II SA/Rz 868/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. G., W. Ł. i Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. W. Ł. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów. Wezwany do opłacenia skargi w kwocie 200 zł uiścił wymaganą opłatę, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podniósł, że nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mógłby przeznaczyć na wpis, jak też na profesjonalnego pełnomocnika, a sprawa jest skomplikowana. Podał, że pobiera rentę w wysokości 1100 zł, z której utrzymuje rodzinę. Żona choruje, jednak obecnie nie pobiera renty, czekając na stosowną decyzję w tym przedmiocie. Jako członków wspólnego gospodarstwa domowego skarżący podał także dwóch synów, trzy córki i wnuczkę. Zaznaczył, że na majątek rodziny składa się dom o powierzchni 76 m.kw. oraz nieruchomość rolna o powierzchni 38 arów. Jeden z synów – D. z tytułu zawartej umowy o dzieło uzyskuje 1000 zł, syn K. pobiera zasiłek w kwocie 500 zł, natomiast córka E. przebywa na urlopie macierzyńskim i z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości 990 zł. Wezwany do uzupełnienia przedstawionych wyżej danych wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że część nieruchomości rolnej obsiewana jest owsem, zaś pozostałą część zajmują dom i budynki gospodarcze. Wskazał, że jest posiadaczem dwóch samochodów (z 1986 i 1991 r.), jak też ciągnika rolniczego. Zaznaczył, że córka A. prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Dodatkowo strona dołączyła do wniosku wyciąg z rachunku bankowego żony z saldem końcowym na dzień 28 lipca 2015 r. wynoszącym 166,42 zł, karty informacyjne z leczenia szpitalnego swojego i żony, faktury VAT dotyczące zakupu lekarstw (w maju na kwotę 87,60 zł, w czerwcu na kwotę 350,04 zł, w lipcu na kwotę 87,60 zł) oraz oświadczenie, że mieszkające z nim dzieci: A., D., E. oraz wnuczka A. prowadzą odrębne gospodarstwo domowe. Strona przedstawiła także miesięczne rozliczenie dochodów i wydatków za okres maj-lipiec 2015 r. Wynika z niego, że w wymienionych miesiącach po pokryciu wydatków pozostawała do dyspozycji skarżącego kwota odpowiednio: 2453 zł, 1090 zł oraz 966 zł. Rozpoznając wniosek strony zważono, co następuje: Żądanie W. Ł. nie podlega uwzględnieniu, bowiem wymieniony nie wykazał, by jego sytuacja materialna kwalifikowała go do uzyskania wsparcia od Państwa. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, o czym przesądza jednoznaczne w tym przedmiocie brzmienie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z powołaną regulacją, prawo pomocy w całkowitym zakresie uzyskuje strona, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś częściowe prawo pomocy otrzymuje strona wykazująca, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zaznaczyć, że źródłem finansowania przedmiotowej instytucji są środki publiczne, przy których wydatkowaniu należy zachować należytą ostrożność. Oznacza to, że rozstrzygnięcie przyznające stronie prawo pomocy może zapaść jedynie wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do jej sytuacji materialnej. Jeśli zaś takie się pojawiają i nie zostaną przez wnioskodawcę wyjaśnione, to brak podstaw do uwzględnienia jego żądania. Mając na uwadze powyższe unormowania prawne, jak też i przedstawione przez W. Ł. informacje uznano, że wobec ich niejasności nie sposób udzielić wymienionemu żądanego przez niego wsparcia i to w jakimkolwiek zakresie. Przede wszystkim bowiem niejasna pozostaje liczba osób tworzących wspólne z wnioskodawcą gospodarstwo domowe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu (PPF) skarżący jako tych członków wymienił żonę, synów K. i D., córki A., E. i I. oraz wnuczkę A. Z kolei w odpowiedzi z dnia 4 sierpnia 2015 r. na wezwanie o uzupełnienie danych wniosku wskazał, że córka A. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W odrębnym zaś oświadczeniu, także datowanym 4 sierpnia 2015 r., podniósł, że mieszkające z nim dzieci: A., D., E. oraz wnuczka A. prowadzą osobne gospodarstwa domowe. Powyższą niejasność pogłębia fakt wymienienia wśród wydatków w lipcu 2015 r. "wykup pampersów". Powyższe sugeruje, że de facto wszyscy wymienieni pierwotnie we wniosku domownicy skarżącego wspólnie z nim gospodarują. Poza tym, należy zwrócić uwagę, że pomimo wezwania skarżący nie wskazał celu, na który zaciągnął kredyt, jak też podając miesięczne wydatki uczynił to w sposób ogólny przez podanie jedynie ich kwoty i przeznaczenia, jednak bez przyporządkowania konkretnych kwot konkretnym wydatkom. Pełne wykonanie wezwania w tym zakresie miało na celu uzyskanie wiedzy odnośnie do przyznania poszczególnym wydatkom znamion koniecznych. Tylko bowiem takie tj. przesądzające o egzystencji strony i to w odpowiednim wymiarze mogłyby uzasadniać uwzględnienie jej żądania. Takiego charakteru wydatków niezbędnych nie mają zasadniczo te przeznaczane na utrzymanie samochodów (w przypadku skarżącego są to dwa pojazdy) oraz na spłatę rat kredytowych. Poza tym, wbrew twierdzeniu skarżącego, w odpowiedzi na wezwanie nie dołączył on wyciągu z rachunku bankowego syna K. Należy także podnieść, że fakt uzyskiwania środków z pomocy społecznej, jak też kwoty pieniężnej tytułem zwrotu podatku skarżący ujawnił dopiero w związku z wezwaniem o przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego. W odniesieniu ponadto do stwierdzenia strony o tym, że sprawa niniejsza ma skomplikowany charakter, a w związku z powyższym potrzebny jest w niej udział profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, że okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia na gruncie rozstrzygania w przedmiocie prawa pomocy dla strony. Jedyną przesłanką przyznania powyższego jest bowiem sytuacja materialna strony określona w powołanym art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. O tym, że wnioskodawca ma określone możliwości płatnicze świadczy fakt, iż uiścił on wpis od złożonej przez siebie skargi, pomimo, że we wniosku wskazał, że nie ma na niego środków. Na takie możliwości wskazuje też nadesłane przez stronę, a przedstawione wyżej rozliczenie miesięcznych wydatków i dochodów za maj, czerwiec i lipiec 2015 r., z którego wynikają pozostałe w każdym z tych miesięcy wolne środki pieniężne. Te wszystkie względy zdecydowały o tym, że odmówiono przyznania W. Ł. prawa pomocy, czego dokonano na podstawie art. 258 § 1, § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.