II SA/Rz 896/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania -skargę oddala- Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD") z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]odmawiające JK sp. z o.o. (dalej: "wnioskodawca" lub "skarżąca") wznowienia postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]. W podstawie prawnej postanowienia organ powołał art 149 § 2 i 3, art 141 § 1 i 2, art 127 § 3 i art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], działając między innymi w oparciu o art 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.; dalej: "u.t.d.") Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.450,00 zł. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji GITD decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]uchylił w całości decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.150,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1107/17 oddalił skargę na ostatnio wymienioną decyzję. Pismem z dnia 26 lutego 2018 r. skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w sprawie. Podniosła, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję, w postaci harmonogramów wyjazdów, ma których odwrocie kierowcy opisali powody odstąpienia od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Odmawiając wznowienia postępowania organ w pierwszej kolejności wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej o ewentualnych powodach wznowienia postępowania strona dowiedziała się przynajmniej w dniu doręczenia decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. tj. w dniu 9 czerwca 2017 r. W treści tej decyzji wyraźnie wskazano, że kierowcy nie przedstawili dokumentów uzasadniających odstąpienie od norm czasu pracy kierowców. Skarżąca złożyła wniosek o uzupełnienie w/w decyzji, który został rozpatrzony przez organ w dniu [...] lipca 2017 r. postanowieniem z [...]GITD odmówił uzupełnienia decyzji, postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 8 sierpnia 2017 r. W ocenie GITD brak było podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ dokumentami, na które powołała się skarżąca dysponowała już na etapie kontroli. Widnieje na nich pieczątka przedsiębiorcy. W takcie tej kontroli skarżąca została wezwana do okazania wszystkich dokumentów w zakresie ewidencji czasu pracy kierowców, w czym powinny się również zawierać harmonogramy, na które powołuje się we wniosku o wznowienie postępowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca przeczy twierdzeniom organu. Wskazuje, że nowe dowody, to takie, które wprawdzie istniały, ale nie były znane organowi, niezależnie od powodów, mające istotne znaczenie dla sprawy i mogące mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W sprawie, jak podnosi organ żądał innych dowodów, a inne odbierał. Skarżąca na etapie kontroli nie dysponowała harmonogramami, dysponowali nimi jedynie kierowcy. W świetle powyższego organ stwierdził, że złożony w dniu 21 lutego 2018 r., tj. ponad 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o okolicznościach mogących stanowić podstawę wznowienia postępowania, wniosek o wznowienie postępowania, został złożony z uchybienie terminu. Swoje stanowisko organ podtrzymał w postanowieniu z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]. W skardze do Sądu skarżąca ponownie przytacza argumenty, które są tożsame z argumentami zawartymi we wniosku o wznowienie postępowania, a następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając stanowisko wskazał, że nie daje wiary skarżącej, że informacje o nowych dowodach powzięła w dniu doręczenia jej wyroku Sądu. Zdaniem organu świadomość co do ich istnienia powzięła już w dniu doręczenia decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie postanowienia (decyzji) będącego przedmiotem sprawy. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "P.p.s.a." sąd orzeka na podstawie akt sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, iż odpowiada ono wymogom prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała oddaleniu. Zaskarżonym postanowieniem zostało utrzymane w mocy postanowienie GITD z dnia [...] kwietnia 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej jego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącą. Istotę postępowania wznowieniowego, zaliczonego do nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych (postanowień) przedstawiono szczegółowo w uzasadnieniu kontrolowanego postanowienia i wobec powyższego nie jest konieczne ponowienie tych wyjaśnień. Wskazać jednak należy, że postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. Pierwszy etap tzw. wstępny (wyjaśniający) rozpoczyna wniosek strony, zgłoszony właściwemu organowi, o wznowienie postępowania i kończy się albo wydaniem postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 K.p.a.) albo podjęciem postanowienia o odmowie wznowienia (art. 149 § 3 K.p.a.). Drugi etap, tzw. właściwy, po wydaniu postanowienia o wznowieniu, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego i ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia, a kończy się wydaniem decyzji z art. 151 § 1 K.p.a. albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., względnie też decyzji na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. Dodać również trzeba, że w tym pierwszym etapie, tzw. wstępnym zbadaniu podlega tylko to czy z żądaniem występuje strona, czy zachowała termin oraz czy powołuje się na ustawowe przesłanki wznowienia (art. 145 § 1 K.p.a.). Po myśli art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie termin wskazany w powyższym przepisie w ocenie GITD, nie został przez stronę zachowany, co stanowiło podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Zdaniem Sądu, pogląd ten zasługuje na akceptację. Bezsporne w sprawie było, że decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10 450 zł. Pismem z dnia 30 marca 2017 r. strona złożyła odwołanie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na stronę karę pieniężna w wysokości 10 150 zł. Pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1107/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Pismem z dnia 26 lutego 2018 r. strona wniosła o wznowienie postępowania, podając że o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania dowiedziała się na przełomie stycznia i lutego 2018 r. z uzasadnienia wyroku WSA z dnia 19 grudni 2018 r. Sąd ten wyjaśnił, że kierowca może odstąpić od przestrzegania norm czasu pracy "pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie odpowiedniego miejsca postoju. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój". Według wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1276/14 "takie rozumienie art. 12 Rozporządzenia jest utrwalone w orzecznictwie". Wobec tego w przedmiotowej sprawie wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowców na okoliczność stwierdzonych odstępstw od czasu pracy kierowców nie zasługiwał na uwagę. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy wynika, że strona o nowych istotnych okolicznościach dla sprawy dowiedziała się przynajmniej w dniu doręczenia jej decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], bowiem w jej treści wskazano wyraźnie, że kierowcy nie przedstawili dokumentów uzasadniających odstąpienie od norm czasu pracy kierowców. Strona złożyła wniosek o uzupełnienie decyzji, jednakże organ odmówił uzupełnienia ww. decyzji, przedmiotowe postanowienie zostało doręczone w dniu 8 sierpnia 2017 r. – w konsekwencji w tej dacie strona dowiedziała się o istnieniu okoliczności, które mogły być nieznane organowi w chwili wydania decyzji, nie zaś tak jak wskazała strona, dopiero po doręczeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Dowody zaś, na które się powołała we wniosku o przywrócenie terminu były od początku w jej dyspozycji. Do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. konieczne jest spełnienie łącznie trzech przesłanek. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Obejmuje to okoliczności lub dowody zarówno nowoodkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie stanowi samoistnej podstawy wznowienia postępowania. Nowe okoliczności faktyczne czy nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne. Muszą zatem dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne. Kolejną przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych czy nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest to, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję." Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w ark 148 § 1 K.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia." W konsekwencji powyższego wskazać należy, że z zaakceptowanych przez Sąd ustaleń dokonanych przez organ prowadzący postępowanie wynika, że strona postępowania miała świadomość istnienia nowych okoliczności istotnych dla sprawy, nie w dniu otrzymania wyroku WSA, a już w dniu otrzymania decyzji I instancji. Prawidłowo organ nie dał wiary stronie co do wskazanego terminu dowiedzenia się o nowych okolicznościach, w konsekwencji odmówił wznowienia postępowania. Należy podkreślić, że zakończenie postępowania przed sądem administracyjnym nie wyłącza też w każdym przypadku możliwości wszczęcia trybu weryfikacji w drodze administracyjnej. Zgodnie z art. 168 § 1 P.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeśli nie przysługuje wobec niego środek odwoławczy. Według zaś art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednak w świetle art. 171 P.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Stąd nie stoi na przeszkodzie wznowieniu postępowania przed organem administracji publicznej zakończenie postępowania przed sądem administracyjnym w przypadku braku powagi rzeczy osądzonej, np. odrzucenia skargi, umorzenia postępowania, oddalenia skargi z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego czy po wyroku oddalającym skargę i orzeczeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja administracyjna (por. B. Adamiak [w:] Komentarz, 2017, s. 755-756). Jeżeli wyrok oddala skargę stwierdzając np. brak przyczyn uchylenia decyzji, sytuacja może kształtować się różnie. Jak podkreśla T. Kiełkowski: "Deklaratywna wypowiedź sądu administracyjnego o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, zawarta w prawomocnym wyroku oddalającym skargę, wyklucza możliwość późniejszego uznania tej decyzji za wadliwą w postępowaniu wewnątrzadministracyjnym, ale tylko w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości mieściły się w granicach rozpoznania i orzekania sądu" (T. Kiełkowski, Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPPubl. 2008/4, s. 59). Por. wyrok NSA we Wrocławiu z 30.04.1986 r., SA/Wr 137/86, OSP 1987/4, poz. 82, z aprobującą glosą J. Borkowskiego, w którym podniesiono, że przymiot "prawomocności" dotyczy tylko sfery zgodności z prawem. Dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego, jeżeli po wyroku zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki wznowienia. Por. też wyrok NSA w Warszawie z 17.02.1988 r., I SA 891/87 ONSA 1988/1, poz. 38, w którym podniesiono, że brak jest przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez sąd administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu sądowi były znane (tak słusznie Małgorzata Jaśkowska w Komentarzu do art. 145 K.p.a., LEX). W okolicznościach sprawy wydany w sprawie, której wznowienie dotyczy wyrok WSA w Rzeszowie nie był przeszkodą do prowadzenia postępowania o wznowienie. Strona bowiem we wniosku o wznowienie powołała się na dowody, o których Sąd ten nie orzekał. Dowody te znane były jednak stronie, która nimi bezspornie dysponowała, na harmonogramach pracy kierowców jest bowiem pieczątka przedsiębiorcy – skarżącej Spółki. Brak świadomości strony co do wagi tych dowodów jest bez znaczenia. Według NSA, w przypadku podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 KPA, na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 nie ma wpływu świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu. Termin jednego miesiąca biegnie zatem od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona prawidłowo oceniła znaczenie dowodu lub faktu, które były jej znane już uprzednio (zob. wyr. NSA z 9.1.2002 r., V SA 1460/01, ONSA 2003, Nr 2, poz. 61). Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania przewidziany w art. 148 § 1 K.p.a. nie został przez skarżącą zachowany. W rezultacie więc wydanie postanowienia w myśl art. 149 § 3 K.p.a. było prawidłowe i nie narusza ono prawa. Z tych przyczyn i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.