II SA/Rz 896/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła NSA Stanisław Śliwa Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. F. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 896/07 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] wydane w wyniku zażalenia J. F. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 roku, znak: [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia -utrzymujące w mocy w/w postanowienie. W podstawie prawnej orzeczenia powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 k.p.a W uzasadnieniu orzeczenia zostało wyjaśnione, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 119 § 1, art. 120 § 1, art. 121 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity: Dz. U. Nr 229 z 2005 roku, póz. 1954 z póz. zm./, w związku z niewykonaniem obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia [...]-05-2007 roku, znak: [...], zobowiązującej skarżącego do rozbiórki budynku pełniącego funkcję składu maszyn rolniczych nałożył grzywnę w wysokości 2 500 z oraz opłatę za wydanie zaskarżonego postanowienia w wysokości 68,0 zł w celu przymuszenia. Jednocześnie wezwano zobowiązanego do wpłacenia grzywny i opłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia pod rygorem ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych ,oraz wezwano do wykonania w tytule egzekucyjnym obowiązku w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia pod rygorem wydania orzeczenia o wykonaniu zastępczym. W zażaleniu do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący zakwestionował wysokość grzywny i wyjaśnił, że nie był świadomy z konsekwencji wynikających z nie wykonania nakazu rozbiórki. Wyjaśnił, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej ,ma na utrzymaniu czwórkę uczących się dzieci, niepracującą żonę , jego zarobki wynoszę 800 zł miesięcznie. Wymierzona grzywna w kwocie 2,500 zł jest nieadekwatna do obiektu objętego nakazem rozbiórki którego wartość szacuje na 400 zł. Rozpoznając zażalenie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił zażalenia i stawianych w nim zarzutów . Wyjaśnił, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...]-05-2007 roku, znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego , działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku — Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38, poz. 229 z póz. zm./, nakazał rozbiórkę budynku pełniącego funkcję składu maszyn rolniczych położonego na działce o nr ewid. [...] będącego jego własnością. W/w decyzja została doręczona zobowiązanemu w dniu 22-05-2007 roku , wobec jej nie zaskarżenia uzyskała walor decyzji ostatecznej i nakaz nią orzeczony stał się wymagalny. Pismem z dnia 26-06-2007 roku, znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał zobowiązanemu upomnienie przypominające o ciążącym na nim obowiązku, wyznaczył siedmiodniowy termin na realizację rozbiórki oraz pouczył o konsekwencjach wynikających z dalszego uchylania się od. wykonania nakazu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w upomnienia wynika, że upomnienie to doręczono skarżącemu w dniu 4-07-2007 roku . Zobowiązany J. F. pomimo upływu terminu zakreślonego w upomnieniu w dalszym ciągu nie wykonał nakazu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ egzekucyjny, nałożył na grzywnę w celu przymuszenia. Zgodnie z art. 1 a pkt 12 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity: Dz. U. Nr 229 2005 roku, poz. 1954 ze zm/ jednym ze środków egzekucji jest grzywna w celu przymuszenia. W myśl art. 119 §1 w/w ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności w szczególności , której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Zgodnie z art. 121 § 2 w/w ustawy grzywna w celu przymuszenia w stosunku do osób fizycznych każdorazowo nie może przekraczać kwoty 5 000 zł. W ocenie organu odwoławczego nakładając grzywnę w kwocie 2500 zł w celu przymuszenia organ egzekucyjny ustalił wysokość tej grzywny w kwocie umiarkowanej w granicach w/w przepisu tym samym nie naruszył przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący J. F. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania względnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenia wykonania zastępczego. W uzasadnieniu skargi przytoczył argumenty jak w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje; skarga podlega uwzględnieniu z przyczyn całkowicie odmiennych niż zostało w niej podniesione. Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czy Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a. nie jest związany wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną , stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia /art. 135 ustawy/ Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu przebiega w pewnej kolejności i punktem wyjścia jest w pieszej kolejności badanie czy zaskarżony akt nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia Sąd dopatrzył się w działaniach organów obu instancji naruszeń prawa o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, które to naruszenie obliguje Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego. Stan faktyczny jest niekwestionowany i sprowadza się do stwierdzenia faktu, że skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia [....]-05-2007 roku, znak:[...], zobowiązującej go do rozbiórki budynku pełniącego funkcję składu maszyn rolniczych . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał zobowiązanemu upomnienie przypominające o ciążącym na nim obowiązku, wyznaczył siedmiodniowy termin na realizację tego obowiązku oraz pouczył o konsekwencjach wynikających z dalszego uchylania się od wykonania nakazu. Zobowiązany pomimo upływu terminu zakreślonego w upomnieniu w dalszym ciągu nie wykonał nakazu, dlatego też na zobowiązanego została nałożona grzywna w celu przymuszenia w kwocie 2500 zł. W podstawie prawnej powołano przepis art. 119 § 1, art. 120 § 1 i 121 §4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity: Dz. U. Nr 229 z 2005 roku, poz. 1954 z poz. zm./. W ocenie Sądu jest to wadliwa podstawa prawna. Organy obu instancji z rażącym naruszeniem przepisu art. 121 § 2 i § 5 wymienionej ustawy ustaliły wysokość wymierzonej grzywny w kwocie 2 500 zł. Zgodnie z wyżej cytowanym przepisem wysokość grzywny nie może przekraczać kwoty 10000 zł a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł z zastrzeżeniem § 5 tj. w przypadku niewykonania obowiązku wynikającego z obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, wysokość grzywny wynosi 1/5 ceny 1 m kw powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczenia premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Tytuł wykonawczy wskazuje, że nakazem rozbiórki objęty jest budynek pełniący funkcję składu maszyn rolniczych, oznacza to, że wysokość grzywny winna być obliczona w oparciu o przepis art. 121 § 5 wymienionej ustawy. W takim stanie faktycznym sprawy, Sąd zobowiązany jest do stwierdzenia nieważności postanowień obu instancji na podstawie art. 156§ 1 pkt 2 k.p.a. Wskazane wyżej rażące naruszenie prawa w postanowieniach obu instancji z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. obligowało Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Określenie, że postanowienie nie podlega wykonaniu znajduje uzasadnienie w treści art. 152 ustawy. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy.