II SA/Rz 888/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewody z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości -skargę oddala- Przedmiotem skargi S. K. jest decyzja Wojewody z [...].09.2007r. [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. W sprawie tej Starosta decyzją z [...].07.2007r. Nr [...] orzekł rozpoznając wniosek S. K. o odmowie zwrotu nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta oznaczonej jako działki nr 696/1, 696/2, 696/3, 696/4 i 696/5 w obr. 216 Rz. – S., powstałe z byłej działki nr 31 obr. 4 Rz.-S., objętej księgą wieczystą Nr 51563. W podstawie prawnej tej decyzji organ powołał się na art.104 § 1 ustawy z dn.14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1078 ze zm., zwany alej k.p.a.) oraz art.136 ust.3 i art.216 ust.2 pkt 3 ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 261 z 2004r., poz.2603 ze zm., zwana dalej Ugn). Uzasadniając wydaną decyzję wskazano, iż postępowanie wszczęto na wniosek S. K., sprecyzowanego następnie przez jego pełnomocnika – syna wnioskodawcy, M. K., tak aby orzeczeniem o zwrocie objąć dawną działkę o nr 31 o pow.0.4542 ha. Do jego prowadzenia został wyznaczony Starosta postanowieniem Wojewody z [...].06.2007r. Działka nr 31 była przedmiotem sprzedaży zawartej przez S. K. i Gminę Miasto w formie aktu notarialnego w dn.18.05.1996r. na podstawie ustawy z 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, działce tej odpowiadają dziś istniejące działki opisane w osnowie decyzji. Uzasadniając pod względem prawnym odmowę zwrotu nieruchomości starosta wskazał na dyspozycję art.136 ust.3 Ugn, warunkującego zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w razie, gdy okazała się zbędną na cel nabycia. W art.216 Ugn wskazano ponadto inne przypadki, w których stosuje się reguły zwrotu nieruchomości, gdy podstawą jej nabycia lub przejęcia były enumeratywnie wskazane tam przepisy szczególne. Organ I instancji stwierdził jednakowoż, że nieruchomość została nabyta bezpośrednio na rzecz Gminy Miasta – przeto "nie ma podstawy prawnej do jej zwrotu na rzecz poprzedniego właściciela". Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik S. K. – M. K.. W odwołaniu przyznano, iż strona dokonała sprzedaży działki nr 31, ale miała to być sprzedaż pod warunkiem wykorzystania jej na cele użyteczności publicznej. Celu tego nie zrealizowano, stąd zwrot ma mieć oparcie w przepisach prawa, jak i w zasadzie słuszności. Dla odwołującego się, który uprzednio był nakłaniany do sprzedaży, nie miało mieć znaczenia czy dokonał zbycia działki na rzecz Skarbu Państwa czy też jednostki samorządu terytorialnego. Z tych przyczyn upatrywano, iż art.216 Ugn daje podstawę do orzeczenia o zwrocie działki. Dodatkowo odwołanie motywowano zasługami S. K. z okresu II wojny światowej w związku z jego udziałem w Armii Krajowej. Odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem faxu. Rozpoznając to odwołanie Wojewoda opisaną na wstępie decyzja utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W podstawie prawnej powołano się na art.127 § 2 i art.138 § 1 pkt 1 k.p.a.. Uzasadniając wydaną decyzję organ odwoławczy przytoczył treść art.136 ust.3 oraz art.216 Ugn. Z brzmienia tego ostatniego przepisu wynika, że zakres postępowań tzw. zwrotowych odnoszących się do wywłaszczonych nieruchomości został rozciągnięty także i na te, które zostały nabyte przez Skarb Państwa na podstawie ustawy z 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Bezspornie z akt sprawy wynika natomiast, że działka nr 31 została sprzedana przez odwołującego się Gminie Miasta. Organ II instancji podzielił zatem stanowisko starosty o braku podstaw prawnych do orzeczenia o jej zwrocie. Skargę na tę decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie S. K., domagający się jej uchylenia, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art.136 Ugn polegające na uznaniu, iż skarżącemu nie przysługuje prawo zwrotu nieruchomości oraz art.216 ust.2 pkt 3 Ugn, poprzez przyjęcie, iż przepis ten nie ma zastosowania do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu państwa na podstawie umowy sprzedaży. Skarżący kwestionuje argumentację organów obu instancji. W jego przekonaniu organy winny zastosować art.216 ust.2 pkt 3 Ugn, albowiem w akcie notarialnym sprzedaży działki nr 31 zaznaczono, iż jest ona nabywana "do zasobu gruntów". Zasoby takie, w świetle art.11 ust.1 ustawy z 29.04.1985r.o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, były tworzone przez gminy na cele zabudowy miast i wsi, w szczególności przeznaczone na realizację organizowanego budownictwa wielorodzinnego oraz związanych z tym budownictwem budowli i urządzeń na obszarach przeznaczonych na te cele w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wywodzi dalej, iż skoro od chwili zakupu nie zrealizowano celu, w jakim nabyto tę nieruchomość, to powinna ona podlegać zwrotowi stosownie do przepisów rozdziału 6 Działu III Ugn. Żądanie to skarżący wywodzi z treści art.136 ust.3 Ugn. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Skarżącego zwolniono od kosztów sądowych w połowie. Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), zaś podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu, z prawem. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa). Sąd stwierdza ponadto nieważność decyzji lub jej niezgodność z prawem, jeżeli zachodzą odpowiednie przesłanki, przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu skarga nie jest uzasadniona. Bezspornym jest, że działka nr 31 o obszarze 0,4542 m² została zbyta przez skarżącego na rzecz Gminy Miasto umową sprzedaży, zwartą w dn.8.05.1996r. w formie aktu notarialnego (dowód: akt notarialny Repertorium A numer 826 z 1996r., zalega w aktach administracyjnych). Problematykę zwrotu nieruchomości normuje art.136 Ugn, wmyśl ust.3 cyt. przepisu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli, stosownie do przepisu art.137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Niespornym jest, że działka nr 31, której obecnie odpowiadają działki ewidencyjne nr 696/1, 696/2, 696/3, 696/4, 696/5 nie została wywłaszczona, ale sprzedana w trakcie obowiązywania ustawy z 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Art.216 Ugn rozszerza stosowanie przepisów rozdziału 6 Działu III Ugn, a więc regulujących zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości także na inne przypadki przewidziane w przepisach tam wymienionych. W realiach przedmiotowej sprawy znaczenie ma treść art.216 ust.2 pkt 3 Ugn, który stanowi, iż "Przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (...)". Trafnie zatem orzekające w sprawie organy wskazały, iż skoro nieruchomość objęta przedmiotem żądania została zbyta nie na rzecz Skarbu państwa, ale na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, to dyspozycja art.216 ust.2 pkt 3 Ugn nie pozwala na to, aby taka nieruchomość była objęta decyzją o zwrocie. W takim przypadku rozważania na temat celu nabycia i zbędności ze względu na ów cel nie mają dla sprawy dalszego znaczenia. Wprawdzie skarżący wywodził, że dla niego nie miało znaczenia na rzecz kogo dokonał sprzedaży działki, to jednak w odniesieniu do przepisów regulujących kwestie zwrotu nie jest to sprawa bez znaczenia, zwłaszcza że organy obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa (art.6 k.p.a.). Jednostka samorządu terytorialnego jest wyposażona w osobowość prawną i korzysta z odrębnego od Skarbu Państwa prawa własności, jak i innych prawa majątkowych (art.165 Konstytucji RP). Odmowa zwrotu zatem nie naruszała prawa. Te okoliczności przesądziły, iż oceniając skargę jako nieuzasadnioną, Sąd ją oddalił na podstawie art.151 Ppsa.