II SA/Rz 887/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2008 r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym -skargę oddala- II SA/Rz 887/08 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi J. W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2008 r., Nr [...] utrzymująca w mocy wydaną we wznowionym postępowaniu decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...]. Decyzją tą, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., Starosta Powiatu uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...] o rejestracji samochodu osobowego marki Volkswagen Multivan o numerze rejestracyjnym [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2002 na J. W. oraz odmówił zarejestrowania tegoż pojazdu na J. W. Z jej uzasadnienia i akt sprawy wynika, że Starosta wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wobec uchylenia decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2004 r. o rejestracji samochodu osobowego marki Volkswagen Multivan nr nadwozia [...] , która była podstawą zarejestrowania tegoż pojazdu w niniejszej sprawie. W jego toku Starosta dwukrotnie – [...] listopada 2007 r. i [...] lutego 2008 r. wydawał decyzje uchylające decyzję własną z dnia [...] listopada 2004 r. o rejestracji samochodu osobowego m-ki Volkswagen Multivan. Obie te decyzje zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji kolejno decyzjami z dnia [...] grudnia 2007 r. i z dnia [...] czerwca 2008 r. W pierwszym przypadku Kolegium zarzuciło, że Starosta uchylając swoją decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. nie orzekł na nowo o istocie sprawy. Orzeczenie w pkt II decyzji o "unieważnieniu" dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych nie znajduje oparcia w przepisach Prawa o ruchu drogowym, jako że wydanie dowodu i tablic rejestracyjnych to czynności materialno-techniczne. W drugiej z decyzji kasacyjnych Kolegium zarzuciło natomiast naruszenie przepisów k.p.a., w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., wskazując, iż decyzja Starosty z dnia [...] lutego 2008 r. nie zawierała w istocie uzasadnienia faktycznego i prawnego, co nie pozwoliło na poznanie motywów i przesłanek podjętego rozstrzygnięcia, a tym samym uniemożliwiło stronie należytą ochronę jej słusznych interesów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Starosta uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...] o rejestracji samochodu osobowego marki Volkswagen Multivan o numerze rejestracyjnym [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2002 na J. W. oraz odmówił zarejestrowania tegoż pojazdu na J. W. Podstawą wydania takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że Prokuratura Rejonowa w M. prowadziła postępowanie w sprawie posłużenia się sfałszowanym dokumentem Fahrzengbrief podczas rejestracji przedmiotowego pojazdu m-ki Volkswagen Multivan na G. P. zam. w S., który zbył następnie samochód J. W. W związku z tym faktem Prezydent wznowił postępowanie administracyjne i w dniu [...] sierpnia 2007 r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie rejestracji wyżej opisanego samochodu oraz o unieważnieniu dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu. Decyzja ta stała się ostateczna. Ponieważ uchylona decyzja Prezydenta o rejestracji przedmiotowego pojazdu była podstawą do wszczęcia przez organ postępowania, dlatego brak decyzji o rejestracji samochodu w Urzędzie Miasta w S. na nazwisko P. G. uniemożliwiło dokonanie przez organ przerejestrowania na nabywcę J. W. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik J. W. zarzuciła naruszenie art. 72 ust. 1, art. 73 i art. 74 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem odwołująca spełniła wskazane w nich przesłanki do zarejestrowania pojazdu. Podniosła również, że czasowa rejestracja pojazdu, jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, służyć powinna weryfikacji dokumentów złożonych przez osobę ubiegającą się o rejestrację. Skoro organ nie dokonał takiej weryfikacji i nie dołożył wszelkich starań, aby usunąć nieprawidłowości na tym etapie, odwołująca nie może ponosić negatywnych konsekwencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniło, że wystąpienie jednej z podstaw wznowienia z art. 145 § 1 k.p.a., powoduje obowiązek wznowienia przez organ postępowania z urzędu. postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie taka przesłanką było otrzymanie przez organ I instancji decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2004 r. o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie rejestracji pojazdu. Słusznie też organ I instancji zauważył, że decyzja z dnia [...] listopada 2004 r. o rejestracji samochodu m-ki Volkswagen Multivan na J. W. była wydana min. w oparciu o decyzję Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2004 r. Rozstrzygnięcie to bowiem wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2004 r., a w takiej sytuacji uchylenie lub zmiana tej podstawy musi wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującej decyzji i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych. Opisana decyzja Kolegium jest przedmiotem skargi J. W., działającej przez pełnomocnika adwokat Z. G., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżąca domaga się jej uchylenie oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2008 r. Zarzuty dotyczą naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że istniała podstawa do wznowienia postępowania oraz art. 7 k.p.a. poprzez brak wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności odniesienia się do dowodu z dokumentu przedłożonego przez skarżącą, a także naruszenia art. 72 ust. 1, art. 73 i 74 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ostatnio wymienione przepisy wskazują podstawy rejestracji pojazdu. W motywach skargi podkreślono, że organ I instancji w dacie wydania decyzji o czasowej rejestracji oraz decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2004 r. miał możliwość zweryfikowania dokumentacji zgromadzonej przy wydaniu decyzji o rejestracji przez Prezydenta i wówczas już mógł wydać prawidłową decyzję bez narażania skarżącej na obecnie toczące się postępowanie wznowieniowe i jego skutki w postaci odmowy rejestracji samochodu. Skarżąca zwróciła również uwagę na uchybienia pracowników Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta w S. przy rejestracji pojazdu Volkswagen Multivan, którzy jej zdaniem nie zatrzymali oryginalnego dowodu rejestracyjnego niemieckiego w momencie rejestracji pojazdu, a także nie powiadomili o rejestracji pojazdu Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców w W. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Za słuszne Kolegium uznało stanowisko organu i instancji, zgodnie z którym wobec uchylenia decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2004 r. wymogi przewidziane w art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie zostały w przypadku skarżącej spełnione. Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ wskazał, że z punktu widzenia normatywnego nie mają one żadnego znaczenia, gdyż organy administracyjne nie są właściwe do ustalenia prawa własności pojazdu nabytego od osoby nieuprawnionej, wyjaśniając, że ustalenie to należą wyłącznie do sądów powszechnych. Kolegium na poparcie swojego stanowiska powołało się na wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1998 r. sygn. akt II SA 787/98, LEX nr 41329. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), przy czym sąd z mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., orzekając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd wskazanych wyżej wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Zaskarżona decyzja zapadła w jednym z nadzwyczajnych trybów służących weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, w postępowaniu wznowieniowym, uregulowanym przepisami art. 145 – 152 k.p.a.. Postępowanie to jest dwufazowe. W pierwszym etapie następuje wstępne badanie dopuszczalności wznowienia, a więc ustalenie, czy występują formalne podstawy wznowienia. Ustalenie, czy w danym przypadku zaistniały rzeczywiście podstawy wznowienia, a następnie rozstrzygnięcie istoty sprawy może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym stanowi expressis verbis art.149 § 2 k.p.a. Rodzaje rozstrzygnięć jakie mogą zapaść we wznowionym postępowaniu wymienia art. 151 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, po przeprowadzeniu postępowania przewidzianego w art. 149 § 2 k.p.a. organ właściwy: - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145 a) k.p.a., lub też - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145 a) k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W rozpatrywanej sprawie postępowanie dotyczące rejestracji samochodu osobowego marki Volkswagen Multivan o numerze rejestracyjnym [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2002 na J. W., zakończone decyzją Starosty z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...], zostało wznowione z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Przesłankę wznowienia tego postępowania stanowiło uchylenie decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2004 r. o zarejestrowaniu wyżej opisanego pojazdu o nr rej. [...] na G. P., która w ocenie organu stanowiła podstawę wydania decyzji rejestracyjnej Starosty z dnia [...] listopada 2004 r. Uchylenie tej podstawy, jak wskazuje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, musiało wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującej decyzji i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych. Pogląd ten kwestionuje skarżąca, podnosząc, że uchylona decyzja Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2004 r. nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, gdyż to nie ona była podstawą zarejestrowania pojazdu na J. W., lecz spełnienie przez w.w. warunków wskazanych w art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W związku z tym brak jest w ocenie skarżącej podstaw do wznowienia postępowania. Stanowiska skarżącej nie można zaaprobować. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908, ze zm.) rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dokumentów wymienionych enumeratywnie w tym przepisie w pkt 1-9, z zastrzeżeniem ust. 2. Jednym z dokumentów, wymienionym w pkt 5 powołanego przepisu, jest dowód rejestracyjny pojazdu, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany. Rejestracji, na wniosek właściciela pojazdu, dokonuje starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice rejestracyjne, o czym stanowi art. 73 ust. 1 cyt. ustawy. W świetle tych przepisów wydanie dowodu rejestracyjnego jest ściśle związane z faktem rejestracji pojazdu i stanowi konsekwencję decyzji o jego rejestracji. W przypadku rozpatrywanej sprawy podstawę zarejestrowania samochodu m-ki Volkswagen Multivan stanowiła decyzja Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2004 r., bowiem na jej podstawie wydano dowód rejestracyjny na nr [...]. Uchylenie tej decyzji wyczerpało więc przesłankę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione). Stosując art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydając nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy po wznowieniu postępowania, Starosta orzekał na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania nowej decyzji. Stan ten ukształtowany został decyzją Prezydenta Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., o: - uchyleniu decyzji własnej o zarejestrowaniu pojazdu m-ki Volkswagen Multivan nr nadwozia [...] o nr rej.[...], - unieważnieniu dowodu rejestracyjnego serii [...] i tablic rejestracyjnych [...], - umorzeniu postępowania dotyczącego rejestracji pojazdu na wniosek G. P. z 10.08.2004 r. Konsekwencją unieważnienia dowodu rejestracyjnego serii [...], wydanego na G. P., był zatem brak spełnienia przesłanki z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przy rejestracji pojazdu na J. W. W takim wypadku organy orzekające we wznowionym postępowaniu dotyczącym rejestracji pojazdu prawidłowo uznały, że zaistniały podstawy do uchylenia decyzji i jednocześnie brak jest podstaw do zarejestrowania tegoż pojazdu na skarżącą. Sąd odwołuje się przy tym do poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 1998 r. , II SA 787/98, System orzecznictwa LEX Nr 41329, wydanym w podobnym stanie faktycznym, gdzie uznano, iż skoro rejestracji pojazdu dokonano na podstawie dokumentów niezgodnych ze stanem faktycznym to oczywiści istniała podstawa do wznowienia tego postępowania rejestracyjnego i uchylenia kwestionowanej decyzji w sprawie rejestracji samochodu. Natomiast odmowa rejestracji samochodu wobec braku przesłanek ustawowych jest w pełni uzasadniona w świetle regulacji prawnych dotyczących rejestracji samochodu, stawiających wymagania posiadania tytułu własności samochodu i poprzedniego dowodu rejestracyjnego. Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do uchylenia, a podnoszone w skardze zarzuty, w tym dotyczące niewyjaśnienia przez organy wszystkich okoliczności związanych z podrobieniem dokumentów służących do pierwszej rejestracji przedmiotowego samochodu na terenie Polski, nie podważają jej legalności z uwagi na to, iż nie mają wpływu na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., jaką w przedmiotowej sprawie jest uchylona decyzja Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2004 r. Z wszystkich tych przyczyn, Sąd, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.