II SA/Rz 887/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania -skargę oddala- Przedmiotem skargi K. D. reprezentowanego przez r. pr. M. S. (dalej w skrócie: "skarżący") jest postanowienie Wojewody [...] (dalej w skrócie: "organ odwoławczy") z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta [...] (dalej w skrócie "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania. Kwestionowane postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Organ I instancji prowadzi postępowanie administracyjne z wniosku W. G. w przedmiocie wymeldowania M. D. i skarżącego z pobytu stałego z domu mieszkalnego położonego w S. przy ul. W. [...]. W piśmie z dnia 5 grudnia 2017 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania, do czasu prawomocnego zakończenia spraw o przekroczenie uprawnień Komornika Sądowego podczas eksmisji skarżącego z przedmiotowego lokalu, prowadzonych pod sygn. akt [...] oraz [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania, uzasadniając to tym, że rozstrzygnięcie powyższych spraw przez sąd cywilny oraz prokuraturę nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") w sprawie administracyjnej dotyczącej wymeldowania z pobytu stałego. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii spornej. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest ustalenie w oparciu o zebrane dowody okoliczności faktycznych, to znaczy tego czy dana osoba trwale oraz dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana. Przesłankami wymeldowania są więc tylko okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Organ wskazał ponadto, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Organ odwoławczy powołał się na ukształtowane w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, według którego na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu mieszkalnego traktowane jest opuszczenie tego lokalu w wyniku działania przymusu legalnego, m. in. opuszczenie będące wynikiem wykonania prawomocnego wyroku eksmisyjnego. Organ wskazał, że M. D. i skarżący utracili uprawnienie do zamieszkania i pobytu w budynku mieszkalnym przy ul. W. [...] w S., o czym świadczy prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt [...] o ich eksmisji z tego budynku. Wyrok ten został wykonany przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w dniu 26 października 2017 r. Skarżący w zażaleniu na postanowienie organu I instancji z dnia [...] stycznia 2018 r. zarzucił, że Komornik przeprowadzający eksmisję działał bezprawnie. Przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt [...] zarejestrowana jest sprawa ze skargi na ww. czynność Komornika Sądowego, zaś Prokuratura Rejonowa w [...] nadzoruje śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez Komornika Sądowego podczas wykonywania przez niego w dniu 26 października 2017 r. czynności służbowych opróżnienia lokalu mieszkalnego, na szkodę interesu prywatnego skarżącego i M. D., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. Postępowania te nie zostały jeszcze prawomocnie zakończone. Organ odwoławczy stwierdził, że zagadnienie, czy działania Komornika Sądowego wykonującego eksmisję M. D. i skarżącego z lokalu przy ul. W. [...] w S. były legalne - nie jest rzeczą organów administracji publicznej. Organ odwoławczy powołał się również na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące braku zależności pomiędzy toczącymi się równoległe sprawami, tj. sprawą ochrony posesoryjnej i sprawą meldunkową w przedmiocie wymeldowania osoby z pobytu stałego lub czasowego. W ocenie organu, orzecznictwo to jest aktualne również w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego sformułowanych w zażaleniu organ odwoławczy stwierdził, że dokonana przez pracownika Urzędu Miasta [...] poprawka na protokole z dnia 1 czerwca 2016 r. mająca na celu sprostowanie oczywistego błędu pisarskiego w nazwisku strony przesłuchiwanej, jest logiczna i zgodna z nazwiskiem osoby podpisanej na protokole. Natomiast formułowany pod adresem W. G. zarzut, że posługuje się podrobionymi dokumentami w celu wejścia w posiadanie nieruchomości nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wobec tego nie mógł być brany pod uwagę. Ponadto skarżący nie powołał się na żadne konkretne dowody, aby uzasadnić swoje oskarżenie. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. W. [...] w S., nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (zgodności z prawem działań organu egzekucyjnego), w toku prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowania przygotowawczego (sygn. akt [...]) w sprawie przekroczenia uprawnień przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] podczas wykonywania przez niego w dniu 26 października 2017 r. w S. czynności służbowych opróżnienia lokalu mieszkalnego na szkodę interesu prywatnego skarżącego, oraz w toku postępowania w sprawie ze skargi skarżącego na czynność Komornika Sądowego, zawisłej przed Sądem Rejonowym w [...] (sygn. akt [...]). W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że już sam przedmiot w/w postępowań wskazuje, iż skarżący kwestionuje legalność czynności egzekucyjnych przeprowadzonych przez Komornika Sądowego związanych z opróżnieniem lokalu, podczas których skarżący nie był obecny (odbywał karę pozbawienia wolności). Skarżący wskazał, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, od której spełnienia warunkowana jest możliwość wymeldowania, spełniona jest wówczas, gdy opuszczenie lokalu ma charakter stały, jest dobrowolne i nie może być wynikiem bezprawnych działań i zachowań innych osób. W ocenie skarżącego, wyjaśnienie okoliczności zgodności z prawem działań Komornika Sądowego podczas przeprowadzonej eksmisji jest niezbędne dla ustalenia, czy działania te były zgodne z prawem, a tym samym czy jest spełniona przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez skarżącego, w myśl przepisów ustawy o ewidencji ludności. Skarżący podniósł, że samo wyjaśnienie zgodności z prawem działań organu egzekucyjnego pozostaje poza właściwością organów prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie. Rozstrzygnięcie tej kwestii warunkuje zaś merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy, oba postępowania, których przedmiotem jest wyjaśnienie zgodności z prawem działań organu egzekucyjnego - były w toku. Ponadto w ocenie skarżącego, niezwiązane z wnioskiem o zawieszenie postępowania są rozważania organu odwoławczego dotyczące braku zależności między sprawą o ochronę posesoryjną i sprawą o wymeldowanie. Skarżący nie wskazywał we wniosku o zawieszenie postępowania, ani we wniesionym zażaleniu aby takie postępowanie się toczyło, a tym bardziej aby miało ono stanowić podstawę jego wniosku o zawieszenie postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. W sprawie rozstrzygająca jest kwestia, czy sprawa w przedmiocie legalności działań komornika, który w ramach przymusu egzekucyjnego dokonał opróżnienia lokalu mieszkalnego, realizując w ten sposób sądowy wyrok eksmisyjny, jest sprawą o charakterze związkowym, prejudycjalnym, wobec sprawy o wymeldowanie, i w konsekwencji, czy jej uprzednie rozstrzygnięcie, warunkuje wydanie decyzji w przedmiocie wymeldowania. Na tak postawione pytanie organy wypowiedziały się w sposób negatywny, a Sąd to stanowisko podziela. Postępowanie przedmiocie wymeldowania skarżącego i uczestniczki M. D. z domu mieszkalnego, zlokalizowanego w S., przy ul. W. [...] toczy się od roku 2013. Zostało wszczęte z wniosku W. G. Uczestniczka jest byłą żoną W. G. a skarżący jest jej aktualnym mężem. Małżeństwo uczestniczki i W. G. zostało rozwiązane wyrokiem sądu z dnia [...] czerwca 1997 roku – sygn. akt [...]. Na mocy postanowienia sądu z dnia [...] września 2012 roku – sygn. [...] W. G. stał się wyłącznym właścicielem domu przy ul. W. [...]. W chwili wszczęcia postępowania skarżący przebywał w Zakładzie Karnym w [...], a uczestniczka w Areszcie Śledczym w [...]. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2014 roku, sygn. [...] Sąd Rejonowy w [...] orzekł o eksmisji skarżącego i uczestniczki z domu mieszkalnego zlokalizowanego w S., przy ul. W. [...] – wyrok zaopatrzono w klauzulę wykonalności z dnia 22 marca 206 roku. W dniu 30 maja 2016 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] wszczął postępowanie egzekucyjne o opróżnienie przez skarżącego i uczestniczkę domu przy ul. W. [...]. Jak wynik z pisma Aresztu Śledczego w [...] uczestniczka – M. D. od 20 maja 2016 roku przebywa w jednostce penitencjarnej gdzie odbywa karę, której koniec obliczono na dzień 14 kwietnia 2028 roku. Z kolei z pisma dyrektora ZK w [...] wynika, że skarżący od dnia 29 marca 2017 roku odbywa karę pozbawienia wolności do dnia 26 lipca 2021 roku – okoliczność tę potwierdzają pisma skarżącego i uczestniczki z – odpowiednio – 12 czerwca 2017 roku i 30 czerwca 2017 roku oraz protokół rozprawy z dnia 14 grudnia 2017 roku. W dniu 26 października 2017 roku komornik przeprowadził eksmisję skarżącego i uczestniczki z lokalu przy ul. W. [...] – usunięto wszystkie ich rzeczy osobiste i inne. Jak wynika z pisma SR w [...] z dnia 21 grudnia 2017 roku skarżący wniósł skargę na czynności Komornika w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zawiadomił również Prokuraturę Rejonową w [...] o popełnieniu przez komornika przestępstwa z art. 231 § 1 K.k. Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2017 roku skarżący zwrócił się o zawieszenie postepowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania, do czasu prawomocnego zakończenia się postępowania w przedmiocie przekroczenia uprawnień przez komornika. Stosownie do postanowień art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, Dz. U. 2018r. poz. 1382 organ gminy (..) wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że tak skarżący, jak i uczestniczka nie przebywają w domu przy ul. W. [...], albowiem odbywają kary pozbawienia wolności. Kwestia dobrowolności opuszczenia przez niech ww. nieruchomości nie podlega badaniu, albowiem zostali oni pozbawieniu wolności z wykonaniu prawomocnych wyroków karnych. W takim układzie wolę opuszczenia lokalu, niejako zastępuje wyrok karny skazujący na karę pozbawienia wolności – zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 października 2018 r., sygn. II SA/Ol 477/18. W sprawie bezsporne jest, że skarżący i uczestniczka nie mają żadnych praw do domu przy ul. W. [...], jak również to, że prawomocnie orzeczono wobec nich eksmisję. W takim układzie faktyczno-prawnym, kwestia przekroczenia uprawnień przez komornika pozostaje bez znaczenia, nie wpływa ona bowiem w żaden sposób, ani na ustalenia w przedmiocie faktycznego przebywania skarżącego i uczestniczki ww. domu, ani na to, czy opuścili ów dom dobrowolnie. Rozstrzygnięcie o tym, czy opuszczenie domu przez skarżącego i uczestniczkę miało charakter trwały, powinno z kolei znaleźć się w decyzji o wymeldowaniu, a nie w postanowieniu o odmowie zawieszenia postępowania. Z wyżej wyłożonych względów Sąd przyjął, iż organy zasadnie skonstatowały, że w sprawie nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., albowiem rozstrzygnięcie sprawy o przekroczenia uprawnień przez komornika wykonującego przymusowo wyrok eksmisyjny, w żaden sposób nie wpływa – tak w sferze faktów, jak i w sferze prawa – na rozstrzygnięcie w przedmiocie wymeldowania skarżącego i uczestniczki. Z tych względów Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.