II SA/Rz 895/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-01-07

Skład orzekający: Referendarz sądowy Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykaże, że jej dochody i wydatki uniemożliwiają pokrycie kosztów postępowania, ale przewiduje się poprawę jej sytuacji finansowej w najbliższej przyszłości?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na częściowe uwzględnienie, gdy strona wykaże, że poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby obniżenie zdolności ponoszenia wydatków koniecznych. Jednakże, jeśli przewiduje się poprawę sytuacji finansowej strony w niedalekiej przyszłości, prawo pomocy powinno być przyznane w zakresie częściowym, a wniosek o ustanowienie radcy prawnego może zostać oddalony, jeśli nie ma bezwzględnej konieczności skorzystania z jego usług na tym etapie postępowania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, J. P., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wniosek został uzasadniony niskimi dochodami z renty (1012,65 zł netto dla dwuosobowego gospodarstwa domowego) przy znaczących wydatkach miesięcznych (804,40 zł). Strona skarżąca zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dotyczącą zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego z tytułu wniesienia skargi oraz opłat kancelaryjnych do kwoty 50 zł; 2) w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 7.01.2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, do sprawy skargi J. P., na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, z [...].09.2009 r. nr [...], wydaną w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków, - postanawia – 1) zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w postaci: a) wpisu sądowego z tytułu wniesienia skargi b) opłat kancelaryjnych do kwoty 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych), 2) w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 895/09 Uzasadnienie Skarżący J. P. do sprawy o sygn. II SA/Rz 895/09 złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Żądanie strony polega na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu radcy prawnego. Dokładne granice wniosku zostały doprecyzowane przez stronę na wezwanie referendarz sądowego wyznaczonego do rozpoznania wniosku. Sprawa o sygn. II SA/Rz 895/09 nie została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Skarżący zobowiązany jest do uiszczenia 200 zł wpisu sądowego. Opłata w podanej kwocie jest opłatą należną z tytułu złożenia skargi sądowoadministracyjnej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został uzasadniony następującymi względami: J. P. oraz D. P. zamieszkują w domu jednorodzinnym o pow. 100 m². Dwuosobowa rodzina utrzymuje się z kwoty renty w wysokości 1012,65 zł netto. Poza tą kwotą rodzina nie otrzymuje żadnych innych dochodów. Do wydatków niezbędnych zaliczono w szczególności: gaz 47,5 zł, ratę kredytu 316 zł, energię elektryczną 100 zł, wywóz śmieci 34,5 zł, telefon stacjonarny 50 zł, podatek o nieruchomości 37 zł, lekarstwa 20 zł, opał 200 zł. Łączna kwota wydatków niezbędnych w skali miesiąc to 804,40 zł. Pozostałą część J. P. przeznacza na zakup odzieży, żywności środków czystości oraz na komunikację. Stwierdzono, co następuje: Wniosek strony, zasługuje na częściowe uwzględnienie. J. P. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych oraz wynagrodzenia radcowskiego), jest niemożliwie gdyż spowoduje obniżenie zdolności ponoszenia wydatków koniecznych przez członków gospodarstwa domowego. Według treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie dysponuje jakimkolwiek środkami na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stanowi najszerszą pomoc, jaką państwo może udzielić podmiotom uczestniczącym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dlatego sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskujących o prawo pomocy powinna być ustalona ze szczególną wnikliwością. Budżet państwa nie może być w sposób nieuzasadniony pozbawiany należnych dochodów. Należy podkreślić w tym miejscy, że to na wnioskodawcy ciąży ciężar udowodnienia, czyli nie uprawdopodobnienia, takiej sytuacji majątkowej, która uniemożliwia choćby częściowe uczestniczenie w kosztach finansowych postępowania sądowego. Strona wnioskująca nie jest wystarczająco zdolna do pokrycia wszelkich wiążących się ze sprawą o sygn. II SA/Rz 895/09 opłat i kosztów. Niewątpliwie, poniesienie tych ciężarów spowodowałoby istotny uszczerbek na poziomie utrzymania niezbędnego członków gospodarstwa domowego. Spośród członków gospodarstwa domowego, dochody otrzymuje wyłącznie skarżący. Ich wysokość nie może zostać uznana za dostateczną dla podtrzymania skromnych standardów życia rodziny. Brak dodatkowych źródeł utrzymania udowadnia nadesłany wraz z wnioskiem PPF wyciąg z rachunku bankowego. Ponieważ J. P. posiada niewielkich rozmiarów grunt można założyć, że pewne pożytki dostarcza rodzinie gospodarstwo rolne. W lipcu 2010 r. rentę strukturalną spodziewa się otrzymać żona skarżącego. Takie oświadczenie złożył wnioskodawca we wniosku PPF rubryce nr 10. Ponieważ poziom życia rodziny P. ulegnie w nieodległej przyszłości poprawie, skarżący na obecnym etapie postępowania może otrzymać wyłącznie prawo pomocy w zakresie częściowym. Nie sposób dostrzec zarówno potrzeby a także braku jakichkolwiek możliwości skorzystania przez skarżącego z usług pełnomocnika wykonującego zawód radcy prawnego. Wynagrodzenie należne fachowemu pełnomocnikowi strona będzie mogła wypłacić po otrzymaniu przez D. P. prawa do renty strukturalnej. Wypada wyjaśnić stronie, iż kwestie wypłaty wynagrodzenia radcowskiego można uregulować w treści umowy zlecenia pomiędzy skarżącym a pełnomocnikiem. Występowanie przed sądem administracyjnym za pośrednictwem radcy prawnego nie jest koniecznością, albowiem Sąd nie jest związany granicami skargi. Pomoc fachowego pełnomocnika jest rzeczywiście niezbędna (instytucja przymusu adwokackiego), dopiero na etapie sporządzania środków odwoławczych od orzeczeń kończących postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Poza tym rodzina ma zagwarantowany lokal mieszkalny oraz możliwość czerpania pożytków z gospodarstwa rolnego. Z przedstawionych powodów, wystarczające złagodzenie obciążeń fiskalnych wobec J. P. będzie stanowić zwolnienie od kosztów sądowych w postaci pełnego wpisu od skargi oraz opłat kancelaryjnych do wysokości 50 zł. Jeżeli pomimo uzyskania prawa do renty strukturalnej przez D. P. skarżący nie będzie w stanie podołać kosztom finansowym prowadzonego postępowania, służy mu prawo złożenia wniosku o zmianę lub uchylenie niniejszego postanowienia na podstawie art. 165 p.p.s.a. Wobec powyższych okoliczności orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło