II SA/Rz 874/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 22 maja 2024 r. nr GK-II.7221.201.2023 w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków – skargę oddala – Przedmiotem skargi J. C. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK" lub "organ odwoławczy") z dnia 22 maja 2024 r. nr GK-II.7221.201.2023 wydana w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w części oraz odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w pozostałej części. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Wnioskiem z dnia 12 maja 2020 r. Skarżąca zwróciła się do Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") "o zwrot i odszkodowanie dawnych parcel gruntowych w K. nr: [...]", wskazując, że parcele te były w przeszłości własnością jej rodziny. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], Starosta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu w części dotyczącej dawnych parcel gruntowych w K. nr [...]. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej, postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...], Wojewoda Podkarpacki utrzymał ww. postanowienie Starosty w mocy. Na skutek zaskarżenia powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. II SA/Rz 1401/20 uchylił zarówno postanowienie Wojewody, jak też poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia [...] sierpnia 2020 r. Sąd stwierdził, że treść wniosku Skarżącej, uzupełnionego kolejnymi pismami pozwalała na odczytanie jej rzeczywistych intencji, jakimi była weryfikacja stanu ewidencyjnego wymienionych na wstępie nieruchomości, za wyjątkiem pgr nr [...] i [...]. Sąd wskazał, że w odniesieniu do tych nieruchomości, a przynajmniej części z nich, toczyło się postępowanie administracyjne – dotyczyło ono działek nr [...] położonych w K. (powstałych z parcel gruntowych [...] i [...]) i zakończyło się wydaniem decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. o umorzeniu postępowania dotyczącego zwrotu tych działek. Rzeczą organu było ustalenie, czy żądanie obejmujące zwrot nieruchomości oznaczonych jako dawne pgr nr [...] i [...], dotyczy tej ich części, która była przedmiotem decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2019 r., czy też innej części. Ponadto Sąd zaznaczył, że jeśli chodzi o sprawdzenie stanu ewidencyjnego – wniosek Skarżącej winien być rozpatrywany w zakresie ewidencji gruntów, którą prowadzi starosta. W odniesieniu do objętych wnioskiem parcel nr: [...] i [...], Starosta, decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], orzekał o umorzeniu postępowania w sprawie ich zwrotu. Następnie Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] utrzymał ww. decyzję Starosty w mocy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1401/21 oddalił skargę na decyzję Wojewody. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania z uwzględnieniem zaleceń wskazanych w wyroku o sygn. akt II SA/Rz 1401/20, Starosta decyzją z dnia 7 września 2023 r. nr GK.6620.54.1.2023, działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 24 ust. 2b pkt 2 i ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.; dalej: "pgik"), postanowił: I. odmówić aktualizacji wpisów podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K., gmina [...] w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] powstałych z dawnych parcel budowlanych nr [...] i gruntowych nr [...]; II. umorzyć postępowanie w sprawie aktualizacji wpisów podmiotowych w operacie gruntów i budynków obrębu K., gmina [...] w zakresie: 1. działek ewidencyjnych nr [...] i [...] powstałych z części dawnych parcel gruntowych [...] i [...] i innych parcel nieobjętych wnioskiem, 2. działki ewidencyjnej nr [...] powstałej z całej parceli gruntowej [...] i innych parcel nieobjętych wnioskiem - z uwagi na przeprowadzone w tym zakresie inne postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...]; III. dokonać aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków miasta K., gmina [...] w następujący sposób: 1. w części kartograficznej w miejsce działki nr [...] wpisać działki nr [...] i [...] zgodnie z dokumentacją geodezyjną wpisaną przez Starostę w dniu 2 czerwca 2023 r. do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]; 2. w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków zgodnie z ww. dokumentacją geodezyjną w jednostce rejestrowej nr [...] w miejsce działki nr [...] o pow. 0.1930 ha wpisać działkę nr [...] o pow. 0.0489 ha i działkę nr [...] o pow. 0.1441 ha; 3. wykreślić nowopowstałą działkę nr [...] z jednostki rejestrowej nr [...] do nowej jednostki rejestrowej i wpisać w niej jako współwłaściciela w udziale 1/2 części J. C. c. J. i Z. na podstawie [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1997 r. [...], a także jako współwładającego w udziale 1/2 części wpisać podmiot nieustalony. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podobnie jak we wniosku podniosła, że parcele te są własnością jej rodziny i pochodziły z kompleksu "[...]". Nie zgodziła się na częściowe umorzenie postępowania, ani na wprowadzenie nowych numeracji oraz wpisanie władania Gminy [...], co jej zdaniem jest nieprawdą. W wyniku rozpatrzenia odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 22 maja 2024 r., PWINGiK, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 pgik, utrzymał zaskarżoną decyzję Starosty w mocy. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podał, że ewidencja gruntów miasta K. zgodnie z przepisami dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków została założona w latach 60-tych. Wcześniej obowiązywała parcelowa mapa katastralna w skali 1:2880. Podczas założenia ewidencji gruntów sporządzony został operat techniczny nr [...]. Powstał wtedy (w 1969 r.) rejestr gruntów w systemie działkowym. Rejestr ten zastąpiono po uwłaszczeniach wykonywanych w latach 70-tych zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. 1971.27.250) nowym rejestrem. Następnie w latach 90-tych na terenie miasta K. przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków. Powstały wówczas operat techniczny został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lipca 1993 r. pod nr [...] (aktualnie operat nr [...]). W 2003 r. przeprowadzono kolejną modernizację ewidencji gruntów i budynków miasta K. (operat nr [...]). Granice działek przyjęto z obowiązującej wówczas ewidencji prowadzonej w formie wektorowej, którą uzupełniono nowe operaty prawne. Kolejną modernizację ewidencji gruntów i budynków przeprowadzono w 2019 r. (operat nr [...]), w celu jej dostosowania do zgodności z aktualnymi przepisami w zakresie ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy podał następnie, że stosując się do zaleceń wskazanych w wyroku o sygn. II SA/Rz 1401/20, Starosta zweryfikował podmiotowe dane ewidencyjne wszystkich aktualnych działek odpowiadających dawnym dwudziestu jeden parcelom budowlanym nr [...] i gruntowym nr nr [...] i [...] wymienionym we wniosku Skarżącej. Zaznaczył również, że Starosta z niniejszej sprawy nie wyłączył parcel nr [...] i [...], ponieważ, jak wskazał ten organ, wydana w ich zakresie decyzja z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] nie była merytoryczna, jak też nie dotyczyła weryfikacji stanu ewidencyjnego. Dodatkowo Starosta zlecił wykonanie dokumentacji geodezyjnej mającej na celu odtworzenie stanu prawnego działki nr [...], zgodnie ze zgromadzonymi w aktach sprawy dokumentami własnościowymi. Ze sporządzonej dokumentacji geodezyjnej nr [...] przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] czerwca 2023 r. wynika, że z działki nr [...] wydzielono działki odpowiadające częściom parceli gruntowej objętej [...]. W związku z powyższym organ I instancji dodatkowo zbadał parcele nr [...], niewymienione przez zainteresowaną we wniosku, ale objęte [...]. W ich zakresie Starosta nie doszukał się błędów, które uzasadniałyby wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu. Organ odwoławczy wskazał dalej, że na potrzeby postępowania przeanalizowano operaty techniczne o nr: [...] (opracowany do postępowania nr [...]),[...] (opracowany do postępowania nr [...] oraz do niniejszego postępowania), [...] i [...] (opracowane do niniejszego postępowania), a dokładne ustalenia dotyczące synchronizacji parcel nr [...] z działkami zostały szczegółowo przedstawione przez Starostę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ I instancji szczegółowo przedstawił również stan prawny pięćdziesięciu trzech działek, powstałych z parcel gruntowych objętych wnioskiem. W ocenie PWINGiK przytoczona w wyroku o sygn. akt II SA/Rz 1401/20 ocena Sądu została przez organ I instancji uwzględniona. Starosta wykazał bowiem, że 21 parcel wymienionych we wniosku Skarżącej odpowiada łącznie 58 działkom ewidencyjnym. Spośród nich 53 działki mają uregulowany stan prawny i założone księgi wieczyste lub inne dokumenty stwierdzające własność. W związku z tym w przedmiotowej decyzji organ I instancji orzekł o odmowie aktualizacji wpisów podmiotowych dla pięćdziesięciu dwóch działek. W zakresie jednej działki o nr [...] postępowanie zostało umorzone, gdyż została dla niej wydana decyzja z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w równolegle prowadzonym postępowaniu aktualizacyjnym. Natomiast dla pozostałych pięciu działek zaszła konieczność aktualizacji danych podmiotowych i przedmiotowych z tym, że dla działek nr nr [...] została wydana już ww. decyzja Starosty z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], dlatego w zakresie ww. działek organ I instancji umorzył przedmiotowe postępowanie, natomiast w zakresie jednej działki o nr [...] zdecydował o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w celu doprowadzenia jej zapisów do zgodności ze stanem prawnym. Wobec tych ustaleń organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem Starosty, że stan prawny pięćdziesięciu trzech działek wymienionych w pkt I i w pkt II ust. 2 przedmiotowej decyzji został uregulowany, a przeprowadzone postępowanie nie wykazało błędów i konieczności aktualizacji danych podmiotowych. Natomiast aktualizacji danych wymagały działki wymienione w pkt II ust. 1 przedmiotowej decyzji, ale te kwestie zostały już rozstrzygnięte decyzją Starosty z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], która z kolei została utrzymana w mocy decyzją PWINGiK z dnia [...] września 2023 r. nr [...]. Wniesiona na tą decyzję skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie została następnie oddalona wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. II SA/ Rz 1760/23. PWINGiK wskazał, że aktualizacji wymagała również działka nr [...], w zakresie której orzeczono w pkt III zaskarżonej decyzji Starosty. PWINGiK podkreślił, że w tym celu, organ I instancji zlecił wykonanie operatu technicznego dla działki nr [...], który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] czerwca 2023 r. pod nr [...]. Organ wskazał, że ze sprawozdania technicznego, stanowiącego integralną część ww. operatu wynika, że "działka nr [...] w jednej części odpowiada parceli nr [...], dla której jest założony [...], w drugiej części stanowi władanie. Działkę należało dlatego oznaczyć dwoma odrębnymi numerami". Na podstawie ww. dokumentów ustalono, że faktycznie część parceli gruntowej objętej [...] weszła w skład działki nr [...]. PWINGiK zaznaczył również, że w obowiązującym operacie ewidencyjnym w jednostce rejestrowej [...] dla działki nr [...], położonej w K. jako podmiot ewidencyjny związany z władaniem samoistnym wpisany jest Zarząd Melioracji Wodnych w [...]. Jednocześnie organ odwoławczy uznał zarzuty podniesione w odwołaniu za bezzasadne. W tym zakresie wyjaśnił, że z treści zaświadczenia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. wynika, że w zbiorze dokumentów [...], prowadzonym dla nieruchomości położonych w K., składającej się z pbud. [...] ujawniono prawo współwłasności Z. C. (matki Skarżącej) w udziale 49/104 części oraz K. S. w 3/104 częściach. W zaświadczeniu tym widnieje wpis o niezgodności treści tego zbioru dokumentów z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. W oparciu o ww. zapis ustalono, że prawo własności nieruchomości nim objętej w udziale 3/104 części w miejsce K. S. zostało ujawnione na rzecz Z. C. c. E. i T. (na podstawie umowy darowizny z dnia [...] maja 1963 r., Nr Rep. [...]). Z powyższego wynika, że Skarżąca posiadała prawo współwłasności do nieruchomości, obejmującej ww. parcele w udziale 52/104 części. PWINGiK zaznaczył, że organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania sporów dotyczących zakresu współwłasności do nieruchomości, a jedynie do rejestrowania stanu wynikającego z dokumentów. Ustalenie zasięgu prawa własności Skarżącej w większym udziale niż wynika z faktu następstwa prawnego po Z. C. - podanego w ww. zbiorze dokumentów możliwe jest po uzyskaniu potwierdzenia tego faktu stosownym orzeczeniem sądowym. Natomiast z akt sprawy wynika, że stan prawny dotyczący pozostałego udziału we współwłasności ww. nieruchomości jest nieustalony. W ocenie PWINGiK, organ I instancji słusznie więc postanowił jako władającego na zasadach samoistnego posiadania wpisać "podmiot nieustalony" w udziale 1/2 części dla nowo utworzonej działki nr [...], odpowiadającej części parceli objętej zbiorem dokumentów [...]. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było na wniosek Skarżącej, zatem przedmiotem postępowania były jedynie te parcele i odpowiadające im działki, które zostały wymienione we wniosku. Z kolei w zakresie wprowadzenia nowej numeracji, organ wyjaśnił, że z działki nr [...] wydzielono dwie działki nr [...] i [...], odpowiadające części dawnej parceli nr [...], na podstawie dokumentacji geodezyjnej mającej na celu odtworzenie stanu prawnego działki [...]. Działki te nie powstały w wyniku podziału nieruchomości, dlatego oznaczono je kolejnymi liczbami naturalnymi, stosownie do § 7 ust. 7 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji PWINGiK, jak również poprzedzającej ją decyzji Starosty i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniosła jak poprzednio, że wszystkie parcele należały do jej rodziny i w związku z tym winny zostać zwrócone. Wskazała, że parcela gruntowa nr [...] stanowiła własność jej ojca J. C. Ponadto nie wykazano własności J. O., tj. najstarszego brata jej matki Z. C., który przekazał swoją część siostrze – Z. C. Również niesłusznie większy obszar gruntu został wpisany na rzecz synów P. O. Skarżąca zarzuciła, że także Urząd Miasta i Gminy [...] nie jest spadkobiercą po jej dziadku, ani po jej rodzicach i "niesłusznie jest wpisany na połowę dróg polnych i na drogę nr [...]". Nie otrzymała również zamiany gruntu za przekopaną rzekę przez parcelę gruntową nr [...]. W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu, gdyż Organy I oraz II instancji, prowadząc postępowanie na wniosek Skarżącej spełniły wymogi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania prawidłowej decyzji w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Organy spełniły więc wymogi, wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 107§ 3 k.p.a. a wydane decyzje odpowiadają prawu. Będące przedmiotem kontroli Sądu postępowanie w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków toczyło się w ramach wyznaczonych przez art. 24 ust. 2b pgik, zgodnie z którym, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Stosownie do art. 24 ust. 2c pgik, odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Z istoty przepisów, zawartych w pgik, w tym art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 2 pgik wynika podstawowa zasada, że rolą ewidencji gruntów i budynków jest przede wszystkim rejestrowanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach, nie rozstrzyga natomiast sporów o prawo. Wpisy mają charakter deklaratoryjny. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny stwierdzony dokumentami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13 - te i pozostałe orzeczenia dostępne w bazie CBOSA – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków polega na zastąpieniu danych nieaktualnych nowymi danymi, przedstawiającymi stan aktualny. W orzecznictwie przyjmuje się również jednolicie, że na wniosek strony można wprowadzać do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych już nieaktualnych, gdy konieczność wprowadzenia zmian wynika z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest bowiem dopuszczalne dokonywanie w trybie aktualizacji zmian, które odnosiłyby się do stanu już nieaktualnego (zob. wyrok WSA w Lublinie o sygn. III SA/Lu 349/24 – dost. baza CBOSA). W realiach niniejszej sprawy należy podkreślić, że co do zasady, samo zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej albo bez wykazania stosownym dokumentem podstawy do wprowadzenia tych zmian prowadzi do odmowy ich dokonania (zob. wyroki: WSA w Krakowie z 14 maja 2019 r., III SA/Kr 167/19, WSA w Białymstoku z 6 października 2015 r., II Sa/BK 467/15, CBOSA). Pochodny charakter informacji znajdujących się w ewidencji w stosunku do źródeł tych informacji wymienionych w art. 24 ust. 2b pgik oznacza, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny. Można to osiągnąć wyłącznie przez dokonywanie ich rejestracji w sposób przewidziany w ustawie i rozporządzeniu. Obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości. Organ ewidencyjny jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów. Nie jest on natomiast uprawniony do rozstrzygania sporów dotyczących tego, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, jeśli nie jest to możliwe do ustalenia na podstawie przedłożonych dokumentów. Oczywistym też jest, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie może być więc rozumiana jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1588/22, CBOSA). Skarżąca w niniejszej sprawie domagała się zwrotu i odszkodowania dawnych parcel gruntowych, gdyż jak twierdziła, należą do jej rodziny. Prowadząc postępowanie Starosta w pierwszej kolejności dokonał określenia przedmiotu postępowania. Starosta przeprowadził gruntowną synchronizację i ustalił, że 21 parcel gruntowych wymienionych we wniosku inicjującym postępowanie odpowiada obecnie łącznie 58 działkom ewidencyjnym, przy czym w przypadku 53 działek mają one uregulowany stan prawny. W tym zakresie Starosta po pierwsze dokonał wyczerpujących ustaleń dotyczących po pierwsze synchronizacji dawnych parcel gruntowych z granicami obecnie istniejących działek ewidencyjnych z powołaniem się na konkretne materiały zasobu, z których wynika synchronizacja terenowa. Po drugie względem działek, które mają uregulowany stan prawny Starosta dokonał wyczerpujących ustaleń, które znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji I instancji i są poparte obszernym materiałem dowodowym. Starosta przedstawił szczegółowo w odniesieniu do każdej z 53 działek stan prawny decydujący o uregulowanym stanie właścicielskim. Starosta zidentyfikował aktualnych właścicieli działek w oparciu o urządzoną księgę wieczystą jak również ustalał, czy nabycie własności danej działki wynikało z wydania aktu własności ziemi (zidentyfikowanego w toku postępowania) czy też ze spadkobrania (z ustaleniem konkretnego postanowienia w przedmiocie nabycia spadku), ewentualnie ze Zbioru Dokumentów (również znajdujących się w aktach postępowania). Starosta w sposób nie budzący wątpliwości ustalił, które to ustalenia znajdują odzwierciedlenie w obszernym materiale dowodowym, że stan prawny 53 działek jest uregulowany tzn. mają one konkretnych ujawnionych właścicieli. Z tego powodu względem tych 53 działek nie było możliwe dokonanie aktualizacji ewidencji w kierunku postulowanym przez Skarżącą – tj. poprzez dokonanie zmian podmiotowych i zwrot na jej rzecz ww. działek. Nie budzi wątpliwości, że postępowanie aktualizacyjne nie może prowadzić do zmian własnościowych w sposób sprzeczny z treścią dokumentów stwierdzających prawo własności do danej nieruchomości. Organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania sporów dotyczących zakresu współwłasności do nieruchomości, a jedynie do rejestrowania stanu wynikającego z dokumentów. Wobec ustalenia, że 53 działki mają uregulowany stan prawny Starosta w pkt I swej decyzji a następnie Organ II instancji, prawidłowo orzekły o odmowie aktualizacji wpisów podmiotowych w zakresie wymienionych tam 52 działek ewidencyjnych, powstałych z dawnych parcel gruntowych. W przypadku jednej z działek o nr [...] zachodziła konieczność umorzenia postępowania, o czym poniżej. Należy przypomnieć, że wpis w ewidencji ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji na podstawie: a) przepisów prawa b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ( art. 24 ust. 2b pgik). Techniczny charakter ewidencji powoduje, że to nie ewidencja kształtuje określony stan prawny, lecz dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie znajduje swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą więc tworzyć stanu prawnego, lecz jedynie odzwierciadlają w prowadzonych ewidencjach stan prawny (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2023 r., I OSK 270/22 – dost. baza CBOSA). Prawidłowo orzeczono również o umorzeniu postępowania w zakresie działek o nr [...] i [...], gdyż kwestia aktualizacji tych wpisów była przedmiotem rozstrzygania w innym postępowaniu. Sprawa dotycząca aktualizacji wpisów dotyczących ww. działek została rozstrzygnięcia najpierw decyzją Starosty [...] z [...] czerwca 2023 r. nr [...] a następnie decyzją PWINGiK z [...] września 2023 r. nr [...], zaś skarga na decyzję organu odwoławczego została oddalona wyrokiem WSA w Rzeszowie z 10 kwietnia 2024 r., o sygn. II SA/ Rz 1760/23. Prawidłowo orzeczono również o aktualizacji wpisu w zakresie dotyczącym działki o nr [...]. W pierwszej kolejności ustalono, że działka nr [...] wedle wpisów istniejących przed wydaniem kontrolowanych rozstrzygnięć, pozostawała we władaniu Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]. W związku z ustaleniem przez Starostę, że działka nr [...] powstała z części parceli gruntowej nr [...], objętej [...], zlecono wykonanie dokumentacji geodezyjnej w celu wyodrębnienia z działki nr [...] działki odpowiadającej części dawnej parceli gruntowej nr [...]. W wyniku prac wydzielono działkę nr [...] odpowiadającą części pgr [...] oraz działkę nr [...] pozostającą we władaniu. W tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia egib, działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu ewidencyjnego, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą granic działek ewidencyjnych. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, jednorodność gruntu oznacza, że obszar stanowi przedmiot prawa własności tej samej osoby lub współwłasności tych samych osób (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 listopada 2010 r., III SA/Kr 509/09, publ. w bazie CBOSA – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazuje się w orzecznictwie, utrata przez działkę ewidencyjną jej jednorodności prawnej, a zatem przynależności do tego samego właściciela, musi prowadzić do aktualizacji ewidencji przez wydzielenie z niej działek ewidencyjnych, odpowiadających stanowi prawnemu z punktu widzenia kryterium jednorodności prawnej (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2005 r., II SA/Kr 2499/03, publ. Baza CBOS, zob. również wyrok WSA w Krakowie z 5.03.2013 r., III SA/Kr 1061/12, LEX nr 1305787). W niniejszej sprawie ustalono, że działka nr [...] nie spełnia wymogu jednorodności prawnej, gdyż część z niej objęta jest prawem współwłasności Skarżącej co wiązało się z koniecznością wydzielenia z niej działek jednorodnych pod względem prawym. Tak też postąpił Organ I instancji wydzielając działkę nr [...] odpowiadającą części pgr [...] oraz działkę nr [...] pozostającą we władaniu. W przypadku działki nr [...] dokonano aktualizacji poprzez wpisanie jako współwłaściciela w udziale ½ części J. C. c. J. i Z. na podstawie [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].07.1997 r. [...], a także jako współwładającego w udziale ½ części - podmiot nieustalony. Wpisanie Skarżącej jako współwłaścicielki w udziale ½ części Sąd ocenił jako prawidłowe, znajdujące oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ustalono bowiem na podstawie zaświadczenia Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2020 r., że w zbiorze dokumentów [...], prowadzonym dla nieruchomości położonych w K., składającej się z pbud. [...] i pgr [...] ujawniono prawo współwłasności Z. C. (matki J. C.) w udziale 49/104 części oraz K. S. w 3/104 częściach. Ponadto w ww. zaświadczeniu widnieje wpis o niezgodności treści tego zbioru dokumentów z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. W oparciu o ww. zapis ustalono, że prawo własności nieruchomości nim objętej w udziale 3/104 części w miejsce K. S. zostało ujawnione na rzecz Z. C. c. E. i T. (na podstawie umowy darowizny z daty [...] dnia [...] maja 1963 r., Nr Rep. [...]). W oparciu o powyższe ustalono, że Skarżąca posiadała prawo współwłasności do nieruchomości, obejmującej ww. parcele w udziale 52/104 części. Prawidłowo więc dokonano aktualizacji poprzez wpisanie na rzecz Skarżącej udziału we współwłasności w ½ części. Ustalenie zasięgu prawa własności Skarżącej w większym udziale niż wynika z faktu następstwa prawnego po Z. C. - podanego w ww. zbiorze dokumentów byłoby możliwe po uzyskaniu potwierdzenia tego faktu stosownym orzeczeniem sądowym. Tego rodzaju dokumentu Skarżąca nie przedstawiła. Nie został on również ujawniony w toku postępowania mimo gruntownych ustaleń faktycznych. Stan prawny pozostałego udziału we współwłasności ww. nieruchomości jest nieustalony. Z tego też powodu wpisanie jako współwładającego w ½ części podmiotu nieustalonego znajduje oparcie w treści art. 20 ust. 2 pkt 1 lit b pgik Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wraz z decyzją Organu I instancji odpowiadają prawu. Sąd nie dopatrzył się uchybień przepisom postępowania jak również prawa materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku Skarżącej powiodło się wykazanie udziału w ½ części do parcel gruntowych wskazanych w [...]. Mimo obszernego postępowania dowodowego nie wykazano, by Skarżącej przysługiwało prawo własności, czy też współwłasności do pozostałych działek, wynikających z treści wniosku. Z tego też powodu Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.