II SA/Rz 899/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-11-14

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Ewa Partyka, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zawieszenia postępowania sądowego w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącego zgodności przepisów ustawy zmieniającej z Konstytucją RP?
Ratio decidendi
Sąd może zawiesić postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszej sprawie, zgodność przepisów ustawy zmieniającej z Konstytucją RP, badana przez Trybunał, stanowi kluczową podstawę prawną zaskarżonej decyzji. W związku z tym, zawieszenie postępowania jest uzasadnione do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał.
Stan faktyczny
J. M. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo rolne i podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, co wyklucza ją z kręgu uprawnionych. SKO podtrzymało to stanowisko, powołując się na uchwałę NSA. W skardze do WSA J. M. wniosła o uchylenie decyzji, podnosząc krzywdzący charakter rozstrzygnięcia i argumentację dotyczącą gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Zawieszenie postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - postanawia – zawiesić postępowanie sądowe. Przedmiotem skargi J. M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO, Kolegium) z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], wydana w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. J. M. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem G. M. Po rozpoznaniu wniosku Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], odmówił J. M. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem G. M. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo rolne i podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Burmistrz stwierdził, że w niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie jest osobą rezygnującą z zatrudnienia lub nie podejmującą zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Wyjaśnił, że fakt pozostawania rolnikiem wyklucza daną osobę z kręgu uprawnionych, do świadczenia pielęgnacyjnego gdyż z uwagi na pracę w gospodarstwie rolnym, nie można mówić o zaistnieniu przesłanki rezygnacji z pracy zarobkowej. W odwołaniu J. M. wniosła o "wycofanie decyzji". Wskazała, że gospodarstwo rolne liczy w całości 1,7777 ha, a faktycznie użytkowane jest 0,8 ha, zaś reszta to zakrzaczenia i nieużytki. Podniosła, że dochód z gospodarstwa jest niewielki i występuje w okresie prac sezonowych. SKO decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu Kolegium powołało się na uchwałę NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12, zgodnie z którą prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego. Przedstawiło stanowisko, że już sam fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego pozbawia rolnika prawa do tego świadczenia. SKO stwierdziło, że J. M. nie przysługuje prawo do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem, gdyż nie spełnia ona podstawowej przesłanki do jego uzyskania - tj. rezygnacji (niepodejmowania) zatrudnienia. Ustalenia tego nie może zmienić ani wskazanie przez stronę, że działalność rolnicza nie przynosi dużego dochodu i że ma ona charakter okresowy, jak też, że pracę w gospodarstwie wykonuje głównie mąż strony. Natomiast okoliczność objęcia skarżącej ubezpieczeniem społecznym KRUS, jako małżonki rolnika, wiąże się z domniemaniem pracy w gospodarstwie rolnym czy też domowym rolnika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. M. wniosła o uchylenie decyzji SKO i podniosła, że jest ona krzywdząca dla niej i jego syna. Wskazała na swoją trudną sytuację życiową, związaną z opiekę nad niepełnosprawnym synem. Przedstawiła podobną argumentację dotyczącą prowadzenia gospodarstwa rolnego jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sąd po zapoznaniu się z okolicznościami prawnymi i faktycznymi niniejszej sprawy doszedł do przekonania, że istnieją obiektywne przyczyny uniemożliwiające rozpoznanie skargi J. M. W przekazanych Sądowi aktach administracyjnych znajduje się decyzja administracyjna Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 2010 r. o nr [...], o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego J. M. w związku z opieką nad G. M. w kwocie 520 zł miesięcznie na okres od 1 maja 2010 r. do 31 lipca 2014 r. Ustalony w tej decyzji okres w ramach, którego skarżąca jest uprawniona do pobierania świadczenia, sięga datą końcową poza datę kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji. Organy rozpoznając wniosek skarżącej przyjęły, kierując się treścią art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548; zwana dalej ustawą zmieniającą), że skarżąca utraciła prawo do pobierania tak określonego co do ram czasowych świadczenia pielęgnacyjnego na skutek wygaśnięcia z mocy art. 11 ust. 1 i 3 tej ustawy decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy, skutek wejścia w życie tej regulacji spowodował, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów, które weszły w życie w dniu 1 stycznia 2013 r. Z ustaleń Sądu wynika, że wnioskiem z 24 czerwca 2013 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) z zasadą zaufania do państwa i prawa oraz zasadą ochrony praw nabytych wynikającymi z art. 2 Konstytucji RP. Postępowanie zainicjowane tym wnioskiem toczy się przed Trybunałem pod sygnaturą K 27/13. W myśl art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548), osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Mając na uwadze zakres złożonych do Trybunału Konstytucyjnego wniosków, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy bowiem od toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania mającego na celu zbadanie zgodności z normami wyższego rzędu art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej. Jeżeli na skutek działań kontrolnych TK, art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej zostanie uznany za niezgodny z przepisami Konstytucji RP, to tym samym przestanie istnieć jedna z zasadniczych podstaw prawnych zaskarżonej decyzji, czyli brak prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby sprawującej opiekę. Z tego względu Sąd uznał za zasadne zawieszenie postępowania sądowego do czasu wydania orzeczeń przez Trybunał Konstytucyjny. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło