II SA/Rz 893/11

WyrokWSA w Rzeszowie2012-01-17

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Ewa Partyka, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która została już prawomocnie zbadana przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skoro decyzja, której nieważności domagała się skarżąca, była przedmiotem wcześniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, które zakończyło się prawomocnym oddaleniem skargi, to ponowne badanie jej legalności w trybie stwierdzenia nieważności jest niedopuszczalne ze względu na powagę rzeczy osądzonej.
Stan faktyczny
Skarżąca M. W. domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] listopada 2007 r., która odmawiała wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego dotyczącej rozgraniczenia działek. SKO dwukrotnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji, wskazując na prawomocne oddalenie skargi skarżącej przez WSA w Rzeszowie w podobnej sprawie. Skarżąca wniosła skargę na ostatnie postanowienie SKO, domagając się jego uchylenia i ponownego rozpatrzenia sprawy. Wniosła również o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala- Przedmiotem skargi M. W. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., nr [...] w sprawie rozgraniczenia działki nr ewid. 647 z działkami nr 640, 641, 642/2, położonymi w D. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Z akt administracyjnych sprawy oraz decyzji wynika, że wnioskiem złożonym dniu 18 kwietnia 2011 r., doprecyzowanym pismem z dnia 6 maja 2011 r. – M. W. zwróciła się do SKO z żądaniem stwierdzenia nieważności m.in. decyzji wydanej przez ten organ z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., nr [...] w sprawie rozgraniczenia działki nr ewid. 647 z działkami nr 640, 641, 642/2, położonymi w D. Wskazała, że w jej ocenie kwestionowana decyzja Kolegium została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie uwzględnia analizy dowodów, które strona przedłożyła do akt sprawy. Upatruje ona oczywiste naruszenie prawa w naruszeniu prawa własności nieruchomości, tj. działki budowlanej, na której posadowiony jest budynek mieszkalny stanowiący jej własność. W jej ocenie geodeta dokonujący rozgraniczenia przeprowadził powierzone mu czynności w sposób wadliwy. Po rozpatrzeniu wniosku M. W. SKO postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., opisanej powyżej. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że kwestionowana przez stronę decyzja została również zakwestionowana przez stronę w tamtym postępowaniu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na skutek jego rozpoznania SKO decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...]. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 304/08 oddalił skargę M. W., a wyrok ten stał się prawomocny z dniem 16 grudnia 2008 r. Z powyższego wynika, że kwestionowana wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja SKO z dnia [...] listopada 2007 r. jest nie tylko ostateczna, ale również prawomocna, co w uwarunkowaniach niniejszej sprawy przekłada się bezpośrednio na brak możliwości jej weryfikacji w nadzwyczajnym trybie postępowania o stwierdzenie nieważności. Organ stwierdził, że nie ma wątpliwości, iż związanie organu dotyczące przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego odnosi się do oceny prawnej decyzji zaskarżonej do sądu, jak i poprzedzającej ją decyzji administracyjnej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. W. wniosła o dokonanie przez geodetę prawidłowych ustaleń stanu faktycznego jej nieruchomości. Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją Kolegium. Podtrzymała swoje stanowisko zawarte we wniosku z dnia 18 kwietnia 2011 r. i doprecyzowane pismem z dnia 6 maja 2011 r. Nadto powołała się też na pismo skierowane do Kolegium z dnia 6 maja 2011 r. do sprawy oznaczonej nr [...]. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., opisanym na wstępie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium podtrzymało stanowisko jak w swoim poprzednim postanowieniu z dnia [...] czerwca 2011 r., zgodnie z którym oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracji publicznej drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Organ odwoławczy powtórzył przy tym analogiczną argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu. W skardze na to postanowienie M. W. wniosła o jego uchylenie w całości oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy i stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...] listopada 2007 r. Wskazała, że skarga opiera się na naruszeniach prawa oraz naruszeniu jej interesu prawnego odnośnie jej nieruchomości. Skarżąca nie zgodziła się z zaskarżonym postanowieniem Kolegium. Powołała się na dokumentację zawartą w pismach z dnia 22 lipca 2011 r. jak i w piśmie z dnia 13 sierpnia 2011 r. potwierdzającą zasadność jej stanowiska. Podniosła, że trwająca już od wielu lat objęta niniejszym postępowaniem sprawa jest należycie udokumentowana, a mimo to jej racje merytoryczne – co do ich zasadności i słuszności nie są uwzględniane. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 6 grudnia 2011 r., które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 12 grudnia 2011 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na to, że - jak podała - aktualnie prowadzone jest postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące należącej do niej nieruchomości położonej w D. przy ul. K. (tej samej, której dotyczyło rozgraniczenie na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1996 r.). Do wniosku tego załączyła podanie - także z daty 6 grudnia 2011 r. - kierowane do Starosty Powiatowego “o prawidłowe rozgraniczenie tej nieruchomości z nieruchomościami sąsiednimi". Odpis w/w pisma z załącznikiem został doręczony SKO w dniu 15 grudnia 2011 r. Kolegium nie zajęło stanowiska w jego przedmiocie, w szczególności nie wyraziło zgody na zawieszenie postępowania, nie przychyliło się do tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. Sąd oddalił wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania wobec braku podstaw prawnych do jego uwzględnienia. Zgodnie z przepisami P.p.s.a. postępowanie przed sądem administracyjnym może być zawieszone w następujących wypadkach; I ._@POCZ@__@KON@_ Art. 124. _@POCZ@__@KON@_ § 1. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu: _@POCZ@__@KON@_ 1) w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3; _@POCZ@__@KON@_ 2) jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 3) jeżeli strona lub jej przedstawiciel ustawowy znajduje się w miejscowości pozbawionej wskutek nadzwyczajnych wydarzeń komunikacji z siedzibą sądu; _@POCZ@__@KON@_ 4) jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości; _@POCZ@__@KON@_ 5) w razie przedstawienia przez sąd w tym postępowaniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu albo Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej; _@POCZ@__@KON@_ 6) w przypadku, o którym mowa w art. 56. II._@POCZ@__@KON@_ Art. 125. _@POCZ@__@KON@_ § 1. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: _@POCZ@__@KON@_ 1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym; _@POCZ@__@KON@_ 2) jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej; _@POCZ@__@KON@_ 3) jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu; _@POCZ@__@KON@_ 4) w razie śmierci pełnomocnika, chyba że strona działa przed sądem osobiście. III. _@POCZ@__@KON@_ Art. 126. Sąd może również zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron. IV. Ponadto zgodnie z art. 56 P.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. W ocenie Sądu nie zachodziła żadna z wyżej przedstawionych podstaw zawieszenia niniejszego postępowania, w tym w szczególności rozstrzygnięcie tej sprawy nie zależało od wyniku żadnego innego toczącego się postępowania administracyjnego – także postępowania rozgraniczeniowego, nawet jeśli w istocie się ono toczyło (bo na załączniku do wniosku brak jakiegokolwiek dowodu, że wniosek ten w ogóle został złożony do właściwego organu). Nawet wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego w przedmiocie wskazanym we wniosku z dnia 6.12.2011 r. nie rzutowałoby w żaden sposób na wynik niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, której przedmiotem jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] listopada 2007 r. Dlatego Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania. Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawia się następująco; M. W. w piśmie z dnia 26 września 2007 r. domagała się "unieważnienia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...].12.1996 r. znak [...]". W postępowaniu zainicjowanym w/w pismem zakwestionowała ona czynności ustalenia przebiegu granic wykonane przez geodetę w postępowaniu rozgraniczeniowym, w którym wydana została powyższa decyzja. Zdaniem skarżącej w toku postępowania rozgraniczeniowego miały miejsce liczne nieprawidłowości i dopiero po wydaniu decyzji rozgraniczeniowej okazało się, że rozgraniczenie wykonano niewłaściwie, w decyzji nie wpisano istotnych stanów faktycznych, a protokół graniczny jest szkicem, który nie posiada wpisanych spostrzeżeń. Według twierdzenia M. W. zawartego w tym wniosku "po 11 latach postępowania (...) inspektorzy NIK na kontroli w PINB i UM stwierdzili korupcję w początkowej fazie robót". Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1996 r. znak [...]. Jako podstawę organ podał, że nie można w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji powoływać się na podstawy wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.a. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. W. zarzuciła, że "postępowanie nie zostało wyjaśnione i zakończone". Wskazywała, że decyzja z dnia [...].12.1996 r. i protokół graniczny nie są zgodne z prawem, bo to co posiada nie odpowiada faktycznemu stanowi na gruncie. Podnosiła, że dom z odsadzką fundamentową nie stoi w granicy, geodetka dokonała rozgraniczenia w listopadzie 1996 r., opracowując dokumentację z pominięciem tej odsadzki, stąd rozgraniczenie zostało sfałszowane, treść protokołu granicznego ustalono niezgodnie ze stanem faktycznym. Na końcu tego wniosku skarżąca wskazała, że "dlatego jest dla mnie dowodem kolejne oddalenie prowadzone niezgodnie z prawem i pod dyktando – decyzja SKO z [...].XI.2007 r. – obrona korupcji." M. W. zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucając, że tak decyzja I jak i II instancji wydane zostały niezgodnie z prawem oraz niezgodnie z prawomocnym wyrokiem z dnia 18.09.2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1119/06. Powtórzyła także zarzuty dotyczące nieprawidłowości w postępowaniu rozgraniczeniowym. Wyrokiem z dnia 15 października 2007 r. WSA w Rzeszowie w sprawie sygn. akt II SA/Rz 304/08 oddalił skargę. W sporządzonym pisemnym uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał granice i zakres kontroli, której dokonał w postępowaniu sądowoadministracyjym. Podano, że we wniosku do organu skarżąca wskazała na okoliczności, które mogły wskazywać na możliwość zastosowania art. 145 § 1 pkt 1, 2 lub 5 k.p.a. – w wypadku potwierdzenia się stawianych zarzutów. Rekapitulując Sąd stwierdził, iż "wskazując na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego skargę oddalił w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.". Stan faktyczny odnoszący się do postępowania w sprawie administracyjnej będącej przedmiotem kontroli sądu w niniejszym postępowaniu został przedstawiony w części wstępnej uzasadnienia. Odnosząc się do przedmiotu niniejszego postępowania, po zbadaniu sprawy we wcześniej przedstawionych aspektach Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Szczegółowa analiza wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...] listopada 2007 r. w zestawieniu z treścią tej decyzji i wniosku tam złożonego, decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2008 r. wydanej po złożeniu przez M. W. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, oraz wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 304/08 wraz z uzasadnieniem daje podstawy do stwierdzenia, że w istocie skarżąca nie wskazuje żadnej okoliczności, która nie byłaby przedmiotem oceny Sądu w sprawie II SA/Rz 304/08. Nie wskazuje w szczególności faktów, które nie byłyby przez nią podnoszone w toku tamtego postępowania sądowoadministracyjnego, jak np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną. Skarga w tamtej sprawie nie została także oddalona przez Sąd z uwagi na brak legitymacji skarżącej. Podnoszone w niniejszej sprawie okoliczności nie są tego rodzaju, żeby z uwagi na obiektywnie uwarunkowany brak wiedzy Sądu o nich pozostawały poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej. Wręcz przeciwnie – sądowi orzekającemu w sprawie II SA/Rz 304/08 znane były zarzuty i dowody przedstawiane w tamtym postępowaniu administracyjnym przez skarżącą. Brak więc podstaw do stwierdzenia, że poza zakresem kontroli sądu orzekającego w tamtej sprawie były podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] listopada 2007 r. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 października 2008 r. przedstawił podstawy wynikające z przepisu art. 145 P.p.s.a. m.in. do stwierdzenia przez Sąd właśnie nieważności decyzji w kontrolowanej sprawie i po szczegółowej analizie skonkludował, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego skargę oddalił. Mimo, iż stwierdzenie to odnosi się do zaskarżonej decyzji tj. decyzji SKO z dnia [...] lutego 2008 r., to w świetle przedstawionych na wstępie rozważań Sądu dotyczących zakresu kontroli sądowej stwierdzić należy, że także w odniesieniu do poprzedzającej ją decyzji tego organu – właśnie z dnia [...] listopada 2007 r. Sąd nie stwierdził istnienia przesłanek określonych w art. 156 k.p.a. (podstaw stwierdzenia nieważności decyzji). Gdyby bowiem Sąd stwierdził takie podstawy, to zobligowany byłby również wzruszyć decyzję SKO z dnia [...] lutego 2008 r. Niewątpliwie bowiem narusza prawo w sposób określony w art. 145 P.p.s.a. decyzja, która utrzymuje w mocy poprzedzającą ją decyzję dotkniętą podstawą do stwierdzenia nieważności. SKO w obydwu postanowieniach wydanych w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący przedstawiło, z jakich powodów nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...] listopada 2007 r., zaś Sąd akceptuje takie stanowisko, które po zbadaniu sprawy w zakresie określonym przepisami art. 145 i 134 P.p.s.a. oraz art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, w tym po zbadaniu przedstawionych akt administracyjnych, w świetle uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt OPS 6/09, na kanwie niniejszej sprawy w pełni znajduje zastosowanie. Dlatego Sąd skargę oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło