zł, gaz – 100 zł, prąd – 230 zł, ścieki – 90 zł, nieczystości stałe – 85 zł, opał – 334 zł, telefon i Internet – 130 zł, dojazd do pracy – 600 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
W myśl art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", koszty postępowania sądowego ponoszą jego strony, co oznacza, że mając zamiar wstąpienia na drogę sądową mają obowiązek zgromadzenia środków koniecznych w tym celu. Muszą więc ograniczyć swoje stałe wydatki do wysokości, która pozwala na zaspokojenie tylko podstawowych ich potrzeb, zaoszczędzając w ten sposób środki na samodzielne sfinansowanie wydatków związanych z postępowaniem sądowym, w którym biorą udział. W związku z brzmieniem tego przepisu należy uznać, że prawo pomocy to instytucja wyjątkowa, adresowana – zwłaszcza w pełnym wymiarze – do osób, które rzeczywiście własnymi działaniami nie są w stanie pozyskać środków pozwalających na obronę ich praw na drodze sądowej. Nie może więc służyć podmiotom, które chcąc ochronić swój prywatny majątek ubiegają się o wsparcie od Skarbu Państwa. Taka tymczasem sytuacja występuje na gruncie niniejszej sprawy, gdzie przyznania prawa pomocy domagają się skarżący, z których każdy ma swój stały dochód. Przez to zaś, że mieszkają wspólnie, koszty utrzymania domu rozkładają się na nich wszystkich. Łączne dochody skarżących to kwota 5586 zł, zaś zadeklarowane wydatki to kwota ok.2600 zł. Porównując powyższe wartości należy wskazać, że co miesiąc do dyspozycji skarżących pozostaje kwota ok. 3000 zł, którą trudno uznać za niewystarczającą na pokrycie wydatku związanego z wynagrodzeniem dla pełnomocnika z wyboru. Powyższej oceny nie zmienia przyjęcie, że comiesięczne wydatki skarżących są większe, na co wskazywał poprzedni wniosek M. S. i J. L. o przyznanie prawa pomocy (wówczas dotyczył on zwolnienia od kosztów sądowych). Mianowicie, wymienieni na potrzeby tego poprzedniego wniosku wskazali, że ponoszą jeszcze koszty leczenia tj. 200 zł i utrzymania samochodu tzn. 350 zł oraz spłacają kredyt w miesięcznych ratach po 520 zł. Dodając jednak te ostatnie kwoty do podanych wyżej comiesięcznych wydatków stron, nadal otrzymamy nadwyżkę uzyskiwanego dochodu tj. wynoszącą ok. 1900 zł. Należy jeszcze podkreślić, że skarżący uiścili w niniejszej sprawie wpis od skargi w kwocie 500 zł oraz opłatę kancelaryjną za odpis wskazanego na wstępie orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem w wysokości 100 zł, czym wykazali swoje zdolności płatnicze. Umknąć uwadze nie może także, iż majątek rodziny wnioskodawców stanowią nieruchomości rolne o pow. 1,30 ha. Jak wynika z uprzednio złożonego w sprawie wniosku, nie przynoszą one żadnych korzyści, jednak powyższe zaniedbanie stron w zakresie właściwego wykorzystywania swojego majątku nie może przemawiać na ich korzyść.
Wobec powyższego, nie istnieją podstawy dla których zasadnym byłoby przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy, o które się ubiegają. Uwzględnienie ich żądania stanowiłoby bowiem ewidentne nadużycie instytucji prawa pomocy, która jak wyżej zaznaczono ma wyjątkowy charakter i winna być stosowana tylko wówczas, gdy wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i własnymi siłami nie jest w stanie jej naprawić na tyle, by samodzielnie pokryć koszty swojego udziału w danym postępowaniu sądowym.
Z podanych powodów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło