II SA/Rz 868/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. G., W. Ł. i Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. H. G. wezwana została do uiszczenia wpisu w kwoce 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów. W odpowiedzi uiściła powyższą opłatę, wnosząc równocześnie o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z powodu trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej. Wskazała, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym z powodu wady wzroku. Nie pracuje, pobiera rentę w wysokości 675,13 zł. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z matką – niepełnosprawną w stopniu znacznym (będąca właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,49 ha), pobierającym naukę w technikum synem oraz mężem, który jest uzależniony od alkoholu i w związku z tym wydaje dużą część swoich dochodów na alkohol i papierosy. Skarżąca jest współwłaścicielką (udział 3/16) domu oraz nieruchomości rolnej (40 arów). Wynagrodzenie za pracę męża wynosi 1774,06 zł, zaś emerytura matki 965,38 zł. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy strona wskazała, że pobierana przez nią renta wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym wynosi 744,37 zł, zaś wynagrodzenie męża to 1400 zł. Podniosła, że uzyskała także środki tytułem dopłat do produkcji rolnej w kwocie 2200 zł, które przeznaczone są na koszenie trawy, część opału, podatek rolny oraz obowiązkowe ubezpieczenie budynków. Wydatki rodziny to: żywność – 1450 zł, energia elektryczna – 90 zł, gaz – 75 zł, woda i kanalizacja – 30 zł, wywóz śmieci – 20 zł, telefon – 100 zł, Internet – 60 zł, opał – 250 zł, bilet miesięczny w związku z dojazdem syna do szkoły – 100 zł, koszt dojazdu męża do pracy – 250 zł, lekarstwa dla matki – 200 zł. Wnioskodawczyni podkreśliła także, iż zgromadziła pewne oszczędności, które zamierza przeznaczyć na zakup kuchenki gazowej (1500 zł), pieca centralnego ogrzewania (3000 – 4000 zł), pomoce szkolne (500 zł), wymianę dwóch okien (1600 zł), jak też na własne leczenie i pokrycie kosztów zakończonej sprawy "spadkowej". Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: H. G. domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, a zatem przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, o czym przesądza brzmienie art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przesłanką przyznania powyższego jest niemożność uiszczenia przez stronę jakichkolwiek kosztów postępowania, a wykazanie tego spoczywa właśnie na niej. Należy zaznaczyć, że zasadniczo to strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia kosztów swojego udziału w tym postępowaniu, o czym przesądza brzmienie art. 199 P.p.s.a. Oznacza to, że każdy uzyskujący jakiekolwiek dochody winien partycypować w kosztach postępowania sądowego stosownie do swoich możliwości płatniczych. Tylko w sytuacji, gdy poniesienie przez niego takiego ciężaru łączyłoby się z zagrożeniem egzystencji aktualizuje się potrzeba przyznania mu wsparcia ze środków publicznych. Wynika to z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., który jako przesłankę częściowego przyznania prawa pomocy (tj. zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienia adwokata) wskazuje niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując w kontekście powyższego sytuację finansową skarżącej należy uznać, że nie kwalifikuje jej ona do uzyskania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Przede wszystkim należy bowiem wskazać, że podane przez stronę miesięczne wydatki to kwota ok. 2625 zł, zaś wskazane dochody to 3109 zł. Wynikająca z porównania tychże kwot różnica wynosząca ok. 484 zł może być więc przeznaczona na pokrycie kosztów zainicjowanego skargą H. G. postępowania, zwłaszcza, że w związku z uiszczeniem przez wymienioną wpisu od skargi nie ciążą na niej obecnie jakiekolwiek koszty sądowe. Okoliczność częściowego opłacenia tychże kosztów świadczy o zdolnościach płatniczych strony. Potwierdza je także przedłożony przez skarżącą wyciąg z jej rachunku bankowego, wskazujący na fakt posiadania przez nią oszczędności pieniężnych – stan tego rachunku na dzień 25 lipca 2015 r. wynosi 11 061,30 zł. Wprawdzie wnioskodawczyni podniosła, że środki te zamierza przeznaczyć na zaspokojenie wyszczególnionych przez nią potrzeb, jednak nie można przyjąć, że uzasadnia to przyznanie jej prawa pomocy. Nie negując potrzeby zakupu przez stronę wymienionych przez nią rzeczy należy wskazać, że skoro nie zostały one do tej pory nabyte (pomimo zgromadzenia stosownych środków na ten cel), to uprawdapadabnia to okoliczność, że ich zakup nie jest na aktualną chwilę konieczny. Ponadto, skarżąca nie wskazała przybliżonej wielkości wydatków na leczenie, jak też na pokrycie kosztów innej sprawy sądowej. Tym samym nie wiadomo, czy po poniesieniu wszystkich wskazanych przez nią, a zamierzonych wydatków nie pozostałaby jeszcze kwota, którą możnaby przeznaczyć na sfinansowanie udziału strony w niniejszym postępowaniu. Poza tym, o fakcie posiadania powyższych oszczędności wnioskodawczyni poinformowała Sąd dopiero na wezwanie o przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych, z których okoliczność ta niezbicie wynika. To tym bardziej sugeruje, że planowany przez stronę sposób ich wydatkowania został przedstawiony na potrzeby uzyskania prawa pomocy. Należy także zwrócić uwagę, że za przyznaniem przedmiotowego wsparcia nie może także przemawiać okoliczność wydatkowania przez męża wnioskodawczyni znacznych środków pieniężnych na alkohol i papierosy. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku strony ma także fakt nieprzedłożenia przez nią wyciągu z rachunku bankowego jej męża, przebywającego obecnie w sanatorium. Strona występując o przyznanie jej wsparcia ze środków publicznych winna bowiem liczyć się z koniecznością przedłożenia na wezwanie Sądu wszystkich koniecznych w tym zakresie danych i dokumentów. Z tych wszystkich względów uznano, że wniosek H. G. nie podlega uwzględnieniu, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2 P.p.s.a.