II SA/Rz 871/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2025 r. nr SE.9022.7.251.2024.LB w przedmiocie oddalenia zarzutów - oddala skargę - Przedmiotem skargi B.M. (dalej: "Skarżąca") jest postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej: "Organ odwoławczy" lub "PPWIS") z dnia 11 kwietnia 2025 r. nr SE.9022.7.251.2024.LB w przedmiocie oddalenia zarzutów. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po uprzednim doręczeniu upomnienia z dnia 17 września 2024 r. nr 56/SE/2024 r. PPWIS postanowieniem z dnia 5 listopada 2024 r. nr SE.9022.7.251.2024.LB nałożył na B.M. grzywnę w celu przymuszenia do zaszczepienia małoletniego dziecka – córki Z.M. – urodzonej [...] 2017 r., zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia 14 października 2024 r. nr PSE.9022.27.51.2024 wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS" lub "Organ I instancji"). Zobowiązana odebrała w/w postanowienie 7 listopada 2024 r. Odrębnymi pismami z dnia 15 listopada 2024 r. Zobowiązana złożyła zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz, na podstawie art. 33 § 2 pkt 6c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 - dalej: "u.p.e.a.") zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - brak wymagalności obowiązku szczepień. Organ egzekucyjny pismem z dnia 22 listopada 2024 r. przekazał zarzuty Zobowiązanej do PPIS celem przedstawienia stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2024 r. nr PSE.9022.27.51.2024 wierzyciel oddalił zgłoszone zarzuty. Postanowienie zostało doręczone Zobowiązanej w dniu 9 stycznia 2025 r. Pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. (nadanym w dniu 16 stycznia 2025 r.) Zobowiązana złożyła zażalenie na postanowienie wierzyciela. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2025 r. PPWIS - działając na podstawie art. 18, art. 26 § 5c w zw. § 5d, art. 33 § 1 i 2, art. 34 § 2 pkt 1, § 3 u.p.e.a., art. 124 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej: "k.p.a."), art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 338 - dalej: "u.P.I.S.") - utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że pod pojęciem wymagalności rozumie się taki stan faktyczny, w którym upłynął czas na dobrowolne wykonanie obowiązku, a jego wierzyciel ma prawo podjąć czynności zmierzające do jego wyegzekwowania. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz. U z 2024 r. poz. 924 - dalej: "u.z.z.") osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane, na zasadach w niej określonych, do poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jedn. Dz.U z 2023 r. poz. 2077 - dalej "rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych"). Jednym z elementów obowiązkowych szczepień ochronnych jest lekarskie badanie kwalifikacyjne, które ma za zadanie wykluczyć istnienie przeciwwskazań do jego wykonania (art. 17 ust. 2 u.z.z.), a tym samym uwolnić rodziców od obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom. W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.). Lekarz przeprowadzający tą konsultację odnotowuje jej wynik w dokumentacji medycznej pacjenta, w karcie uodpornienia i w książeczce szczepień, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Z zacytowanych uregulowań jednoznacznie wynika, że obowiązek szczepień jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzeniu się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych. Zgodnie z orzecznictwem sądowym "sam obowiązek wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywa się według Programu Szczepień Ochronnych, który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego (dalej: "GIS") w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 u.z.z. W komunikacie tym wskazuje się, jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby. W dalszej części uzasadnienia Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów zażalenia. 1. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z. przez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniej nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień i nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, PPWIS wyjaśnił, iż badania lekarskie są częścią procedury szczepienia ochronnego, będącego obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia. Niestawienie się z dzieckiem do placówki prowadzącej szczepienia ochronne nie daje możliwości przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego, wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, a co za tym idzie wykluczenia przeciwwskazań lub skierowania dziecka na konsultację specjalistyczną. Ponadto w toku postępowania wierzyciel uzyskał informację od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej sprawującego opiekę zdrowotną nad córką Zobowiązanej, z której wynika, iż nie posiada ona przeciwwskazań do wykonania szczepień ochronnych. 2. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej Zobowiązanej PPWIS wyjaśnił, że wierzyciel w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 grudnia 2024 r. szczegółowo wyjaśnił definicję "braku wymagalności obowiązku" z powołaniem się na regulacje prawne. Wymagalność obowiązku następuje z chwilą wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. 3. Za niezasadny uznał Organ odwoławczy zarzut naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. wskazując, że wierzyciel w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz odniósł się w sposób szczegółowy do zarzutu niewymagalności obowiązku wraz ze wskazaniem podstaw prawnych. 4. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z. w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego PPWIS wyjaśnił, iż każde szczepienie określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych ma harmonogram realizacji, obejmujący liczbę dawek, wiek dziecka i termin wykonania. Ustawowy obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostanie wykonane w terminie określonym w obowiązującym schemacie. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przepisy ww. rozporządzenia w § 3 regulują przedział czasu, w którym jest wymagane zrealizowanie obowiązku szczepienia. To, że został wyznaczony termin maksymalny wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po jego upływie obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. 5. Za niezasadny PPWIS uznał również zarzut naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego Skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że to odmowa szczepień ochronnych ogranicza prawo dziecka do profilaktycznej opieki zdrowotnej, narażając je na choroby i powikłania, co narusza jego dobro i prawa. Zgodnie z art. 68 Konstytucji, każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze są zobowiązane do zwalczania chorób epidemicznych. Organy działające na podstawie przepisów ustawowych mają prawo egzekwować obowiązek szczepień. Art. 8 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności nie ma zastosowania w przypadku obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów ustawowych, których wykonania organy władzy publicznej mogą wymagać obligatoryjnie. W skardze na postanowienie PPWIS z dnia 11 kwietnia 2025 r. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, zaskarżyła je w całości zarzucając naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1. naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z. w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo że obowiązek wygasł, 3. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo wydania rozporządzenia z przekroczeniem delegacji ustawowej, 4. naruszenie art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej, 5. naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca wyraziła wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa szczepień w Polsce, zwracając uwagę na wadliwość procedur rejestracyjnych oraz brak niezależnego nadzoru nad rejestrowaniem niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) oraz niedoszacowanie rejestru NOP. W większości krajów UE szczepienia ochronne są dobrowolne, a obowiązek dotyczy wyłącznie szczepień akcyjnych, uruchamianych w razie zagrożenia epidemią. Zdaniem Skarżącego szczepienia powinny być dobrowolne, a wszelkie ograniczenia wolności jednostki muszą być zgodne z Konstytucją i dokładnie uzasadnione zarówno pod względem prawnym, jak i medycznym. Skarżąca przytoczyła orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, zgodnie z którym przymus szczepień bez systemu odszkodowawczego może stanowić naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności – gwarantującego prawo do poszanowania życia prywatnego. Państwo, które wprowadza obowiązkowe szczepienia, powinno zatem zapewniać realną ochronę i możliwość rekompensaty w razie wystąpienia szkody. Mimo argumentacji o bezpieczeństwie szczepień, nie oszacowano kosztów leczenia powikłań, co podważa zasadność twierdzenia o korzystnym bilansie korzyści i ryzyka. Podkreślono, że obecnie rodzice dzieci, które doświadczyły powikłań, pozostają bez realnego wsparcia - sami ponoszą koszty leczenia, rehabilitacji i ewentualnych procesów sądowych. Powyższa argumentacja jest uzasadniona również w świetle przepisów konstytucyjnych. Art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowi bowiem, że ograniczenia wolności obywatelskich muszą być wprowadzone ustawowo, w sposób precyzyjny i proporcjonalny, a nie na podstawie rozporządzeń czy komunikatów administracyjnych. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego potwierdza niejasność przepisów, co może być podstawą do uznania ich niezgodności z Konstytucją RP. Końcowo Skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 2364/24 w którym stwierdzono, że organ administracji powinien każdorazowo badać, czy szczepienie nadal może być wykonane zgodnie z obowiązującym kalendarzem szczepień. W przypadku dzieci, które przekroczyły wiek wskazany w schemacie szczepień, obowiązek ten może być już przedawniony. W odpowiedzi na skargę, Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podtrzymując przedstawioną w nim argumentację odnośnie poszczególnych zarzutów podniesionych uprzednio w zażaleniu. Odnosząc się do nowego zarzutu sformułowanego w pkt 1 skargi Organ odwoławczy wyjaśnił, że od 1 października 2023 r., a zatem również w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, obowiązywało rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które powołano w tytule wykonawczym. W rozporządzeniu określono dawki, rodzaje szczepień i terminy, uprzednio podawane w komunikatach GIS. Terminy szczepień i interwały czasowe pomiędzy nimi zostały wyznaczone w oparciu o szeroko rozumianą aktualną wiedzę medyczną. Wskazane w rozporządzeniu ramy czasowe wykonania szczepień nie oznaczają dowolności w wyborze terminu szczepienia, zatem samodzielne przesuwnie terminów, bądź kumulowanie szczepień wedle własnego uznania jest niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga została przez Sąd oddalona w całości, bowiem okazała się niezasadna. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 2493; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Sądowa kontrola przedmiotu skargi nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu - art. 133 § 1 P.p.s.a. Przekazane do WSA akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Otóż w myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 P.p.s.a. Skarżąca poddała kontroli WSA postanowienie PPWIS z dnia 11 kwietnia 2025 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia wierzyciela PPIS w sprawie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, mającym przymusić Skarżącą do wykonania płynącego wprost z ustawy obowiązku wykonania ochronnych szczepień obowiązkowych dziecka. Żaden z zarzutów skargi nie znalazł dostatecznego potwierdzenia w toku sądowej kontroli. Ich istota jest analogiczna jak w skardze rozpoznanej przez WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 1 lipca 2025 r. o sygn. II SA/Rz 479/25, CBOSA, dzięki czemu wyrażone w nim argumenty, jako w pełni odpowiadające stanowisku Sądu, zostaną wykorzystane w tym uzasadnieniu. Organy I, a następnie II instancji, oddalając zarzuty w sprawie egzekucyjnej nie naruszyły przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Podstawą zarzutu Skarżącej był brak wymagalności obowiązku szczepień - art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. W ocenie Sądu zarzut ten był niezasadny a wobec tego Organ I instancji prawidłowo na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wydał postanowienie o oddaleniu zarzutów. W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie egzekucyjne zostało poprzedzone doręczeniem Skarżącej upomnienia, które zwierało wezwanie do wykonania obowiązku zaszczepienia małoletniej, obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy (I dawka), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I, II, III dawka), błonicy, tężcowi, krztuścowi, (I, II, III, IV dawka, I dawka szczepienia przypominającego), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu poliomyelitis (I, II, III dawka oraz dawka szczepienia przypominającego), odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), różyczce (I dawka oraz dawka przypominająca). Z powodu niewykonania obowiązku, na wniosek wierzyciela - Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego wszczęto postępowanie egzekucyjne stwierdzające obowiązek poddania córki Skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym wymienionym w tytule, które nie zostały wykonane w obowiązujących terminach. Tytuł wykonawczy wystawiony został na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2, art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń oraz § 2, § 3, załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Podstawę prawną egzekwowanego względem Skarżącej obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z. Zgodnie z powołanym przepisem, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.). W myśl zaś art. 17 ust. 1 u.z.z., osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.). Z art. 17 ust. 2, 3 i 4 u.z.z. wynika więc, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. W przepisie art. 17 ust. 10 u.z.z. udzielona została delegacja ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077). Powołane rozporządzenie zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172). W dacie wystawienia tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie, to jest 14 października 2024 r., obowiązywało rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., które weszło w życie z dniem 1 października 2023 r. Zatem szczegółowy harmonogram szczepień nie był już określany na podstawie kwestionowanego pod względem spełnienia standardów konstytucyjnych Komunikatu GIS. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. zostało wprowadzone po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2023r., SK 81/19, na który powoływała się Skarżąca w swych zarzutach. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W wystawionym tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, że brakujące szczepienia ochronne u córki Skarżącej to: gruźlica (I dawka), wirusowe zapalenie wątroby typu B (I, II, III dawka), błonica, tężec, krztuścowi (I, II, III, IV dawka, I dawka szczepienia przypominającego), ostre nagminne porażenie dziecięce poliomyelitis (I, II, III dawka oraz dawka szczepienia przypominającego), odra, nagminne zapalenie przyusznic (świnka), różyczka (I dawka oraz dawka przypominająca). Wskazane szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Zatem w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, jak również na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do córki Skarżącej obowiązkowe i wymagalne. Należy również podkreślić, że tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy w związku ze stanem zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia nie występują przeszkody, które wykluczają wykonanie szczepienia. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone tylko przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Stosownie do art. 17 ust. 5 u.z.z., w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. W myśl zaś § 11 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. W okolicznościach sprawy wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego oraz wystąpienie przez wierzyciela do organu właściwego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego było uzasadnione. Z akt sprawy nie wynika, aby w przypadku córki Skarżącej stwierdzone zostały przeszkody do wykonania określonych powyżej szczepień. Jak podano w uzasadnieniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, córka Skarżącej figurowała wykazie osób objętych obowiązkiem szczepień ochronnych i pomimo skierowanych do strony upomnień, nie została poddana obowiązkowym szczepieniom. Wymaga podkreślenia, że ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne, którego celem jest stwierdzenie, czy w danym indywidualnym przypadku nie istnieją przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, realizowanym w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się nierozerwalnie dwie czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta. Skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, z którego wynikałoby, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego lekarz stwierdził przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego/szczepień ochronnych (zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych). Z akt sprawy wynika, że córka Skarżącej nie została zaszczepiona. W tej sytuacji obowiązek Strony poddania małoletniej szczepieniom ochronnym istniał i był wymagalny w dacie wystawienia upomnienia, a następnie wystawienia tytułu wykonawczego oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Tym samym zarzuty skargi w przedmiocie braku wymagalności obowiązku, we wskazanym wyżej zakresie, są bezzasadne. Niewykonanie obowiązku stanowi natomiast podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia też wymogi art. 124 § 2 k.p.a. Poddane kontroli postanowienie PPWIS oraz poprzedzające je postanowienie PPIS wskazują podstawy prawne. W szczególności wskazać należy, że na stronie nr 3 uzasadnienia PPWIS podaje i jednocześnie dokonuje wykładni kluczowych względem istnienia obowiązku szczepienia przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Organ wyjaśnia więc treść art. 17 ust. 2 u.z.z., podając m.in., że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Organ odnosząc się też obszernie do zarzutu braku wymagalności obowiązku (s. 4 uzasadnienia postanowienia) podaje prawidłowo art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. i przytacza jego treść. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), dalej jako "Konwencja" oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 i w związku z art. 68 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.), poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego Skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu podnieść należy, że problematyka prawna ingerencji w prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego zagwarantowane w Konwencji, poprzez obowiązkowe szczepienia dzieci, była przedmiotem sprawy zakończonej wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (Wielka Izba) z dnia 8 kwietnia 2021 r., sprawa Vavřička i inni przeciwko Republice Czeskiej (skargi nr 47621/13 i 5 pozostałych). Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku wyraźnie zaakcentował, że obowiązkowe szczepienie, jako niedobrowolna interwencja medyczna, stanowi ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji (pkt 263). Jednak aby ustalić, czy ingerencja ta wiązała się z naruszeniem art. 8 Konwencji, należy zbadać, czy ingerencja była "przewidziana przez ustawę", czy realizowała jeden lub więcej określonych w niej uzasadnionych celów oraz czy w tym celu była "konieczna w demokratycznym społeczeństwie" (pkt 265). Trybunał zwrócił uwagę, że obowiązek szczepień w Republice Czeskiej ma swoją szczególną podstawę w art. 46 ust. 1 i 4 ustawy o ochronie zdrowia publicznego, stosowanym w związku z rozporządzeniem Ministra wydanym w wykonaniu uprawnień przyznanych mu w tym celu przez ustawę. Skarżący twierdzili, że termin "ustawa" należy rozumieć jako odnoszący się wyłącznie do aktu parlamentu, ponieważ tak właśnie pojęcie "ustawy" (zákon) jest powszechnie rozumiane na szczeblu krajowym. Kwestionowali oni fakt, że czeski system szczepień opiera się na połączeniu prawodawstwa pierwotnego i wtórnego. Jednak Trybunał przypomniał, że termin "ustawa" - zastosowany w sformułowaniu "przewidziana przez ustawę" w art. 8 - 11 Konwencji - należy rozumieć w jego znaczeniu materialnym, a nie formalnym. Obejmuje on zatem, między innymi, prawo pisane, nie ograniczając się do prawa pierwotnego, lecz uwzględniając również akty i instrumenty prawne o niższej randze (pkt 268 - 269). Należy zwrócić uwagę, że aktualnie obowiązujące polskie prawodawstwo dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych jest w istocie analogiczne do uregulowań czeskich. Podstawą obowiązku szczepień jest ustawa, natomiast kwestie m.in. terminów szczepień, rodzajów chorób zakaźnych objętych szczepieniami czy harmonogram wykonywania poszczególnych szczepień ochronnych doprecyzowany został w rozporządzeniu. Co istotne, zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. ustawy i rozporządzenia (zob. wyrok WSA w Lublinie z 27 lutego 2025r. III SA/Lu 774/24, dost. baza CBOSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do wymienionych w skardze Trybunałów z pytaniami prawnymi o treści wskazanej w skardze. W konsekwencji Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku o zawieszenie postępowania. W obowiązującym stanie prawnym nieuprawnione są również zarzuty dotyczące braku rejestru powikłań oraz braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe osób, u których wystąpiły powikłania. Przepisy art. 17a i następne u.z.z. normują przesłanki przyznania i wysokość świadczenia kompensacyjnego oraz działanie odpowiedniego funduszu. Z kolei przepis art. 21 ust. 3 pkt 2 u.z.z. przewiduje, że właściwy państwowy inspektor sanitarny prowadzi rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.