II SA/Rz 877/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-10-22
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, biorąc pod uwagę jej sytuację majątkową i rodzinną?Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości, ponieważ jej sytuacja majątkowa i rodzinna, w tym niskie dochody, wysokie wydatki na leczenie i rehabilitację, a także brak podstawowego wyposażenia mieszkania, uniemożliwiają jej poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Spełnione zostały przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Skarżąca wraz z mężem utrzymuje się z łącznych dochodów w wysokości 1654 zł brutto, które muszą wystarczyć na utrzymanie dwuosobowej rodziny. Rodzina ponosi znaczące wydatki na leki (400 zł miesięcznie) i rehabilitację (300 zł miesięcznie), a także opłaca rachunki. Mimo posiadania nieruchomości, nie jest ona wykorzystywana rolniczo ze względu na stan zdrowia członków rodziny.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
22.10.2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 22.10.2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej na postanowienie, Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2012 r., nr [...], o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, -postanawia- zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości.
Skarżąca E. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA w Rzeszowie) o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. II SA/Rz 877/12 wszczętej ze skargi E. S. na postanowienie SKO stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Sprawa o podanej sygnaturze nie została zakończona do chwili obecnej wyrokiem Sądu.
Na obecnym etapie postępowania sądowo - administracyjnego skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Pozostałe prawdopodobne ciężary fiskalne mogą wiązać się z wpisem od środków odwoławczych oraz wynagrodzeniem za sporządzenie środków odwoławczych pobieranym przez fachowego pełnomocnika (tj. radcę prawnego lub adwokata).
Stwierdzono, co następuje :
W pierwszej kolejności wypada zauważyć, iż wniosek rozpoznawany w niniejszej sprawie dotyczy jednej z instytucji składających się na prawo pomocy - zwolnienia od kosztów. Według art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 270; zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść opłat i wydatków sądowych bez uszczerbku na swym utrzymaniu oraz utrzymaniu pozostałych osób tworzących gospodarstwo domowe.
Złożone we wniosku oświadczenia strony skarżącej E. S. nie budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistością. Dlatego też istnieją podstawy do rozpoznania jej żądania w sposób merytoryczny, poprzez odniesienie opisanej we wniosku sytuacji majątkowej i rodzinnej do warunków uzyskania prawa pomocy w częściowym zakresie tego prawa, tj. do treści unormowania art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Jak już wspomniano wyżej, E. S. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Według treści wniosku, wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymuje się z dochodów o łącznej wysokości 1654 zł brutto. Na ten dochód składa się renta i zasiłek pielęgnacyjny E. S. oraz renta K. S. w wysokości 999 zł. Podane kwoty muszą wystarczyć do utrzymania dwuosobowej rodziny. Znaczące wydatki rodziny S. wynikają z potrzeby zakupu leków oraz niezbędnych wizyt lekarskich. Na zakup niezbędnych medykamentów strona wydaje 400 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni ponosi także koszty przejazdu na zabiegi rehabilitacyjne w wysokości 30 zł, dziesięć razy w ciągu miesiąca. Na zły stan zdrowia cierpi także mąż skarżącej – K. S. Z jego renty opłacane są rachunki za gaz, elektryczność oraz telefon. Ponieważ strona porusza się z trudnością, większość spraw zmuszona jest załatwiać przez telefon, co powoduje zwiększenie związanych z tym wydatków. E. S. oraz K. S. zamieszkują we własnym domu, jednakże bez elementarnego wyposażenia w postaci łazienki czy bieżącej wody. Według oświadczenia strony brak wystarczających dochodów powoduje, że rodzina nie jest w stanie zakupić niezbędnej żywności. Brat męża udziela rodzinie S. pomocy w postaci żywności. Skarżąca posiada nieruchomość o pow. 82 a lecz jej zdaniem są to nieużytki bo ze względu na stan zdrowia członkowie gospodarstwa nie mogą tej nieruchomości wykorzystywać w sposób rolniczy.
W świetle stwierdzonych w toku postępowania wyjaśniającego okoliczności należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie będzie w stanie z własnego majątku pokryć kosztów sądowych (opłat i wydatków). Wypada podkreślić, iż znaczną część swych dochodów rodzina S. zmuszona jest przeznaczać na zakup niezbędnych lekarstw oraz wizyty u lekarzy specjalistów. Pokrycie kosztów postępowania w sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca, skutkowałoby nieakceptowanym przez ustawodawcę obniżeniem poziomu życia rodziny. Kwota łącznych dochodów dwuosobowego gospodarstwa oscyluje na poziomie wysokości wynagrodzenia minimalnego. Dochody te przy obecnym poziomie cen za usługi i dobra o charakterze podstawowym trudno uznać za wystarczające do pokrycia wpisu sądowego i jednocześnie pozostałych wiążących się ze sprawą ciężarów finansowych. Dlatego nie można oczekiwać od skarżącej, że będzie w stanie z tej kwoty wygospodarować na potrzeby postępowania sądowego wpis sądowy, czyli 100 zł oraz pozostałe ewentualne koszty i opłaty sądowe.
Wobec zobrazowanych wyżej okoliczności zostały spełnione przez stronę przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W analogiczny sposób sytuację majątkową strony E. S. ocenił WSA w postanowieniu z 16 marca 2006 r., sygn. II SA/Rz 1114/05, a także w postanowieniu z 3 grudnia 2009 r., sygn. II SO/Rz 7/09.
Z przedstawionych przyczyn orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło