II SA/Rz 878/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi W. R. i E. R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr OA.7721.17.4.2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki – skargę oddala – II SA/Rz 878/25 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi E.R. i W.R. jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm. – dalej "P.b.") decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (zwany dalej: "PWINB") z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr OA.7721.17.4.2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Decyzja ta wydana została w następującym stanie sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prowadził postępowanie w sprawie legalności istnienia i prawidłowości wykonania gnojownika o wymiarach 5,30 x 4,40 m usytuowanego przy budynku gospodarczo-inwentarskim położonego na działce nr ewid. [...] w R. PINB ustalił, że na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości R. będących własnością E. i W.R. znajduje się budynek gospodarczo-inwentarski (z przybudówką od strony północnej objętej odrębnym postępowaniem) oraz z gnojownikiem. Budynek usytuowany jest w granicy z działkami od strony wschodniej nr ewid. [...] i [...], a od strony południowej z działkami nr ewid. [...] i [...]. Zgodnie z informacją uzyskaną od E.R., obecnej współwłaścicielki, budynek został wybudowany około 1975 r. Inwestor nie posiada projektu budowlanego ani pozwolenia na budowę. Z informacji uzyskanej przez organ od Urzędu Miasta i Gminy w [...] zawartych w piśmie z 3 stycznia 2024 r. (GP.6740.236.2023) wynika, że w rejestrze wydanych pozwoleń na budowę figuruje pozwolenie na budowę nr UMG.421/w/180/84 z dnia 8 listopada 1984 r. wydane dla M.P. (ojca E.R.) dotyczące budowy budynku inwentarsko-składowego. Udostępnienie kopii pozwolenia nie jest możliwe, gdyż dokumenty zostały zniszczone przez powódź w czerwcu 2009 r. Z uwagi na powyższe nie jest możliwa ocena czy ww. pozwolenie na budowę obejmowało również przedmiotowy gnojownik. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego PINB ustalił i dał wiarę oświadczeniu obecnej właścicielki gnojownika, która wskazała rok budowy na ok. 1975 oraz oświadczeniu świadków zeznających pod odpowiedzialnością karną tj. J.P. oraz M.Z., którzy wskazali, że gnojownik powstał około 40 lat temu, niewiele po wybudowaniu budynku gospodarczo-inwentarskiego do którego gnojownik przylega. Powyższe zeznania potwierdzają zdjęcia lotnicze z roku 1987 oraz 1997, uzyskane w ramach prowadzonego postępowania przed PWINB w sprawie budowy budynku gospodarczo-inwentarskiego. Ustalono również, że działki nr ewid. [...], [...] położone w R. – P., leżą na obszarze miasta R., nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. PINB uznał zatem, że przedmiotowy gnojownik powstał przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. w sposób samowolny. Na jego budowę wymagane było pozwolenie na budowę (zgodnie z § 44 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48). Organ powiatowy uznał, że w stosunku do urządzeń budowlanych nawet jeśli ich budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie ma zastosowania tryb z art. 48 P.b. z 1994 r. ani z art. 37-40 P.b. z 1974 r. Do urządzeń budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. stosuje się art. 50- 51 w/w ustawy. Wobec powyższego PINB w [....] uznając przedmiotowy gnojownik jako urządzenie budowlane, decyzją z dnia 11 marca 2025 r. nr PINB.5140.1.1.2024 nałożył na E.R. i W.R., obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na uszczelnieniu ścian i dna gnojownika przy budynku gospodarczo-inwentarskim na działce ewid. [...] położonej w R. w terminie do dnia 30 września 2025 r. Organ wskazał, że nakazanie wykonania robót budowlanych jest konieczne do stwierdzenia legalności i prawidłowości wykonania gnojownika, aby nie stanowił zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników budynku i osób trzecich. Odwołanie od tej decyzji złożyła B.K. Wyjaśniła, że przedmiotowy gnojownik został zaznaczony na mapie do celów projektowych z 28 listopada 2006 r., gdzie projektowano przyłącz kanalizacji sanitarnej na działce [...] przebiegającej przez działkę [...], a właściciele działki [...] podłączyli się do kanalizacji wybudowanej na jej działce [...]. Został on zaznaczony wbrew przepisom prawa budowlanego - 4 m od granicy działki. Podała, że poinformowano ją, że nastąpiła pomyłka, która gdy wybrała mapę inwentaryzacyjną z 2023 r. a później mapę zasadniczą okazała się faktem a nie pomyłką. W trakcie postępowania administracyjnego dołączono operat [...], który został wykonany dla uwiarygodnienia gnojownika. Mapa do celów projektowych z 28 listopada 2006 r., która została przebita z jej mapy do celów projektowych wykonanej na potrzeby budowy domu, nie posiada urzędowej klauzuli. Uważa, że mapa zasadnicza nie służy do projektowania, a w sposób niechlujny zaznaczono gnojownik małym prostokątem. Odległości do budynku mieszkalnego na działce [...] są zaznaczone nie od gnojownika a od budynku gospodarczo-inwentarskiego oraz zaprojektowany jest częściowo na jej działce. Skarżąca podniosła także, że pozwolenie na budowę budynku gospodarczo-inwentarskiego nr [...] z 8 listopada 1984 r. nie dotyczy ww. budynku, granice działek [...] i [...] przebiegały inaczej, numery ewidencyjne działek są zmienione, pozostał tylko nr ewid. [...], żeby ukryć podział nieruchomości i przejęcie przebiegu działek, dołączone dokumenty z przeprowadzonej kontroli z 14 listopada 2023 r. gdzie w budynku od strony południowej i wschodniej były okienka. Skarżąca podała również, że warunki techniczno-budowlane dotyczą aktualnego stanu, a na obecną chwilę okienka są zamurowane, przy legalizacji uproszczonej czy też naprawczej muszą być zachowane odległości od granic z działką sąsiednią, aby były spełnione warunki techniczno-budowlane. Jej zdaniem zdjęcie z 1987 r., na którym widać "rzekomo" ww. budynek jest fałszywe, gdyż w tym roku granica przebiegała inaczej, a na zdjęciu widać obok domu mieszkalnego prostokąt częściowo z białą plamą. Według niej jest to znajdujący się stary budynek gospodarczy posadowiony od strony południowej z działką [...]. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 r. PWINB w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i jednocześnie nakazał E.R. i W.R. rozbiórkę gnojownika o wymiarach 5,30 x 4,40 m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w R. Organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja wymaga zreformowania w zakresie nałożonego obowiązku. PWINB wyjaśnił, że organ powiatowy uznał, że przedmiotowy gnojownik powstał przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w sposób samowolny. Na jego budowę wymagane było pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nawet w myśl obowiązujących obecnie przepisów budowa płyt do składowania obornika, jako urządzeń związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, wymaga zgłoszenia – art. 29 ust. 1 pkt 29 ppkt a) P.b. Przedmiotowy gnojownik jest urządzeniem budowlanym – art. 3 pkt 9 P.b. Budowa urządzenia budowlanego bez zgłoszenia tych robót mieści się w hipotezie normy zawartej w art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., która obejmuje roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale nie polegające na budowaniu obiektu budowlanego. Jest to, przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., umożliwiający uruchomienie trybu postępowania na podstawie art. 51 tej ustawy. PWINB wyjaśnił, że w stosunku do urządzeń budowlanych nawet jeśli ich budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie ma zastosowania tryb z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. ani art. 37-40 Prawa budowlanego z 1974 r. Do urządzeń budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. stosuje się art. 50-51 w/w ustawy. Organ wskazał, że przedmiotowy gnojownik jako urządzenie budowlane rozpatrywane jest w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego z 1994 r. Wyjaśnił, że nie zachodzi potrzeba wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w myśl art. 50 ww. ustawy, gdyż roboty budowlane polegające na budowie przedmiotowego budynku zostały zakończone i obiekt został zaużytkowany (art. 51 ust. 7 P.b.). Organ nadzoru budowlanego winien sprawdzić czy roboty budowlane wykonywane są w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b.) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.). Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że gnojownik narusza przepisy warunków technicznych, gdyż zarówno w przepisach obowiązujących w dacie budowy jak i obecnie płyty do składowania obornika powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne. Wskazał natomiast, że organ powiatowy nie przeanalizował pozostałych przepisów dotyczących gnojowników. Organ przytoczył treść obowiązującego w dacie budowy gnojownika § 56 ust. 1 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB. 1966.10.44 /w zw. z Dz. U.1966.26.157/) w zakresie odległości zbiorników do gromadzenia nieczystości płynnych. W pkt 2) wskazano, że odległość powinna wynosić co najmniej od drogi publicznej i od granicy nieruchomości – 7,5 m, licząc od najbliższej krawędzi ściany zbiornika. Wyjątkiem od ww. wymogów jest § 56 ust. 6 ww. zarządzenia zgodnie, z którym w razie gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną odległości określone w ust. 1 pkt 1 i 3 lub odpowiednio w ust. 4 doły zbiorcze i doły ustępowe mogą być położone przy granicy nieruchomości, a gnojowniki, doły kompostowe itp. zbiorniki na ścieki - przy granicy nieruchomości, jeżeli będą przylegać do podobnych zbiorników po przeciwnej stronie granicy oraz co najmniej 1 m od granicy nieruchomości, jeśli mają być wolnostojące, co w niniejszej sprawie nie występuje. PWINB wskazał, że zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. 2023 r., poz. 297) odległości otwartych zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, otwartych zbiorników na nawozy naturalne płynne oraz płyt do przechowywania nawozów naturalnych stałych powinny wynosić co najmniej: pkt 6) 4 m od granicy działki sąsiedniej. W ocenie organu odwoławczego uwzględniając przepisy obowiązujące zarówno w dacie budowy jak i obecnie, przedmiotowy gnojownik nie spełnia warunków zawartych w ww. przepisach, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Płyta nie posiada szczelnych ścian, a sam gnojownik usytuowany jest w granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...]. Doprowadzenie go do stanu zgodnego z przepisami przez skrócenie płyty nie jest możliwe, gdyż gnojownik posiadałby wymiary zaledwie 5,30 x 0,30 m. Zdaniem PWINB samo usunięcie nieszczelności nakazane przez organ I instancji nie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem przedmiotowego gnojownika, gdyż niezgodność lokalizacji gnojownika z przepisami jest nieusuwalna. Przedmiotowy gnojownik zlokalizowany jest w granicy z działką sąsiednią Doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem, przez zachowanie określonych wyżej odległości jest niemożliwe. W § 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 15.02.2023 r. ustawodawca dopuścił możliwość sytuowania płyt do składowania obornika w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej lub na granicy działek, ale jedynie w przypadku, gdy będą one przylegać do tego samego rodzaju budowli rolniczych na działce sąsiedniej, co w niniejszej sprawi nie występuje. PWINB wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego do rozstrzygnięcia sprawy legalności wybudowanego gnojownika ma zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. z dnia 7 lipca 1994 r., nie zaś art. 51 ust. 1 pkt. 2 jak uczynił to organ powiatowy. Zasadnym jest nałożenie obowiązku rozbiórki przedmiotowego gnojownika, gdyż nałożenie obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji nie spowoduje usunięcie niezgodności tego gnojownika z prawem. Organ odwoławczy uznał także, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie przez PINB jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia a przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ powiatowy spowodowałoby niepotrzebne przeciąganie postępowania administracyjnego. W związku z powyższym organ odwoławczy zreformował zaskarżoną decyzję odnośnie nałożonego obowiązku i nakazanie rozbiórki gnojownika. Skargę na powyżej opisaną decyzję złożyli E.R. i W.R. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 80 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że w wyniku zniszczenia kopii dokumentu - pozwolenia na budowę - dokument taki nie posiada mocy prawnej, pomimo, że w rejestrze wydanych pozwoleń na budowę Urzędu Miasta i Gminy [...] widnieje pozwolenie [...], które potwierdza legalność budowy; - art. 81a k.p.a. poprzez brak jego zastosowania w przypadku, gdy - jak twierdzi organ brak jest dokumentu, który figuruje w rejestrze, a co za tym idzie pozostają niedające się usunąć wątpliwości - powinny one być rozstrzygnięte na korzyść strony. Skarżący wyjaśnili, że są w posiadaniu projektu typowego o nr [...] z dnia 8 listopada 1984 r. dotyczącego budynku inwentarsko - składowego dla krów, tuczników i drobiu ściółkowego z poddaszem użytkowym, który stanowi załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę. W projekcie tym uwzględniony został również sporny gnojownik. Został on wyraźnie zakreślony w projekcie, który stanowi, że komplet dokumentacji stanowi sam budynek, zbiornik oraz gnojownia. Organ przyjął na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, że gnojownik w momencie jego wybudowania był niezgodny z obowiązującymi w tamtym czasie przepisami prawa. Nie jest to prawdą, bowiem jeżeliby tak było to ojciec skarżącej nie otrzymałby decyzji zezwalającej na budowę. Skoro organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę uznał, że jest on zgodny z przepisami obowiązującymi w tamtym czasie, to budynek inwentarsko - składowy wraz z gnojownikiem nie powinien podlegać rozbiórce. W odpowiedzi na skargę PWINB w Rzeszowie wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że przedłożony wraz ze skargą projekt budowlany budynku gospodarczo-inwentarskiego zlokalizowanego na działce ewid. [...] położonej w R. zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 8 listopada 1984 r. nie wpłynął na rozstrzygnięcie. Lokalizacja gnojownika nie spełnia warunków techniczno-budowlanych zarówno w dacie budowy jak i obecnie. Zastosowany tryb postępowania art. 50-51 P.b. dotyczy zarówno postępowania w przypadku samowoli budowlanej urządzenia budowlanego jak i niezgodności z przepisami. Organ zwrócił także uwagę, że w przedmiotowej sprawie zapadły uprzednio rozstrzygnięcia: PINB w R. decyzją z dnia 10 grudnia 2024 r. znak: PINB.5140.1.1.2024 nałożył na E. i W.R., obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na uszczelnieniu ścian dna gnojownika przy budynku gospodarczo - inwentarskim na działce nr ewid. [...] położonej w R., w terminie do dnia 31 maja 2025 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania B.K. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 stycznia 2025 r. nr OA.7721.17.1.2025 uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie B.K. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia 28 stycznia 2025 r. Obecnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzi postępowanie nieważnościowe w związku z ww. wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził wymienionych wyżej wad i uchybień. Ustalenia faktyczne w prowadzonym przez organy nadzoru budowalnego postepowaniu zostały dokonane prawidłowo i nie budzą wątpliwości – będący przedmiotem tego postępowania gnojownik przylega do budynku gospodarczo – inwentarskiego na działce nr [...] w R. i został wybudowany około 1975 r., a zatem przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418, ze zm. - "P.b."). Na jego budowę zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) i § 44 ust. 1 pkt 4 lit. d) rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm., dalej jako "rozp. z 1975") wymagane było pozwolenie na budowę jako na "wykonanie inwestycji budowlanych mogących wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich". Prawidłowo też organy przyjęły, że skarżący nie legitymują się stosownym pozwoleniem na budowę wydanym dla ówczesnego inwestora - ojca skarżącej E.R. – M.P., który uzyskał w dniu 8.11.1984 r. pozwolenie na budowę budynku inwentarsko-składowego, do którego został następnie dobudowany gnojownik. Tego faktu nie zmienia podnoszona w skardze argumentacja, "że pozwolenie na budowę (które zaginęło lub uległo zniszczeniu) obejmowało również gnojownik, a budynek został wybudowany na podstawie projektu typowego [...] o nazwie "budynek inwentarsko-składowy dla krów, tuczników i drobiu ściółkowy z poddaszem użytkowym", w którym uwzględniony został tez gnojownik, bowiem do skargi załączony został projekt gotowy [...], stanowiący załącznik do decyzji nr 421/w/180/84, na okładce którego znajduje się adnotacja, że komplet dokumentacji stanowi: [...]-budynek, [...]-zbiornik i [...]-gnojownia. Nie dołączono projektu [...], ponadto na załączniku znajduje się ręcznie nadpisana uwaga, że "projekt przystosowano do warunków miejscowych", wraz z podpisem pracownika organu oraz ręcznie nadpisane nazwisko "P.M." obok przekreślonego innego nazwiska. Te okoliczności, przy braku odnalezienia pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, który uwzględniałby przedmiotowy gnojownik, wskazują na prawidłowe przyjęcie przez organy, że skarżący nie legitymują się stosownym pozwoleniem na budowę. Prawidłowo też organy zakwalifikowały przedmiot postępowania jako urządzenie budowlane zdefiniowane w art. 3 pkt 9 P.b. jako urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W tym wypadku gnojownik zapewnia możliwość użytkowania budynku gospodarczo-inwentarskiego zgodnie z jego przeznaczeniem. Trafnie też zastosowany został tryb naprawczy z art. 50-51 P.b. i obszernie omówiony w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, co zwalnia Sąd z konieczności argumentacji w tym zakresie. Konsekwencje zastosowania tego trybu prawidłowo natomiast przyjął organ II instancji, co obligowało go do wydania decyzji reformatoryjnej i orzeczenie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. - Art. 51 P.b. ust. 1 P.b. stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przewidzianego w art. 50 ust. 2 (którego w stosunku do prac już wykonanych nie stosuje się), organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: - nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo - nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Trzecie z wymienionych w tym przepisie rozstrzygnięć nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, bowiem dotyczy istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji ó pozwoleniu na budowę. Konstrukcja prawna tego przepisu skłania do stwierdzenia, że organ nadzoru budowlanego rozpatrując sprawę w ww. trybie winien rozważyć w pierwszej kolejności czy istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Jeżeli istnieje taka możliwość, wówczas postępowanie legalizacyjne ma charakter dwuetapowy. W pierwszej kolejności organ wydaje decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, stanowiący podstawę do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wydanie takiej decyzji winno być poprzedzone ustaleniami faktycznymi, co do możliwości zalegalizowania samowoli (por. Prawo Budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2009, str. 556-556, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r., lI OSK 510/08, wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r., II OSK 1483/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 maja 2011 r., II SA/Po 177/11. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 grudnia 2011 r., II SA/Łd 926/11. W rozpoznawanej spawie organ l instancji uznał, że do stwierdzenia legalności i prawidłowości wykonania gnojownika, konieczne jest, aby nie stanowił on zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników budynku i osób trzecich i w tym celu nałożył na skarżących obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na uszczelnieniu ścian i dna gnojownika. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że gnojownik narusza przepisy warunków technicznych, gdyż zarówno w przepisach obowiązujących w dacie budowy jak i obecnie płyty do składowania obornika powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne. Wskazał natomiast, że organ powiatowy nie przeanalizował pozostałych przepisów dotyczących gnojowników, w szczególności dotyczących odległości od innych obiektów. Zgodnie z § 56 ust. 1 pkt 2) zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB. 1966.10.44 /w zw. z Dz. U.1966.26.157/) – obowiązującego w dacie budowy gnojownika), odległość zbiornika do gromadzenia nieczystości płynnych powinna wynosić co najmniej od drogi publicznej i od granicy nieruchomości – 7,5 m, licząc od najbliższej krawędzi ściany zbiornika. Wyjątki od tej zasady przewiduje § 56 ust. 6 ww. zarządzenia, umożliwiając posadowienie m.in. gnojowników - przy granicy nieruchomości, jeżeli będą przylegać do podobnych zbiorników po przeciwnej stronie granicy oraz co najmniej 1 m od granicy nieruchomości, jeśli mają być wolnostojące. W niniejszej sprawie takie sytuacje nie występują. Zgodnie natomiast z obecnie obowiązującymi przepisami § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. 2023 r., poz. 297) odległości otwartych zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, otwartych zbiorników na nawozy naturalne płynne oraz płyt do przechowywania nawozów naturalnych stałych powinny wynosić co najmniej - 4 m od granicy działki sąsiedniej. Słuszna jest zatem ocena organu odwoławczego, która uwzględnia przepisy obowiązujące zarówno w dacie budowy jak i obecnie i prowadzi do konkluzji, że przedmiotowy gnojownik nie spełnia warunków zawartych w ww. przepisach w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Płyta nie posiada szczelnych ścian, a sam gnojownik usytuowany jest w granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...]. Doprowadzenie go do stanu zgodnego z przepisami przez skrócenie płyty nie jest możliwe, gdyż gnojownik posiadałby wymiary zaledwie 5,30 x 0,30 m, zatem samo usunięcie nieszczelności nakazane przez organ I instancji nie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem przedmiotowego gnojownika, gdyż niezgodność lokalizacji gnojownika z przepisami jest nieusuwalna. Nie zachodzi też wyjątek wskazany zarówno w poprzednio, jak i obecnie obowiązujących przepisach – § 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 13 stycznia 2023 r. przewidujący możliwość sytuowania płyt do składowania obornika w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej lub na granicy działek, ale jedynie w przypadku, gdy będą one przylegać do tego samego rodzaju budowli rolniczych na działce sąsiedniej. W tej sytuacji PWINB w Rzeszowie prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., wykazując że ewentualne roboty nie mogą doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, co oznacza konieczność rozbiórki obiektu. Z tych też przyczyn, nie dopatrując się naruszeń prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.