II SA/Rz 89/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Joanna Zdrzałka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania -skargę oddala- Zawiadomieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Wójt Gmin [...], działając na podstawie art. 41§ 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256) w zw. z art. 20 ust. 1, art. 27 ust. 1 i art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 z późn. zm.), poinformował BK o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego, przyznanego informacją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]. W piśmie z dnia 29 października 2019 r. BK wniosła odwołanie od – jak podała – decyzji wydanej w formie zawiadomienia nr [...]. Odwołująca się podniosła, że organ swoje rozstrzygniecie oparł na oświadczeniu jej byłego męża, z którym skarżąca pozostaje w konflikcie. Tym samym organ błędnie wstrzymał wypłacanie należnych jej świadczeń. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania BK, wniesionego od opisanego wyżej zawiadomienia Wójta Gminy [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność środka prawnego może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie jest zatem niedopuszczalne jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego (a więc pomimo że została wydana, nie została stronie doręczona lub ogłoszona) albo gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną. Kolegium podniosło, że w opisywanej sprawie przedmiotem odwołania skarżąca uczyniła pismo Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...], informujące ją jako stronę o wszczęciu z urzędu postępowania zmierzającego do uchylenia przyznanego prawa do świadczenia wychowawczego. Zaskarżone odwołaniem pismo nie jest decyzją administracyjną, a obowiązujące przepisy prawa nie przyznają możliwości skutecznego wniesienia odwołania od zawiadomienia o wszczęciu postępowania. To z kolei obligowało do stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego odwołania, stosownie do art. 134 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, BK wniosła o poddanie kontroli Sądu zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Powtarzając argumentację sformułowaną we wniesionym dowołaniu podniosła, że organy swoje ustalenia dotyczące jej rzeczywistej sytuacji materialno – bytowej oparły wyłącznie na opinii byłego małżonka skarżącej. W rzeczywistości brak jest natomiast podstaw do wstrzymania wypłacania skarżącej przyznanych dotychczas świadczeń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., który przewiduje tego rodzaju tryb, gdy przedmiotem skargi są postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Po dokonaniu kontroli legalności w tym trybie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Podstawę jego wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego – k.p.a. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego, w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. W razie stwierdzenia niedopuszczalności lub uchybienia terminu organ odwoławczy nie może rozpatrzyć merytorycznie wniesionego środka zaskarżenia. Niedopuszczalność odwołania, o której mowa w art. 134 k.p.a., może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak również i podmiotowym. Przy czym niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji (postanowienia) w toku instancji. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie przysługuje od decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji. Jeżeli zatem podjęta przez organ czynność nie stanowi tejże formy działania (tj. decyzji), wówczas nie przysługuje od niej odwołanie, a w przypadku jego wniesienia niezbędne jest stwierdzenie niedopuszczalności takiego odwołania. Środek odwoławczy przysługuje także od niektórych rodzajów postanowień. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Środki odwoławcze nie zostały natomiast przewidziane w k.p.a. od różnego rodzaju pism kierowanych do stron przez organy. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przyjęło, że na kwestionowane przez skarżącą zawiadomienie Wójta Gminy [...] o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego nie przysługuje odwołanie, a zatem środek ten jest niedopuszczalny. Stanowisko Kolegium jest prawidłowe – niewątpliwie pismo Wójta nie nosi cech decyzji, a odwołanie przysługuje wyłącznie od decyzji. Należy przypomnieć, że zgodnie z prezentowanymi w orzecznictwie sądowym poglądami, decyzja administracyjna to inaczej kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli organów administracyjnych w państwie, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne (por. uchwała Sądu Najwyższego z dn.5.02.1988r. III AZP 1/88, OSPiKA 3/89, poz.59). Nie ulega wątpliwości, że pismo Wójta Gminy [...] takich cech nie posiada, nie rozstrzyga żadnej sprawy, ma jedynie charakter informacyjny. W ocenie Sądu nie może zatem budzić wątpliwości, że na pismo Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2019 r. nie przysługuje żaden środek odwoławczy. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania jest prawidłowe. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.