II SA/Rz 895/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-10-27

Skład orzekający: Maria Piórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy (ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych) może być zmienione lub uchylone na podstawie art. 165 P.p.s.a. w przypadku zmiany okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Postanowienia niekończące postępowania w sprawie, w tym te dotyczące prawa pomocy, mogą być uchylane i zmieniane na podstawie art. 165 P.p.s.a. w związku ze zmianą okoliczności sprawy, nawet jeśli są prawomocne. W sytuacji, gdy strona skutecznie wypowie pełnomocnictwo adwokatowi z urzędu i zadeklaruje korzystanie z pomocy pełnomocnika z wyboru, sąd powinien uwzględnić jej wolę i uchylić postanowienie w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. Referendarz sądowy zwolnił go od części kosztów, odmawiając w pozostałym zakresie. WSA w Rzeszowie postanowieniem z dnia 3 marca 2010 r. ustanowił dla niego adwokata i zwolnił od kosztów w całości. Następnie, na rozprawie, skarżący oświadczył, że wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi z urzędu i będzie korzystał z pomocy pełnomocnika z wyboru, wnosząc o uchylenie postanowienia w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Sąd rozpoznał ten wniosek.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 895/09, w ten sposób, że uchylono postanowienie w części pierwszej, dotyczącej ustanowienia dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 895/09 o ustanowieniu dla J. P. adwokata i zwolnieniu go od kosztów sądowych w całości w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków - p o s t a n a w i a - Zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 895/09 w ten sposób, że uchylić postanowienie w części pierwszej, dotyczącej ustanowienia dla skarżącego adwokata. II SA/Rz 895/09 U Z A S A D N I E N I E Skarżący J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2010 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od skargi oraz opłat kancelaryjnych do kwoty 50 zł, zaś w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Na skutek sprzeciwu skarżącego od powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 3 marca 2010 w pkt 1 ustanowił dla niego adwokata, zaś w pkt 2 zwolnił J. P. od kosztów sądowych w całości. Postanowienie to stało się prawomocne. Na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. skarżący oświadczył, że skutecznie wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi A. P. i wniósł o zmianę postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 3 marca 2010 r. poprzez uchylenie punktu pierwszego, ustanawiającego adwokata z urzędu. Skarżący oświadczył, że jego pełnomocnikiem będzie z wyboru adwokat M. S. i jednocześnie udzielił pełnomocnictwa temu adwokatowi do reprezentowania go w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako P.p.s.a.) postanowienia niekończące postanowienia w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wyjaśnić należy, że postanowienia w zakresie prawa pomocy nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie przed sądem, dlatego też mogą one być uchylane i zmieniane na zasadzie art. 165 P.p.s.a. Instytucji przewidziana w tym przepisie, pozwala na zmianę wcześniej wydanego postanowienia, w sytuacji gdy okoliczności sprawy uległy zmianie. Podkreślenia wymaga, że na stronie ciąży wykazanie tych okoliczności, które się zmieniły. Wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy jak zostało to wcześniej opisane został już rozstrzygnięty prawomocnym postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 8 lipca 2010 r. o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata. Dlatego też złożony przez skarżącego na rozprawie wniosek o uchylenie postanowienia Sądu z dnia 3 marca 2010 r. w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu wymaga rozpatrzenie w oparciu o art. 165 P.p.s.a. Należy uznać, że okoliczności sprawy uległy zmianie, gdyż skarżący w obecnej chwili oświadczył jednoznacznie, że nie chce korzystać z pomocy pełnomocnika z urzędu, a będzie korzystał z pomocy pełnomocnika z wyboru. Podkreślić w tym miejscu wypadnie, że to skarżący jest niejako "gospodarzem postępowania sadowego", które toczy się przed sądem administracyjnym na skutek wniesionej przez niego skargi. Skoro skarżący nie chce w obecnej chwili korzystać z instytucji pełnomocnika z urzędu, w takiej sytuacji Sąd rozpatrując jego wniosek złożony na rozprawie nie powinien w tym zakresie rozstrzygać wbrew woli skarżącego, tym bardziej, że wniosek o uchylenie wcześniej wydanego postanowienia mieści się w zakresie normy określonej w art. 165 P.p.s.a Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, ze wystąpiły przesłanki do zmiany wcześniejszego postanowienia w zakresie prawa pomocy, poprzez uchylenie go w części pierwszej, dotyczącej ustanowienia adwokata. Sąd na podstawie art. 165 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło