II SA/Rz 896/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia I. Umorzyć postępowanie o przyznanie D. M. zwolnienia od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla wnioskującego adwokata. Pismem oznaczonym datą 20 października 2010 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie 2 listopada 2010 r., D. M. powołując się na bardzo trudną sytuację materialną zwrócił się "o przydział pełnomocnika z urzędu", tj. radcy prawnego lub adwokata. Wniosek o przyznanie w tym zakresie prawa pomocy podtrzymał w złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF mającym zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, rozszerzając go dodatkowo o zwolnienie od kosztów sądowych. Na potwierdzenie jego zasadności wskazał fakt zalania budynków mieszkalnych przez powódź w dniach 18 maja i 5 czerwca 2010 r. oraz związaną z tym i z przedmiotem skargi odmowę przyznania mu zasiłku celowego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C. Wg pozostałych informacji wynikających z zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach: - skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i 4 dzieci w wieku 5 – 10 lat; trzy osoby wymagają stałej opieki zdrowotnej, z czym związane są koszty zakupu leków i dojazdów do lekarzy, - posiadany przez nich majątek obejmuje dom o pow. 75 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 0,27 ha, - jedyne źródło ich dochodów stanowi renta skarżącego w wysokości 706 zł. brutto. Rozpatrując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zwrócić uwagę na treść art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu m.in. w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przesłanka ta jest spełniona w niniejszej sprawie, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego. Oznacza to, że wnioskodawca korzystając z uwagi na przedmiot sprawy z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych nie będzie wogóle wzywany do ich opłacania. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata rozpatrywany jest pod względem spełnienia przez skarżącego przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Analiza danych zawartych we wniosku PPF, aktach administracyjnych i sądowych prowadzi do stwierdzenia, że D. M. spełnia wynikające z tego przepisu kryterium. W tym kontekście nie budzi też wątpliwości trudna sytuacja materialno – bytowa wnioskodawcy i członków jego rodziny, którzy faktycznie zamieszkują w domu jego matki. Jak wynika ze skargi i odwołania od decyzji organu I instancji, zła sytuacja lokalowa wymusiła na nich podjęcie budowy własnego, wykazanego we wniosku PPF budynku mieszkalnego (systemem gospodarczym, przy pomocy rodziny i znajomych), który nie został jeszcze ukończony, a którego wnętrze na poziomie urządzonego i przygotowanego wstępnie do przeprowadzki parteru zostało w lecie br. zniszczone w wyniku powodzi. Skarżący w związku ze stanem swojego zdrowia (po przeszczepie nerki) wymaga stałej opieki lekarskiej. Przebywa na rencie (616,72 zł. netto), która wg oświadczenia stanowi jedyne źródło utrzymania jego i rodziny (w aktach sądowych zalega kserokopia orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 15 października 2010 r. o uznaniu go za całkowicie niezdolnego do pracy do 31 października 2010 r. i odcinek wypłaty świadczenia za m-c październik 2010 r.). Mimo znacznego prawdopodobieństwa pobierania przez niego także świadczeń rodzinnych na dzieci należy jednak uznać, że w obecnej sytuacji nie posiada on żadnych realnych możliwości ustanowienia w sprawie objętej skargą zastępcy prawnego z wyboru. Uzyskiwane dochody bez wątpienia pozwalają mu na zaspokojenie jedynie najważniejszych i najbardziej pilnych wydatków związanych z utrzymaniem siebie, żony i dzieci. W sytuacji zatem, gdy nawet wobec korzystania z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych z przeznaczeniem na ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, uzasadnione jest uwzględnienie jego wniosku i udzielenie mu w tym zakresie wsparcia w ramach prawa pomocy (decydującą i jedyną przesłanką w tym względzie jest faktyczny brak możliwości poniesienia przez osobę wnioskującą związanych z tym kosztów). Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a w związku z art. 161 § 1 pkt 3 i art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.