II SA/Rz 896/25

24 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu 24 listopada 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi AD na uchwałę Rady Gminy [...] z [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić AD kwotę 300 zł /słownie: trzystu złotych/, tytułem wpisu od odrzuconej skargi. Uchwałą z [...] maja 2025 r. nr [...] Rada Gminy [...] uznała za bezzasadny wniosek Skarżącej o wyrażenie zgody na ustanowienie służebności gruntowej przejazdu [...]. W podstawie prawnej uchwały wskazano art. 241 i art. 244 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, AD wniosła o poddanie kontroli zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). W myśl art. 184 Konstytucji RP, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona przepisami ustaw i aby sąd mógł rozpoznać merytorycznie skargę na zaskarżony akt (lub bezczynność), akt ten musi posiadać określone cechy, pozwalające na zakwalifikowanie go do katalogu aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W obowiązującym systemie prawa istnieje bowiem domniemanie właściwości sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji RP). Co nie mniej istotne, sąd rozpoznając sprawę nie jest związany jedynie zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jest natomiast związany wskazanym przez stronę skarżącą przedmiotem zaskarżenia. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim określone. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) oraz na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia można również uczynić akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że określony przez Skarżącą przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co w konsekwencji obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Jak wynika z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy, zaskarżona uchwała Rady Gminy [...] z [...] maja 2025 r. nr [...] został podjęta na skutek wniosku Skarżącej o zmianę przebiegu służebności drogi koniecznej. W przekonaniu Sądu organ prawidłowo uznał, że wniosek Skarżącej został zgłoszony w trybie art. 241 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 244 § 2 k.p.a., o sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się wnioskodawcę. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżona uchwała pozostaje poza granicami właściwości sądu administracyjnego. Stanowi ona w istocie zawiadomienie, o którym mowa w art. 244 § 2 k.p.a. Nie może zmienić tego stanowiska okoliczność, że sprawa skargi na działalność organu administracji załatwiana jest przez radę gminy w formie uchwały – tak jak stało się to w niniejszej sprawie. Uchwała jest bowiem formą właściwą dla działania organu kolegialnego, jakim jest rada gminy (miasta). Uchwała ta nie rozstrzyga jednak konkretnej indywidualnej sprawy administracyjnej, a jedynie kończy jednoinstancyjne uproszczone postępowanie jako forma zawiadomienia o sposobie rozpoznania skargi. Stanowisko wyrażone przez właściwy do rozpoznania skargi organ nie może być zatem poddane kontroli organu wyższego stopnia, jak też sądu administracyjnego. Kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega również ocena prawidłowości prowadzenia postępowania wnioskowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., jako że nie jest ono postępowaniem administracyjnym, którego finalny akt podlega kognicji sądu administracyjnego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.