II SA/Rz 895/09

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Sędzia WSA w Rzeszowie Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 3.03.2010 r., na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu, J.P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, z 7.01.2010 r. sygn. II SA/Rz 895/09, o zwolnieniu J. P. od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi oraz opłat kancelaryjnych do kwoty 50 zł oraz o odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, z [...].09.2009 r. nr [...], wydaną w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków, -postanawia- przyznać skarżącemu J. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez : 1) ustanowienie adwokata, 2) zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżący J. P. do sprawy o sygn. II SA/Rz 895/09 złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu radcy prawnego. Sprawa o sygn. II SA/Rz 895/09 nie została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). W treści uzasadnienia wniosku podano następujące fakty: J. P. oraz D. P. zamieszkują w domu o pow. 100 m². Rodzina utrzymuje się z renty w wysokości 1012,65 zł. Poza tą kwotą rodzina nie otrzymuje żadnych innych dochodów. Do wydatków niezbędnych zaliczono w szczególności: gaz 47,5 zł, ratę kredytu 316 zł, energię elektryczną 100 zł, wywóz śmieci 34,5 zł, telefon stacjonarny 50 zł, podatek o nieruchomości 37 zł, lekarstwa 20 zł, opał 200 zł. Łączna kwota wydatków niezbędnych to 804,40 zł. Pozostałą część swych przychodów J. P. przeznacza na zakup odzieży, żywności środków czystości oraz na komunikację. Skarżący z tytułu wniesienia skargi, zobowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Referendarz sądowy WSA w Rzeszowie postanowieniem z 7.01.2010 r. sygn. II SA/Rz 895/09, postanowił zwolnić J. P. z wpisu sądowego oraz opłat kancelaryjnych do kwoty 50 zł. W pozostałym zakresie zadecydowano o odmowie przyznania prawa pomocy. Po doręczeniu wyżej wymienionego postanowienia J. P. złożył sprzeciw do WSA. W jego treści podkreślono zły stan majątku strony skarżącej oraz jego małżonki. Żona wnioskodawcy liczy na otrzymanie renty strukturalnej, chociaż nie spełnia wszystkich wymaganych warunków. Rozstrzygnięcie tej kwestii nastąpi dopiero pod koniec 2010 r. Rodzina nie ma żadnej pewności, że ich dochód ulegnie w przyszłości zwiększeniu. Jeżeli to nastąpi, to przychody rodziny zwiększą się maksymalnie o 600 zł. Uzyskany w ten sposób dochód zostanie przeznaczony na składki na ubezpieczenie rolnicze. Stwierdzono, co następuje : Ze względu na rodzaj środka prawnego, który uruchomił postępowanie sądowe, należy na wstępie przytoczyć treść unormowania zawartego w art. 260 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.). W świetle tego przepisu w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. O utracie mocy orzeczenia referendarza nie decyduje jego wadliwość, lecz sam fakt wniesienia sprzeciwu (por. W. Maciejko, M. Rojewski, P. Zaborniak, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009 r., s. 296). Ponieważ J. P. złożył w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 7.01.2010 r., sygn. II SA/Rz 895/09, postanowienie to traci moc. Stawia to przed Sądem konieczność merytorycznego rozpoznania wniosku PPF skarżącego, przy uwzględnieniu okoliczności powołanych w treści sprzeciwu. Wniosek J. P. obejmuje swymi granicami dwie instytucje składające się na prawo pomocy, tj. zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata. Oznacza to, że strona skarżąca powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w tym kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Oświadczenie strony skarżącej J. P. zawarte we wniosku PPF nie budzi wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistością. Dlatego też istnieją podstawy do rozpoznania zgłoszonego żądania w sposób merytoryczny poprzez odniesienie opisanej we wniosku sytuacji majątkowej i rodzinnej do warunków uzyskania prawa pomocy w pełnym zakresie (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie J. P. ubiega się o ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Według treści wniosku, wnioskodawca oraz jego małżonka utrzymują się z dochodów o łącznej wysokości 1012,65 brutto. Kwota ta musi wystarczyć do utrzymania dwuosobowej rodziny. Miesięczne wydatki rodziny są przeznaczane na pokrycie kosztów zakupu energii elektrycznej, gazu oraz usług telekomunikacyjnych. Rodzina spodziewa się uzyskać w przyszłości dodatkowe dochody. Nie można jednak pominąć, iż nie ma pewności czy dochody te uzyska, a jeżeli nawet, to czy ich kwota będzie na tyle wysoka, aby można było z niej pokryć przyszłe koszty sądowe oraz wynagrodzenie adwokackie. Poza tym, wnioskodawca zwrócił uwagę, że ewentualna renta zostanie spożytkowana na pokrycie zadłużenia wobec Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Tego rodzaju wydatki należy zakwalifikować do wydatków koniecznych gdyż noszą atrybuty obciążeń publicznoprawnych. Rodzina z posiadanego gruntu nie czerpie pożytków o znacznej wartości. Znaczna część tego gruntu jest zajęta pod drogę. Rodzina żyje w warunkach lokalowych znacznie odbiegających od przyjętych aktualnie standardów. W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że wnioskodawca nie będzie w stanie pokryć zarówno opłat i wydatków sądowych, a także i kosztów wynikających z konieczności opłacenia adwokata. Kwota łącznych dochodów rodziny nie przekracza poziomu wynagrodzenia minimalnego. Te dochody przy obecnym poziomie cen za usługi i dobra o charakterze podstawowym nie sposób uznać za wystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego. Nie można oczekiwać od skarżącego, że będzie w stanie z tej kwoty "wykroić" na potrzeby procesu wpis sądowy jak również pozostałe opłaty i wydatki sądowe. Ponadto wypada zauważyć, iż skromne kwoty, jakie uzyskuje rodzina P. nie pozwoliłby na zweryfikowanie w toku instancji wydanych w sprawie orzeczeń WSA. Przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zależy wyłącznie od wykazania niemożliwości finansowych uzyskaniu pomocy fachowego pełnomocnika, a nie od stopnia skomplikowania sprawy. Uzależnianie prawa pomocy od innych przesłanek niż zdolność majątkowa wnoszącego o prawo pomocy, stanowiłoby naruszenie art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. Wobec wskazanych wyżej okoliczności zostały spełnione przez stronę przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 1, art. 259 § 1, art. 260 p.p.s.a.