II SA/Rz 898/07

PostanowienieWSA w Rzeszowie2007-12-11

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, samotnie wychowująca dziecko i ponosząca znaczne wydatki związane ze stanem zdrowia oraz utrzymaniem domu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie skarżąca, będąca osobą bezrobotną, samotnie wychowująca dziecko i ponosząca znaczące wydatki, spełniła te przesłanki, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca A. M. wniosła skargę na decyzję Wojewody dotyczącą zameldowania na pobyt stały i została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. Zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, pobierającą zasiłek dla bezrobotnych od stycznia 2008 r. Na jej utrzymaniu pozostaje 11-letnia córka, ponosi wydatki związane ze stanem zdrowia i utrzymaniem domu, którego jest współwłaścicielką. Złożyła również pozew rozwodowy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. A. M. wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. od wniesionej przez nią do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w terminie do jego opłacenia zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku złożonego na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF wynika, iż jest ona obecnie osobą bezrobotną, od dnia 26 listopada 2007 r. zarejestrowaną w Urzędzie Pracy w Ł. Zasiłek dla bezrobotnych będzie pobierać dopiero od miesiąca stycznia 2008 r. Na jej utrzymaniu pozostaje 11-letnia córka, ponosi też wydatki związane ze stanem zdrowia (zakup lekarstw) i utrzymaniem zajmowanego domu (stanowiącego wg oświadczenia jedyny składnik jej majątku), którego jest współwłaścicielką w ½ (pozostała część stanowi własność jej siostry, z którą jednak nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego). Z wydatkami związana jest także wszczęta przez nią sprawa rozwodowa (okoliczność tę potwierdza załączona do skargi kserokopia pozwu rozwodowego sporządzona przez adwokata). Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść oświadczenia skarżącej dotycząca jej stanu rodzinnego, majątku i dochodów dokonana na podstawie przedstawionych powyżej informacji prowadzi do stwierdzenia, że spełnienia ona przesłankę warunkującą przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wynika to przede wszystkim z analizy ponoszonych przez nią wydatków o charakterze koniecznym (zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych swoich i córki, utrzymanie domu, zakup lekarstw), które choć nie zostały wprost określone, to z pewnością stanowią dla skarżącej znaczące obciążenie. Jest to tym bardziej wiarygodne, jeżeli weźmie się pod uwagę fakt, iż skarżąca jest obecnie osobą bezrobotną, nawet jeżeli jest uprawniona do pobierania zasiłku z tego tytułu. W tym kontekście należy także zauważyć, iż od wysokości tego zasiłku niewiele odbiegała kwota pobieranego przez nią wcześniej wynagrodzenia za pracę (wg danych zawartych w pozwie o rozwód było to 777,99 zł. netto). Równocześnie nie wykazała ona żadnych składników majątkowych w postaci np. zasobów pieniężnych które mogłyby być przeznaczone na pokrycie związanych ze skargą kosztów sądowych. Dotyczy to również braku posiadania wartościowych przedmiotów i ewentualnej możliwości ich spieniężenia na ten cel. W tej sytuacji wygospodarowanie przez wnioskodawczynię środków na pokrycie chociażby części kosztów sądowych (w tym wymaganego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi) wydaje się praktycznie niemożliwe i przekraczające jej możliwości finansowe. Konieczność ich poniesienia wiązałaby się dla niej ze znacznym uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu powodując niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, bądź z drugiej strony – w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w tym zakresie – pozbawiłoby skarżącą prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Skoro zatem A. M. z przyczyn od niej niezależnych nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie jest zasadne. Skutkuje to uwzględnieniem złożonego wniosku w całości, tj. przyznaniem jej zwolnienia od związanych ze sprawą kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków. Mimo iż do oceny możliwości płatniczych osoby wnioskującej pod uwagę brana jest sytuacja materialna i dochody uzyskiwane przez wszystkie osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstw domowym, do takich osób względem skarżącej – mimo wykazania we wniosku – nie zaliczono jej męża, z którego osobą związana jest skarga; abstrahując od wniesionej przez skarżącą sprawy o rozwód, między nią a mężem doszło do zerwania wszelkich więzi, a ich wzajemne kontakty sprowadzają się do jego nieregularnego przebywania w jej domu (znajduje to odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy i treści wniesionej skargi). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło