II SA/Rz 897/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. R. i M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego -skargę oddala- II SA/Rz 897/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta przyznał J. R. zasiłek celowy w kwocie 6.000 zł na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego – powodzi. Odrębną decyzją tegoż organu z tej samej daty, Nr [...] J. R. przyznano też zasiłek celowy w kwocie 200 zł jako pomoc doraźną na potrzeby bytowe. W uzasadnieniu obu tych decyzji wskazano, że rodzina została poszkodowana w wyniku powodzi w maju b. r. Odwołanie od tych decyzji złożyli M. R. i J. R., oboje działający przez pełnomocnika U. R., domagając się jej uchylenia i przyznania zasiłku celowego w kwocie po 6.000 zł odrębnie dla każdego z małżonków. Odwołujący zarzucili błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, podczas, gdy M. R. zamieszkuje w domu przy ul. [...], a jego żona J. R. przy ul. [...]. Oba domy zostały zalane podczas powodzi w maju 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu zasiłku celowego w kwocie 6.000 zł na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.) W uzasadnieniu, odwołując się do podstawy prawnej, Kolegium wskazało, że przewidziany w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej, niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Podstawą dla przyznania takiego zasiłku jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, który ma na celu rozeznanie konkretnej sytuacji, tak aby przyznana pomoc była adekwatna co do rodzaju i rozmiaru. W rozpatrywanej sprawie o przyznanie zasiłku celowego zwróciła się J. R. i po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego oraz ustaleniu, że budynek, w którym ona zamieszkuje został zalany ulegając poważnym uszkodzeniom, wnioskodawczyni przyznano zasiłek w maksymalnej w tych warunkach kwocie 6.000 zł. Trudno wobec tego wskazać na nieprawidłowości w postępowaniu organu I instancji powodujące konieczność zmiany wydanego rozstrzygnięcia. Odrębną natomiast kwestią jest zasadniczy motyw odwołania – tj. brak przyznania odrębnego zasiłku celowego dla M. R. W tym zakresie winien on być potraktowany jako wniosek M. R. o przyznanie zasiłku i przekazany organowi właściwemu – tj. Prezydentowi Miasta. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało Prezydentowi Miasta jako organowi właściwemu w sprawie pisma M. R. z [...].06.2010 r. i [...].07.2010 r. dotyczące przyznania mu zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku powodzi. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M. R. i J. R., działający przez pełnomocnika U. R., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucili naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., wskazując, iż Kolegium dysponując obszernym materiałem dowodowym pominęło kluczową dla sprawy kwestię prowadzenia przez nich 2 odrębnych gospodarstw domowych, wydało natomiast postanowienie przekazujące częściowo rozpoznanie sprawy organowi I instancji. Ponadto organ nie poddał analizie żadnego zarzutu odwołania i nie ustosunkował się do tych zarzutów. Działanie organów, w tym organu II instancji, który nie rozpoznał sprawy merytorycznie przewleka jedynie postępowanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z przyczyn które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przystępując do rozpoznawania sprawy Sąd powziął wiadomość o śmierci skarżącego M. R. Z dołączonej do akt sprawy kserokopii aktu zgonu wynika, że zmarł on [...].11.2010 r., a zatem po wydaniu zaskarżonej decyzji i skierowaniu skargi do tut. Sądu. Biorąc pod uwagę zakres przedmiotowy sprawy Sąd uznał, iż brak jest podstaw do zawieszenia postępowania do czasu ustalenia następców prawnych zmarłego, zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., albowiem zachodzi przesłanka wyłączająca zawieszenie postępowania z urzędu, określona w art. 124 § 3 P.p.s.a., a mianowicie przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W tej sytuacji – wobec braku przeszkód w kontynuowaniu postępowania, spowodowanych koniecznością ustalania następców prawnych zmarłego i dopuszczania ich do udziału w postępowaniu, Sąd rozpoznał skargę J. R. Zaskarżona nią decyzja dotyczy przyznania zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku powodzi. Możliwość przyznania takiego zasiłku przewiduje art. 40 ust. 1-3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.), w przypadku poniesienia strat w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Może on być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o przyznanie zasiłku wystąpiła J. R. w dniu [...].05.2010 r. Na podstawie wywiadu środowiskowego, sporządzonego w tym samym dniu, a także protokołu sporządzonego w dniu [...].06.2010 r. na okoliczność zdarzenia losowego – powodzi, organ ustalił, że wnioskodawczyni zamieszkuje w domu przy ul. [...] w T., który został zalany w wyniku powodzi w maju 2010 r. W wywiadzie J. R. podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, który aktualnie przebywa w szpitalu, a także, iż jest również właścicielką domu przy ul. [...] w T. W dniu [...].06.2010 r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie oświadczenie, wskazując, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa w rozumieniu ustawy z pomocy społecznej wraz z mężem M. R. Mąż zamieszkuje przy ul. [...], a wnioskodawczyni przy ul. [...]. J. R. wyjaśniła, że podanie w wywiadzie środowiskowym faktu wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego wraz z mężem wynikało z błędnego rozumienia przez nią znaczenia tej definicji. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej pod kątem prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego, bo taki zarzut – naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. został postawiony w skardze, stwierdzić należy, że stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie ustalony został prawidłowo. Nie budzi wątpliwości, że występująca o zasiłek celowy J. R. zamieszkująca przy ul. [...] doznała strat w wyniku powodzi w maju 2010 r. Spełnione zatem zostały przesłanki z art. 40 ustawy o pomocy społecznej do przyznania jej zasiłku celowego. Także wysokość przyznanej pomocy była adekwatna do możliwości organu. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w dacie wydawania przez organy administracji rozstrzygnięć w niniejszej sprawie, wysokość zasiłków celowych dla ofiar powodzi z maja 2010 r. nie była określona w żadnym akcie prawnym, a w szczególności w ustawie z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. (Dz. U. Nr 123, poz. 835, ze zm.), która weszła w życie 9.07.2010 r. Decyzje podejmowane w tej kwestii rozstrzygane były zatem w ramach uznania administracyjnego. W toku rozprawy przed Sądem pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego przyznał, że kwota 6.000 zł określona została przez organy administracji rządowej jako pomoc przeznaczona dla powodzian, a informacja o tym i stosowne środki zostały przekazane ośrodkom pomocy społecznej. Znając ten fakt z urzędu Sąd stwierdza, że wysokość przyznanej skarżącej kwoty była adekwatna do sytuacji i możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Załatwiając sprawę skarżącej organ I instancji nie przekroczył zatem granic uznania administracyjnego, a wobec tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało odstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie zasiłku celowego, co zresztą wykazało w uzasadnieniu swojej decyzji. Zasadnie też Kolegium wyłączyło wniosek M. R. o przyznanie zasiłku celowego do odrębnego postępowania, mając na względzie treść art. 40 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek celowy przyznaje się osobie albo rodzinie. Skoro o przyznanie takiego zasiłku występowała J. R. i zasiłek taki uzyskała, odrębny wniosek jej męża, który jak podała, nie pozostawał z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, winien być rozpatrzony odrębnie, z zachowaniem zasady dwuinstancyjności. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu określonym w art. 145 P.p.s.a. .uzasadniającym jej uchylenie, Sąd skargę oddalił, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.