II SA/Rz 896/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-10-17

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna odbywająca karę pozbawienia wolności, nieposiadająca własnych środków finansowych ani majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna odbywająca karę pozbawienia wolności, która nie pracuje, nie osiąga dochodów, nie dysponuje majątkiem ani zasobami finansowymi, a także nie może liczyć na wsparcie ze strony innych osób, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Kluczowe jest wykazanie faktycznego braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, co zapewnia realizację prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący B. S., przebywający w zakładzie karnym, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał na brak dochodów, brak majątku oraz brak wsparcia ze strony rodziny. Skarga dotyczyła postanowienia Wojewody odmawiającego zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego dot. wymeldowania skarżącego z pobytu stałego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. B. S. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. od wniesionej przez siebie skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] zwrócił się o przyznanie mu adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że aktualnie przebywa w zakładzie karnym, gdzie nie pracuje. Nie ma też do swojej dyspozycji żadnych środków finansowych i nie otrzymuje pomocy od rodziny. Skarżący swoje żądanie podtrzymał w złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF, mającym zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym do osób fizycznych ubiegających się o przyznanie prawa pomocy. Oprócz okoliczności przywołanych w pierwotnym piśmie wskazał dodatkowo, że nie posiada żadnego majątku, wykazując jedynie zajmowane przez jego konkubinę i jej 24-letniego syna mieszkanie komunalne o pow. 53 m², z którym pośrednio związany jest przedmiot skargi; w zawartym we wniosku oświadczeniu osoby te wymienił jako pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Rozpoznając ten wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata wiąże się z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, co w przypadku osoby fizycznej związane jest z wymogiem wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. O powyższym decydują przede wszystkim możliwości finansowe osoby wnioskującej, których skarżący B. S. praktycznie nie posiada. Powodem tego jest jego długoletnie osadzenie w zakładzie karnym, gdzie nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów (wg informacji zawartych w aktach sprawy, początek odbywania przez niego kary pozbawienia wolności miał miejsce w roku 2002, jej koniec przypada zaś na kwiecień 2013 r.). Nie dysponuje on także żadnymi zasobami finansowymi, składnikami majątkowymi przynoszącymi dochód lub których ewentualne spieniężenie mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów związanych z jego udziałem w sprawie. Brak jest również jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż może on liczyć w tym zakresie na wsparcie ze strony innych osób, w tym konkubiny i jej syna, mimo wskazania ich jako osoby wspólnie gospodarujące. Jak wynika z akt sprawy, taki status tych osób należy odnieść raczej do czasu przypadającego na okres przed jego osadzeniem w zakładzie karnym, zwłaszcza, że to konkubina zwróciła się z wnioskiem o jego wymeldowanie z przydzielonego jej mieszkania, zaś skarżący wyraźnie wskazał, że od rodziny nie otrzymuje żadnej pomocy. W tym zakresie bez znaczenia dla oceny wniosku skarżącego pozostaje też ewentualna wysokość dochodów osiąganych przez te osoby. W/w okoliczności pozwalają więc stwierdzić, że B. S. nie jest w stanie własnym staraniem ponieść związanych ze sprawą kosztów postępowania, mimo że same związane ze sprawą koszty sądowe, w tym wpis od skargi, należy ocenić jako niskie. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma faktyczny brak możliwości poniesienia przez niego tych kosztów i ustanowienia pełnomocnika z wyboru, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. W tej sytuacji, skoro złożony wniosek i zawarte w nim oświadczenie nie nasuwają wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym wykazując spełnienie ustawowego kryterium do przyznania całkowitego prawa pomocy, uzasadnione jest pozytywne ustosunkowanie się do niego (jedynym wyznacznikiem w tym zakresie jest kryterium ekonomiczne, które wnioskodawca spełnia). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło