II SA/Rz 87/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-10-18

Skład orzekający: Ewa Partyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia?
Ratio decidendi
Gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego. Wynika to z faktu, że jednostka samorządu terytorialnego, realizując zadania publiczne poprzez swoje organy, nie może jednocześnie być stroną postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w sprawie, w której jej organ działał władczo. Taka sytuacja naruszałaby standardy demokratycznego państwa prawnego.
Stan faktyczny
Gmina Miasto [.] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewody [.] z dnia [.] grudnia 2015 r., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta [.] z dnia [.] maja 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i odmowie ustalenia odszkodowania za nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę Gminy Miasto [.] i zwrócił jej kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Miasto [.] na decyzję Wojewody [.] z dnia [.] grudnia 2015 r. Nr [.] w przedmiocie ustalenia odszkodowania - postanawia - I. odrzucić skargę; II. zwrócić Gminie Miasto [.] kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Decyzją z dnia [.] grudnia 2015 r. Nr [.] Prezydent Miasta [.], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej "K.p.a."), art. 12 ust. 4, art. 18 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm., dalej "ustawa o szczególnych zasadach (...)") w zw. z art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 40) orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz RB za nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego znajdującego się na działkach nr 914/1, 914/2, 914/3, 914/4 obr. [.] – [.] objętych ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [.] z dnia [.] maja 2011 r. nr [.] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. Budowa połączenia alei [.] z ulica [.], etap I – budowa drogi dojazdowej do targowiska wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi. Wskutek odwołania RB powyższa decyzja opisaną na wstępie zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Wojewody [.] została uchylona w całości, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła Gmina Miasto [.] reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd zobligowany jest ocenić dopuszczalność wniesionej skargi. Skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego uzależnione jest m. in. od istnienia po stronie podmiotu wnoszącego skargę legitymacji do jej złożenia. Kwestię tę reguluje art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami, dalej "P.p.s.a."), zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 cyt. artykułu). Uchwałą z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przesądził, że "Powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach (...). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest bowiem taka wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że fakt, że jednostki samorządu terytorialnego korzystają z osobowości prawnej i zdolności sądowej, nie oznacza, że są takimi samymi osobami prawnymi, jak wszystkie osoby prawne podlegające reżimowi kodeksu cywilnego. Ich samodzielność w zakresie dysponowania prawem własności i innymi prawami majątkowymi podlega bowiem daleko idącym ograniczeniom wynikającym z ustaw samorządowych jak i przepisów szczególnych. Stworzenie jednostkom samorządu terytorialnego prawnej możliwości dochodzenia swego interesu przed sądem administracyjnym przeciwko interesowi prawnemu obywatela, który był przedmiotem decyzji organu tej jednostki wydanej w pierwszej instancji naruszałoby standardy demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanej uchwale. Uchwała ta znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, w której skarga została złożona przez Gminę Miasto [.], która zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1445 ze zm.) występuje na prawach powiatu. Skoro zatem skargę w niniejszej sprawie złożyła Gmina Miasto [.] (występująca na prawach powiatu), która nie posiadała legitymacji do zaskarżenia decyzji Wojewody [.] zapadłej w trybie odwoławczym od kończącej postępowanie administracyjne w I instancji decyzji organu tej Gminy (Prezydenta Miasta wykonującego zadania starosty), skutkuje to odrzuceniem skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O zwrocie wpisu Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło