II SA/Rz 887/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. W. kwotę 50 zł /słownie: pięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 887/11 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania J. W. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011r. znak: [...] w przedmiocie anulowania czynności w postaci zameldowania utrzymał ją w mocy, podając w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). W związku z wnioskiem T. W. z dnia [...] września 2010 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania J. W. z pobytu stałego w R. przy ul. [...]. W jego toku, tj. podczas rozprawy administracyjnej odbytej w dniu [...] listopada 2010 r. T. W. dokonała modyfikacji żądania w ten sposób, że wniosła o anulowanie czynności w postaci zameldowania jako wadliwej z uwagi na fakt, iż w dacie zameldowania, tj. [...] lipca 2010r. J. W. nie mieszkał w przedmiotowym lokalu. Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Prezydent Miasta [...] anulował czynność materialno-techniczną wpisu zameldowania J. W. na pobyt stały w R. przy ul. [...]. Organ ustalił, że mieszkanie, którego dotyczy sprawa stanowi własność córki wnioskodawczyni oraz J. W. – B. W., zaś T. W. przysługuje dożywotnia osobista służebność mieszkania polegająca na prawie korzystania z niego. W dniu [...] lipca 2010 r. J. W. zameldował się w tym mieszkaniu, mimo iż w dacie tej nie mieszkał w nim, a w M. Organ podniósł, że przesłanką, której spełnienie umożliwia zameldowanie jest zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Obowiązek meldunkowy powstaje, gdy dana osoba przebywa pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby (art. 10 ust. 1 wymienionej ustawy). Wobec faktu, iż przesłanki powyższe nie zostały w niniejszej sprawie spełnione zasadnym stało się anulowanie dokonanej czynności zameldowania J. W. J. W. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał w nim, iż w mieszkaniu przy ul. [...] przebywał od 1959r. do lipca 1984r. W2006r. zamieszkał w wybudowanym wraz z żoną domu w M., w którym jednak nie może się zameldować, bowiem budynek ten nie posiada odbioru technicznego, a co za tym idzie nadanego numeru ewidencyjnego. Do mieszkania przy ul. [...] nie ma dostępu, bowiem żona wymieniła w nim zamki. Podniósł, że wymeldowanie go z tego lokalu i brak możliwości zameldowania w M. spowoduje, że stanie się człowiekiem bezdomnym. Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy kwestionowaną powyższym odwołaniem decyzję. Wskazał, że w postępowaniu administracyjnym kończącym się decyzją unieważniającą wpis zameldowania odwrotnie niż przy dokonywaniu czynności materialno-technicznej zameldowania organ zobowiązany jest do badania wyłącznie przesłanek materialno-prawnych w postaci zamieszkiwania w określonej miejscowości pod określonym adresem oraz zamiar stałego przebywania w tym miejscu. Organ podkreślił, że ze złożonych w toku postępowania zeznań T. W., jak i samego J. W. wynika, że w dacie zameldowania tzn. [...] lipca 2010 r. wyżej wymieniony nie mieszkał w lokalu położonym w R. przy ul. [...]. Skoro więc czynność materialno-techniczna jego zameldowania w przedmiotowym lokalu nastąpiła na podstawie nieprawdziwych danych w tym zakresie (tj. dotyczących stałego zamieszkiwaniu w dniu [...] lipca 2010r.) właściwym było anulowanie takiej czynności. Bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje natomiast to, iż J. W. pozostanie bez meldunku, jak też podnoszone w odwołaniu kwestie nabycia przedmiotowego lokalu i poniesione nakłady. Zameldowanie w określonym lokalu służy bowiem wyłącznie celom ewidencyjnym, zmierzając jedynie do potwierdzenia faktu pobytu w nim danej osoby, nie przesądza zaś o jakimkolwiek prawie do niego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2011r. J. W. ponowił argumentację odwołania od rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji. Zwrócił się o wzięcie pod uwagę jego trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Sdministracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi obowiązujący wówczas przepis art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / tekst jedn. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 993 ze zm./ . Przepis ten w ust. 1 stanowił, że organ gminy prowadzący ewidencje ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Z kolei przepis art. 47 ust. 2 powołanej wyżej ustawy stanowi, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Mając na uwadze powyższe uregulowania przyjąć należy, że ma rację organ podnosząc, że na gruncie w/w ustawy zameldowanie w lokalu na pobyt stały następuje w drodze czynności materialno -technicznej, która nie nosi cech ani ostateczności, ani też prawomocności. W przypadku bowiem spełnienia przesłanek formalnoprawnych, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest zobowiązany na podstawie zgłoszenia uznać, że spełnione zostały przesłanki materialnoprawne określone art. 6 ust. 1 w zw. Z art. 10 ust. 1 ustawy a to; zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar stałego przebywania w tym miejscu /wyrok SN z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt III RN 139/01 lex 77116, uchwała NSA 7 sędziów z dnia 5 grudnia 2001 r. OPS 1/11 lex 1052733/. Ma rację również organ wskazując, że jeżeli po zameldowaniu ujawni się sprzeczność między danymi zawartymi w zgłoszeniu zameldowania a stanem faktycznym , uprawniony jest do eliminacji czynności materialno - technicznej oraz jej skutków z obrotu prawnego poprzez decyzję administracyjną bądź stwierdzającą nieważność, bądź anulującą materialno - techniczną czynność zameldowania, zgodnie z treścią art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Należy też podzielić stanowisko organu, że prowadzając postępowanie w trybie art. 47 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy, odmiennie niż w trybie art. 47 ust. 1 , bada się warunki materialnoprawne obowiązku meldunkowego, prowadząc w tym zakresie postępowanie wyjaśniające na zasadach określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego / wyrok SN z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt III RN 139/01, lex 77116/. Oznacza to więc, że zgodnie z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego, zawartymi w art. 6 i art. 7 k.p.a, organy prowadzące postępowanie w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z 1974 r. są zobowiązane do wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W oparciu o treść art. 77 § 1 k.p.a są zobowiązane do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaś w oparciu o dyspozycję art. 80 k.p.a - do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W realiach rozpoznawanej sprawy , w ocenie Sądu przywołane wyżej wymogi prawidłowego postępowania administracyjnego nie zostały spełnione. Rozstrzygniecie w sprawie zapadło przedwcześnie , bez należytego wyjaśnienia czy faktycznie zgłoszenie pobytu stałego przez skarżącego w dniu [...] lipca 2010 r. przyjęte zostało z naruszeniem przesłanek określonych art 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten określa definicję stałego pobytu zamieszkania poprzez zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym numerem z zamiarem stałego pobytu. Określenia zawarte w tym przepisie jak "pobyt stały" i "zamiar stałego przebywania" były niejednokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądowoadministracyjnego w świetle którego sformułowania te należy rozumieć jako faktyczne i dobrowolne przebywanie w tym lokalu, zamiar pozostania w nim, jak również koncentracja w tym lokalu interesów życiowych. Oznacza to więc, że organ prowadzący postępowanie w oparciu o treść art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wydając decyzję anulującą czynność materialno - techniczną zameldowania winien uprzednio dokonać wszystkich niezbędnych czynności mających na celu zebranie materiału dowodowego zmierzających do ustalenia czy skarżący, w momencie dokonania zgłoszenia zameldowania na pobyt stały faktycznie nie przebywał w tym lokalu, jak też nie miał zamiaru tam przebywać. Jak wynika z akt sprawy, w świetle oświadczeń skarżącego, przebywanie w lokalu którego sprawa dotyczy, pomimo zamiaru przebywania w nim, zostało mu uniemożliwione przez T. W. Na poparcie swojego stanowiska skarżący podnosi, że pozostały tam jego przedmioty użytku codziennego, a obecnie mieszka on w warunkach tymczasowych. Z kolei wg. zeznań T. W., skarżący dobrowolnie wyprowadził się i brak było podstaw do zameldowania go w tym mieszkaniu. Przy tak rozbieżnych stanowiskach, prowadzący postępowanie organ winien zebrać wszystkie niezbędne dowody celem wykazania, czy skarżący w dacie dokonania zgłoszenia pobytu stałego przy ul. [...] faktycznie tam przebywał z zamiarem stałego pobytu. Jedynie negatywne ustalenie w tym zakresie da możliwość organowi anulowania czynności materialno - technicznej jaką jest zameldowanie. Takie postępowanie w rozpoznawanej sprawie nie zostało przeprowadzone, nie została przesłuchana w charakterze świadka właścicielka mieszkania – B. W., a która w dniu [...] lipca 2010 r. złożyła oświadczenie, że ojciec jej, J. W. przebywa pod tym adresem. W tym miejscu również podnieść należy , że uchwałą z dnia 5 grudnia 2011 r. II OPS 1/11 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie /wymeldowanie/ w tym lokalu innej osoby, prowadzonym na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych /lex 1052733/. Oznacza to więc, że właściciel lokalu w tym postępowaniu winien brać udział na zasadzie strony i choć otrzymał decyzje organów obu instancji to jednak powinien brać udział we wszystkich czynnościach postępowania, jak również być o nich powiadamiany oraz mieć możliwość zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Nadto, organ nie przeprowadził oględzin spornego lokalu, co stanowiłoby istotny dowód na okoliczności zarówno wskazanych przez skarżącego, jak i przez T. W. Zaznaczyć bowiem należy, że niejasności w sprawie nie wyjaśniają przesłuchani w sprawie świadkowie, których wiedza jest wyrywkowa i nie usuwa istotnych niejasności w sprawie, niezbędnych do ustalenia przesłanek, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z 1974r o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z tych też przyczyn należy uzupełnić postępowanie dowodowe w takim zakresie, które pozwoliłoby na przyjecie, ewentualnie zanegowanie, czy skarżący w momencie dokonania zgłoszenia pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] spełniał warunki określone art. 10 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy, a tylko negatywna odpowiedź na to pytanie da podstawę do zastosowania trybu określonego art. 47 ust. 2 w/w ustawy. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.