II SA/Rz 878/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-12-07

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Anna Bembenek, Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, oparte na art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, może zostać wydane bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i jednoznacznego uzasadnienia wskazującego na konkretne zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, oparte na art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, zostało wydane przedwcześnie i bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy nie wykazały w sposób przekonujący, na czym opierają wnioskowanie o istniejącym zagrożeniu dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska, co narusza zasady postępowania wyjaśniającego określone w art. 7, 77 i 80 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący T.W. złożył skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) w Rzeszowie, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Rzeszowie o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych w budynku gospodarczym. PINB wstrzymał roboty, wskazując na zagrożenie dla życia, bezpieczeństwa ludzi lub mienia. T.W. zarzucił, że roboty były prowadzone na podstawie zgłoszenia, nie stanowiły zagrożenia i że postanowienie zostało wydane przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz z naruszeniem terminów rozpoznania zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie SO (del.) Anna Bembenek WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T. W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [..] maja 2010 r., NB-[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowił wstrzymać roboty budowlane prowadzone w istniejącym budynku gospodarczym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] położonej w R. przy ul. S. Postanowienie zostało skierowane do inwestora T.W. W podstawie prawnej organ I instancji wskazał art. 123, art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) dalej: k.p.a. oraz art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156, z 2006 r., poz. 1118 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że potrzeba wstrzymania robót budowlanych wynikała z faktu, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [..] maja 2010 r. organ nadzoru budowlanego stwierdził stan budynku i prowadzonych w nim robót w sposób zagrażający życiu, bezpieczeństwu ludzi lub mienia. W ocenie organu I instancji użyte materiały i sposób prowadzenia robót uzasadniały podejrzenie zagrożenia tych dóbr. Na postanowienie zażalenie złożył T.W. Zaskarżając to rozstrzygnięcie wskazał, że roboty remontowe w budynku gospodarczym prowadził na podstawie zgłoszenia, od którego nie zgłoszono sprzeciwu. Ich zakres obejmuje wymianę pokrycia dachowego i konstrukcji dachu bez zmiany parametrów technicznych. Z tego powodu nie widzi podstaw do wstrzymania prowadzenia robót i nakładania obowiązku sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej. Postanowieniem z dnia [..] lipca 2010 r., OA.[...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: PWINB w R. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [..] maja 2010 r. PWINB w R. podzielił argumentację organu I instancji, zwłaszcza uznał, że istniały podstawy do przyjęcia domniemania, że zakres i sposób prowadzonych robót nie może zagrażać bezpieczeństwu ludzi i mienia. Z rozstrzygnięciem PWINB w R. nie zgodził się T.W. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący zaskarżył postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wydanie postanowienia w dniu [..] maja 2010 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nastąpiło przedwcześnie, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do charakteru prowadzonych robót, które zostały nim wstrzymane. Zdaniem skarżącego bezpodstawny jest zarzut, że wstrzymanie robót było podyktowane istnieniem zagrożenia dla bezpieczeństwa osób i mienia, skoro w czasie dwukrotnej kontroli na placu budowy inspektorzy nie stwierdzili takich okoliczności i nie postawili zarzutu, że roboty prowadzone są z uchybieniem sztuki budowlanej. Skarżący wskazał, że rozpoznanie zażalenia nastąpiło z uchybieniem ustawowych terminów. Wskazując powyższe zarzuty skarżący stwierdził, że skarga jest zasadna, zatem postanowienie powinno zostać uchylone. Równocześnie skarżący zażądał zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę PWINB w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie wskazując argumentację jak w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem określone środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawami prawnymi, ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga T.W. zasługuje na uwzględnienie. Zgodzić należy się ze skarżącym, że postanowienie PWINB w R. zostało wydane przedwcześnie, a więc bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Art. 50 ust. 1 prawa budowlanego daje podstawę do wydania postanowienia wstrzymującego roboty budowlane jeżeli zachodzą warunki określone w tym przepisie w pkt 1-4. W podstawie prawnej skarżonego postanowienia organy wskazały art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 3. Zdaniem Sądu takie określenie podstawy prawnej wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które wskazywałoby, że dyspozycja tego przepisu została spełniona. Zauważyć należy, że w pkt 2 i pkt 3 art. 50 ust. 1 prawa budowlanego wskazano różne sytuacje faktyczne, przy czym ustawa traktuje je w sposób alternatywny. Zatem postanowienie wstrzymujące roboty budowlane powinno jednoznacznie wskazywać, jaka jest podstawa prawna takiego działania oraz uzasadniać potrzebę wstrzymania ze względu na ustalenie określonych okoliczności. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji powołując obie podstawy wstrzymania w zasadzie ich nie uzasadnia. Z treści uzasadnienia postanowienia organów obu instancji wynika, że faktyczną podstawą wstrzymania było prowadzenie robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska. Przywołanie tych okoliczności jako podstawy działania wymagało wskazania, że takie zagrożenia istnieją lub są wysoce prawdopodobne. Zdaniem Sądu organy nie wskazały, na czym opierają wnioskowanie o istniejącym zagrożeniu. Faktu takiego nie potwierdzają zgromadzone w sprawie dowody, a wnioski logiczne przeczą przyjętemu przez nie założeniu. Dla Sądu rzeczą oczywistą pozostaje, że zmiana pokrycia dachowego z dachówki cementowej na blachę przy zachowaniu przekrojów poprzecznych konstrukcji dachowej zwiększa, a nie zmniejsza bezpieczeństwo. Dlaczego organy doszły do innych wniosków trudno ocenić, bo uzasadnienie nie zawiera w tym zakresie przekonującego stanowiska. Stwierdzenie, że sposób prowadzenia robót przez skarżącego zagrażał bezpieczeństwu ludzi i mienia było działaniem poza prawem dopuszczony zakres wyznaczony art. 50 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Brak przekonującego uzasadnienia przyjętego stanowiska musi prowadzić do wniosku, że skarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały w stanie faktycznym, który nie spełnia warunków określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło