II SA/Rz 870/09
WyrokWSA w Rzeszowie2010-01-20
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Tomasz Smoleń, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak ochrony posesoryjnej uzyskanej w postępowaniu cywilnym może stanowić podstawę do uznania, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i uzasadnia wymeldowanie z pobytu stałego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak ochrony posesoryjnej uzyskanej w postępowaniu cywilnym przesądza o tym, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny, nawet jeśli skarżący podnosili, że nastąpiło ono pod wpływem przymusu. W konsekwencji, organy administracyjne prawidłowo orzekły o wymeldowaniu z pobytu stałego, ponieważ wymeldowanie ma potwierdzać jedynie fakt nieprzebywania w lokalu, a nie uprawnienia do niego.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu H.Z. i małoletniego S.Z. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Skarżący zarzucili, że opuszczenie lokalu nie miało dobrowolnego charakteru, lecz nastąpiło pod wpływem przymusu i obawy o życie. Wskazali, że wnioskodawca uzyskał tytuł prawny do lokalu dzięki działaniom H.Z., a wymeldowanie syna pozbawi go należytych warunków lokalowych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie SO (del.) Tomasz Smoleń NSA Stanisław Śliwa Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skarg S.Z. i H.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargi oddala-
Decyzją z dnia [...] września 2009 r., [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia [...] lipca 2009r., [...] orzekającą o wymeldowaniu H. Z. i małoletniego S. Z. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w D., przy ul. K. 28. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że odwołania H. Z. i A. M. – ustawowego przedstawiciela S. Z. nie mogły być uwzględnione, gdyż decyzja Burmistrza Miasta D. nie narusza prawa. W szczególności organ wskazał, że podstawą wymeldowania osoby z pobytu stałego jest opuszczenie miejsca zamieszkania bez wymeldowania. Spełnienie tych warunków pozwala organom wydać decyzję o wymeldowaniu.
W sprawie objętej odwołaniem zaistnienie wskazanych okoliczności jest bezsporne. Potwierdza je dodatkowo brak ochrony posesoryjnej, którą nie zostały objęte osoby wymeldowane. Ten fakt przesądza o uznaniu, że osoby objęte decyzją o wymeldowaniu opuściły lokal, w którym były zameldowane w sposób dobrowolny z zamiarem stałego opuszczenia.
Z decyzją Wojewody nie zgodzili się H. Z. i S. Z. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie nie wskazali kierunku weryfikacji skarżonego rozstrzygnięcia. Wskazali jednak, że opuszczenie lokalu nie miało dobrowolnego charakteru. Wszelkie działania podejmowane przez wnioskodawcę A. Z. były przemyślane i miały charakter przymusu. Skarżący opuścili lokal z obawy o utratę życia. Z tych powodów wystąpili o wsparcie ich bezsilności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P.wniósł o oddalenie skargi wskazując argumentację jak w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga H. i S. Z. jest niezasadna.
Materialnoprawną podstawę do wymeldowania osoby z pobytu stałego stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. nr 139, z 2006 r., poz. 993 ze zm./. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu można osobę wymeldować z pobytu stałego z urzędu lub na wniosek jeżeli osoba opuściła miejsce zameldowania i nie wymeldowała się. W sprawie będącej przedmiotem skargi ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący opuścili lokal położony w D. przy ul. K. 28. Zatem ten fakt jest niewątpliwy, co oznacza, że spełniona została pierwsza z przesłanek wskazanych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sporną w sprawie pozostaje kwestia, czy opuszczenie miało charakter dobrowolny, gdyż tylko takie może prowadzić do wymeldowania. Skarżący wskazują, że ich nie przebywanie w lokalu wnioskodawcy podyktowane było zagrożeniem i obawą o zdrowie i życie. Zatem nastąpiło pod wpływem przymusu, a to oznacza, że nie powinno skutkować wymeldowaniem.
Sąd takiego poglądu nie może podzielić, gdyż przeczą temu ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym. Poza sporem jest, że w aktach sprawy zalega prawomocny wyrok sądu powszechnego, w którym odmówiono skarżącym ochrony posesoryjnej. Istnienie takiego wyroku musi prowadzić do przyjęcia w postępowaniu meldunkowym, że opuszczenie lokalu spełnia warunki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, które przyjmuje, że podstawą do wymeldowania jest dobrowolne opuszczenie lokalu, przy czym warunek dobrowolności może być przypisany także tym sytuacjom, gdy opuszczający lokal nie mogą skutecznie podnieść prawem określonych środków mających przeciwdziałać usunięciu z lokalu. Takim środkiem jest powództwo o ochronę posiadania, jeżeli we właściwym postępowaniu sąd powszechny takiej ochrony udzieli. W rozpoznawanej sprawie stosowne powództwo nie prowadziło do ochrony posiadania, zatem organy meldunkowe poprawnie przyjęły, że opuszczenie lokalu nr 28 przy ul. K. w D. ma charakter trwały i powinno prowadzić do wymeldowania osób wnoszących skargę. W takim kierunku wypowiadało się już orzecznictwo, które akceptowało poprawność wymeldowania osób, jeżeli nie uzyskały one ochrony posesoryjnej /zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29.07.2008 r., IV SA/Wa 610/08, LEX 512292/ także: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16.04.2008 r., II SA/Bd 871/07, LEX 489184/.
Na aprobatę nie zasługuje stanowisko skargi wskazujące na niedopuszczalność wymeldowania skarżących przez wnioskodawcę, który uzyskał tytuł prawny do lokalu dzięki działaniom skarżącego H. Z. Dla postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego nie ma znaczenia ten kontekst sprawy. Bez znaczenia jest również i to, że na skutek wymeldowania, syn wnioskodawcy S. Z. nie ma należytych warunków lokalowych dla prawidłowego rozwoju. Te okoliczności choć doniosłe, przy wymeldowaniu nie mogą być brane pod uwagę, gdyż wymeldowanie ma potwierdzać tylko fakt nieprzebywania skarżących w lokalu, a nie ich uprawnienia do niego. Wskazane okoliczności powinny być podstawą do podjęcia stosownych postępowań, których skutkiem może być pozbawienie wnioskodawcy tytułu prawnego do lokalu, co w dalszej konsekwencji może prowadzić do usunięcia z lokalu, a to wreszcie do wymeldowania. Jednak te okoliczności nie mogą być podstawą do oceny, że skarżone decyzje naruszają prawo.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło