II SA/Rz 887/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi J. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sierpnia 2016 r., sygn. akt [...] - postanawia - odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. W dniu 25 lutego 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J. K. wystąpił do Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (NUCS) w [....] z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną wydaną przez Naczelnika Urzędu Celnego (NUC) w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...], na mocy której nałożono na niego karę pieniężną w kwocie 5 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 18 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 poz. 54), zwanej dalej "ustawą zmieniającą" w związku z art. 148 § 1 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), określanej w dalszej części jako "K.p.a.". Skarżący podniósł, że w dniu 21 marca 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w związku ze skargą Komisji Europejskiej, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie sygn. C-127/17 ogłosił wyrok, w którym stwierdził, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy. Mając na uwadze wyżej przywołane orzeczenie TSUE i jego skutki skarżący podniósł, że 5 grudnia 2016 r. na drodze krajowej, po której poruszał się należący do niego pojazd, nie obowiązywało ograniczenie nacisku pojedynczej osi pojazdu do 10 ton, a tym samym dopuszczalny był przejazd pojazdem o nacisku osi pojedynczej do 11,5 ton. Przedmiotowy pojazd nie był więc pojazdem nienormatywnym i nie wymagał stosownego zezwolenia na przejazd tą drogą, skutkiem czego nie powinna zostać na niego nałożona kara pieniężna. Złożony przez J. K. wskazany na wstępie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją NUC w [...] z dnia [...] października 2014 r. został przekazany przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w [...] dnia 5 marca 2021 r. Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w [...], który postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] wznowił przedmiotowe postępowanie, po czym decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] umorzył w całości wznowione postępowanie. Organ wskazał, że możliwość wznowienia na żądanie strony postępowania w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanej decyzji, a tym samym możliwość zmiany lub uchylenia takiej decyzji, wprowadzona została w dniu 26 stycznia 2021 r. przepisami art. 2 pkt 1, art. 18 oraz art. 19 ustawy zmieniającej. Mając powyższe regulacje na uwadze DIC stwierdził, że właściwym do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej jego decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2015 r. jest Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie, który wydał w sprawie prawomocne orzeczenie sygn. akt II SA/Rz 1763/15 oddalające skargę na ten akt. Brak zaś podstaw do rozpoznania wniosku J. K. z dnia 25 lutego 2021 r. w trybie postępowania administracyjnego czyni postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. bezprzedmiotowym, dlatego należało je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. W związku z powyższym, wskazany na wstępie wniosek J. K. o wznowienie postępowania został przekazany przez DIAS do WSA w Rzeszowie jako do podmiotu właściwego do jego rozpoznania (data nadania w urzędzie pocztowym to 28 maja 2021 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 270 P.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1763/15 kończący postępowanie, którego wznowienia dotyczy niniejsza skarga, stał się prawomocny 9 września 2016 r. Skarga o wznowienie powinna opierać się o ustawową przesłankę, którą jest np. przewidziana w art. 272 § 2a P.p.s.a. sytuacja, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia. Wedle tego ostatnio powołanego przepisu w powiązaniu z brzmieniem art. 272 § 3 P.p.s.a., do którego on odsyła, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy, przy czym termin ten biegnie od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Możliwość wznowienia postępowania w oparciu o powołaną podstawę wprowadzona została do porządku prawnego na mocy art. 4 wskazanej wyżej ustawy zmieniającej. W świetle natomiast art. 19 ust. 1 ustawy zmieniającej, w sprawie określonej w art. 18 ust. 1 (tj. dotyczącej zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego albo nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia - w zakresie przejazdu dokonanego w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej) zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego można żądać wznowienia postępowania przed tym sądem w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. Przy czym - jak stanowi art. 19 ust. 3 ustawy zmieniającej - w sytuacji określonej w ust. 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony. Zgodnie z art. 22 ustawy zmieniającej, ustawa ta wchodzi w życie po upływie 60 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 2, art. 4, art. 18 i art. 19, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Przepis, który ustanowił przesłankę wznowienia związaną z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie, o której w tym przepisie mowa (art. 19) wszedł w życie 26 stycznia 2021 r., bowiem ustawa zmieniająca została opublikowana w Dzienniku Ustaw dnia 11 stycznia 2021 r. Jak już wyżej zaznaczono, J. K. złożył do Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w [...] skargę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego (NUC) w [...] z dnia [...] października 2014 r. Została ona przekazana 5 marca 2021 r. do DIAS, który najpierw wznowił postępowanie (postanowienie z [...] kwietnia 2021 r.), a następnie decyzją z dnia [...] maja 2021 r. umorzył wznowione postępowanie jako bezprzedmiotowe mając na uwadze, że w sytuacji, gdy w sprawie, o której mowa w art. 18 ustawy zmieniającej zapadło prawomocne orzeczenie, możliwe jest tylko wznowienie postępowania sądowego, o czym przesądza treść art. 19 ust. 1 ustawy zmieniającej. Następnie, w dniu 28 maja 2021 r. DIAS przekazał wniosek strony tut. Sądowi. Wobec więc wejścia w życie wskazanej ustawy zmieniającej - w zakresie przepisów wprowadzających podstawę wznowienia w niniejszej sprawie - dnia 26 stycznia 2021r., termin trzech miesięcy, o którym mowa w art. 19 ust. 3 tego aktu upływał 26 kwietnia 2021 r. W myśl art. 83 § 3 P.p.s.a., oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Zachowanie więc przez stronę terminu do wniesienia skargi, o której mowa w art. 19 ust. 1 ustawy zmieniającej, uzależnione jest od złożenia jej bezpośrednio w sądzie bądź nadania jej w placówce pocztowej wskazanej w powołanym art. 83 § 3 P.p.s.a. do dnia 26 kwietnia 2021 r. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że z mocy art. 276 P.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175. W odniesieniu do tej regulacji w orzecznictwie sądowym wyrażone zostało stanowisko, że w postępowaniu wznowieniowym uruchamianym na skutek skargi przeciwnikiem skarżącego jest de facto sąd administracyjny, gdyż przeciwko jego orzeczeniu skierowana jest skarga. Skoro zatem skarga o wznowienie postępowania jest skierowana przeciw prawomocnemu orzeczeniu sądowemu, to zastosowania nie znajdą spośród przepisów dotyczących skargi m.in. art. 52 - 56 i art. 61 P.p.s.a. (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.10.2009 r. I OSK 1293/09). Tym samym, nie ma zastosowania art. 54 § 1 P.p.s.a. przewidujący pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu tj. za pośrednictwem organu administracji. W takich zaś okolicznościach, aby przedmiotowy termin trzymiesięczny, o którym mowa w art. 19 ust. 3 ustawy zmieniającej został zachowany, organ, do którego wpłynęła skarga musiałby ją przekazać do Sądu do dnia 26 kwietnia 2021 r. Tymczasem, przekazanie takie w niniejszej sprawie nastąpiło 28 maja 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a zatem już po upływie tego terminu. Wobec spóźnionego wniesienia skargi, konieczne stało się jej odrzucenie, o czym orzeczono na podstawie art. 281 P.p.s.a. Na marginesie wskazuje się, że w związku z błędnym procedowaniem przez DIAS w niniejszej sprawie i brakiem jej niezwłocznego przekazania tut. Sądowi, skarżący może rozważyć zwrócenie się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo zawierające taki wniosek wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ponadto, zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a., w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wraz z takim wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.), którą w warunkach niniejszej sprawy jest złożenie skargi o wznowienie postępowania sądowego. Skarga taka winna zaś wskazywać wyrok kończący postępowanie, które strona zamierza wznowić, podawać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, jak też zawierać żądanie uchylenia lub zmiany orzeczenia. Wymogi te określa art. 279 P.p.s.a.