II SA/Rz 867/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-11-30
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawcy nie wykazali istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej i życiowej od czasu wydania prawomocnych postanowień odmawiających przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany poprzednich postanowień odmawiających przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawcy nie wykazali istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej i życiowej od czasu wydania prawomocnych postanowień w tej sprawie. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane lub uchylane tylko wskutek zmiany okoliczności sprawy, a wnioskodawcy nie przedstawili takich okoliczności.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, powołując się na swoją trudną sytuację finansową i fakt oddalenia ich skargi w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki kładki. Wnioskodawcy przedstawili dane dotyczące swojego majątku, dochodów i wydatków. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały prawomocnie odrzucone przez referendarza sądowego i utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 kwietnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. II SA/Rz 867/16 P O S T A N O W I E N I E Dnia 30 listopada 2017 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. i J.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skarg M.S., J.L., I.S. i S.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki kładki nad potokiem - postanawia- I. odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 sierpnia 2016 r. sygn. II SA/Rz 867/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II. odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. II SA/Rz 867/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Sygn. II SA/Rz 867/16
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił M.S. i J.L. (dalej: Skarżący) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. – w zakresie ustanowienia adwokata. Oba postanowienia na skutek wniesionych sprzeciwów zostały utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. W dniu 7 listopada 2017 r. wpłynął kolejny wniosek Skarżących złożony na urzędowym formularzu PPF, obejmujący prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu radcy prawnego lub adwokata. W rubryce wniosku dotyczącej jego uzasadnienia Skarżący odnieśli się do stanu faktycznego sprawy (WSA oddalił ich skargę w niniejszej sprawie) i podali, że z uwagi na sytuację finansową, w jakiej obecnie się znajdują wnioskują o ustanowienie pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Jako majątek wskazali dom o pow. 75 m² i nieruchomości rolne o pow. 1,30 ha, pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i dwoma synami: dwudziestoletnim i szesnastoletnim. Łączny dochód miesięczny netto ich gospodarstwa domowego wynosi 5.586 zł (1.090 zł emerytura I.S., 1.196 zł emerytura S.S., 1700 zł wynagrodzenie za pracę M.L., 1600 zł wynagrodzenie za pracę J.L.). Oświadczyli, że średniomiesięczne wydatki na wyżywienie to 1000 zł, średniomiesięczne wydatki na utrzymanie domu 505 zł, w tym gaz 100 zł, prąd 230 zł, ścieki 90 zł, nieczystości stałe 85 zł, opał rocznie 4000 zł, wydatki na telefon i Internet 130 zł, koszt dojazdu do pracy 600 zł miesięcznie.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje
Wniosek Skarżących należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowień z dnia 10 sierpnia 2016 r. II SA/Rz 867/16 (odmowa zwolnienia od kosztów sądowych) i 6 kwietnia 2017 r. II SA/Rz 867/16 (odmowa ustanowienia adwokata). Jest bowiem kolejnym żądaniem w zakresie przyznania prawa pomocy, identycznym w swojej treści, jak wnioski rozpoznane ww. postanowieniami. W takich więc okolicznościach należało dokonać porównania sytuacji majątkowej i możliwości finansowych istniejących w dacie zgłoszenia wymienionych wniosków z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku.
Sygn. II SA/Rz 867/16
Skoro dane zawarte w treści aktualnego wniosku są zgodne z treścią uprzednio rozpoznanych wniosków, informacje o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są identyczne, a skarżący nie wykazali zmiany swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób mający znaczenie w rozpoznawanej sprawie (sytuacja nie uległa pogorszeniu, nie ujawniono nowych okoliczności, z których wynikałyby przesłanki przyznania prawa pomocy) zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (zob. B. Dauter w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wskazali na okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w taki sposób, że uzasadniałyby wzruszenie prawomocnego postanowienia zarówno z dnia 10 sierpnia 2017 r. jaki i 6 kwietnia 2017 r. Z porównania wniosków, tj. wniosku z dnia 22 lipca 2016 r. (k. 51, t. I), 27 marca 2017 r. (k. 148, t. I) i obecnie rozpoznawanego wniosku (z dnia 24 października 2017r., k. 272, t. II ) wynika, że zarówno stan majątkowy, sytuacja rodzinna jak też wysokość dochodów skarżących nie uległy zmianie. Deklarowane kwoty świadczeń emerytalnych i wynagrodzeń za pracę pomimo upływu czasu pozostały niezmienne. Argumenty wniosku, a w istocie ich brak nie uległy najmniejszej zmianie. Powyższe stanowi przeszkodę do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 10 sierpnia 2016 r. i również z dnia 6 kwietnia 2017 r., i przyznania prawa pomocy, ponieważ brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazali bowiem, by w okresie od wydania ww. prawomocnych postanowień do chwili obecnej, tj. do dnia wydania niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących ich sytuacji życiowej determinującej w istotny sposób sytuację majątkową, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowień z dnia 10 sierpnia 2016 r. i 6 kwietnia 2017 r. Skarżący nie powołali się na ponoszenie nowych wydatków, np. związanych z leczeniem, na okoliczności nadzwyczajne w wyniku których istniałaby konieczność przekierowania środków utrzymania na tenże nadzwyczajny cel, a nawet zaciągnięcia zobowiązań finansowych. Zadeklarowane wydatki nie konsumują dochodu gospodarstwa domowego.
W konkluzji jeszcze raz należy wskazać, że wnioskując o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazali na okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany ww. postanowień.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2, art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło